PREMIUM

Dieuwertje Blok: “Ik hou écht van Sinterklaas”

null Beeld Petronellanitta
Beeld Petronellanitta

Wie Dieuwertje Blok (64) ziet, denkt: Sinterklaasjournaal. Wat begon als een grappig avontuur, werd de rol van haar leven. “Drie weken per jaar geloof ik gewoon weer, dan is de verbeelding aan de macht.”

Kim HopmansPetronellanitta

In de herfst van 2001 kreeg Dieuwertje Blok tijdens haar vakantie op Ibiza een telefoontje. Regisseur en scenarioschrijver Ajé Boschhuizen had iets nieuws bedacht: een Sinterklaasjournaal. Dat moest gepresenteerd worden door iemand met een betrouwbare, moederlijke uitstraling én gevoel voor ironie. Dieuwertje dus. Dieuwertje, altijd te porren voor avontuur, zei direct ja. Het eerste journaal werd in een ongekend tempo van twee maanden gemaakt – een proces dat tegenwoordig al in het voorjaar begint in de hoofden van de schrijvers. De rest is geschiedenis. Twintig jaar later verheugen kinderen, ouders en grootouders zich op alweer de eenentwintigste editie van het Sinterklaasjournaal. Met Dieuwertje Blok nog altijd als het sprankelende, betrouwbare gezicht van dit kijkcijfersucces.

Over Dieuwertje

Met haar sprankelende uitstraling was Dieuwertje Blok (1957) in de jaren negentig een frisse verschijning op televisie. Ze presenteerde jarenlang KRO Ontbijt TV en nog heel veel andere programma’s, maar ze zit sinds 2001 voor altijd in ons collectieve geheugen als presentatrice van het Sinterklaasjournaal. Dieuwertje is getrouwd met Peter de Bie en heeft een dochter en een zoon uit een eerdere relatie.

Wat is volgens jou de magie van het Sinterklaasjournaal?

“De gelaagdheid van het programma. Het feit dat kinderen en volwassenen er samen van genieten, terwijl ze lachen om ándere dingen. Dat is de kwalitatieve kracht van Ajé Boschhuizen, Jan Riem en de rest van het schrijfteam. Op subtiele wijze weten ze altijd het onderliggende gevoel van de samenleving erin te brengen, ongelooflijk knap. Het is een eer om hier al zo lang bij te horen. Ik hou ook echt van Sinterklaas. Het feest brengt je terug naar de tijd dat je nog niet helemaal bent ‘geland’, dat je gelooft dat een paard op het dak kan lopen en dat een man honderden jaren oud wordt. Het is een verlangen naar een periode waarin de boze, echte wereld nog niet is binnengedrongen en je nog openstaat voor magie. Dat deel van mezelf kan ik makkelijk terugvinden. Drie weken per jaar geloof ik gewoon weer, dan is de verbeelding aan de macht.”

null Beeld

Wat je ook doet en waar je ook komt, overal word je aangesproken op het Sinterklaasjournaal. Is dat vervelend?

“Haha, nee, het is een lot waarin ik me heb geschikt. Zeven jaar Ontbijt TV en talloze cultuurprogramma’s ten spijt, dít programma is nou eenmaal het grootste en langstlopende succes dat aan mij kleeft. Ik ga de geschiedenis in als de mevrouw van het Sinterklaasjournaal, al besteed ik er maar drie weken per jaar aan. De overige negenenveertig weken richt ik me op andere werkzaamheden, zoals interview- programma’s, radio, het inspreken van luisterboeken, van alles.”

Zolang het maar niets te maken heeft met een baard op een paard?

“Inderdaad, die roem wil ik niet uitbuiten. Ik doe ook nooit sinterklaas-gerelateerde commerciële klussen, daar zou ik me ongemakkelijk bij voelen. Zo ga ik binnenkort met Jeroen Kramer het theater in, maar daarmee wacht ik bewust tot de sinterklaasgekte voorbij is. Ik wil daar niet op teren. Jeroen en ik kwamen op het idee om een oud Perzisch sprookje te bewerken met muziek en liedjes. We dachten: als wij het leuk vinden, waarom zouden we het niet gewoon doen? Zo is De Prins van Oranje tot stand gekomen, een theatervoorstelling, een lees- én luisterboek. Hartstikke spannend en nieuw, ik doe nu eenmaal graag dingen die ik nog nooit gedaan heb. Avontuur houdt me bij de tijd.”

Heb je weleens de neiging om je af te zetten tegen jouw brave imago?

“Nee hoor. Het verbaast me trouwens wel dat ik nooit op een vervélende manier word aangesproken, bijvoorbeeld dat ik de queen van het fake news ben, onderdeel van de grote leugen. Nooit. Dat zou ik overigens alleen maar grappig vinden. Laatst dacht ik in het programma Matthijs gaat door mijn lieve imago iets aan te passen door te vertellen dat ik altijd heel hard lach om de cartoons van Gummbah, en dat mijn wc vol hangt met zulke grappen. Echt, het kan mij niet smerig genoeg zijn. Maar ook daar nam niemand aanstoot aan, haha. Het is fijn om jezelf te kunnen zijn, ik heb niets te verliezen, ik hoef me niet meer te bewijzen, geen carrière meer te maken. Als freelancer doe ik hoofdzakelijk klussen die echt bij me passen. Wel moet je altijd bereikbaar zijn en veel ballen hooghouden, feitelijk ben je als freelancer een slaaf van jezelf. Maar tóch verkies ik die illusie van vrijheid boven het werken voor een baas. Ik ben mijn eigen product, ik zou er moeite mee hebben als iemand me contractueel zou verplichten om een programma te doen dat niet bij me past. Ik heb sowieso moeite met autoriteit.”

null Beeld

Je was ook een vrij wilde puber, toch?

“Ik ben nieuwsgierig geboren, trok als kind al alle laden open om te kijken wat erin zat. Ook als puber wilde ik alles weten en ontdekken. Vooropgesteld: ik heb een heerlijke jeugd gehad, met liefdevolle ouders die dol waren op elkaar. Dat is mijn fundament, een groot geluk. Mijn vader was rechtdoorzee, streng en duidelijk, maar hij gaf me wel veel ruimte. Mijn beide ouders waren uitgesproken figuren die mij en mijn zussen ontzettend veel meegaven op het gebied van kennis, cultuur en muziek. Toch had ik, als enige van de drie, een grote drang om zélf een nieuwe muziekstijl te ontdekken, dingen te veroveren, mijn eigen grenzen op te zoeken. Ik zorgde bewust voor onrust in huis, ontlokte strijd door laat – of niet – thuis te komen, stoned naar school te gaan, met mijn haar voor mijn gezicht aan tafel te zitten. Er was totaal geen aanleiding voor. Ons huishouden stond bol van harmonie, er waren nooit conflicten, maar ik had een sterke behoefte om dat geluk te tarten. Misschien kon ik gewoon niet tegen zo veel geluk.”

Hoe gingen je ouders daarmee om?

“Ik ben de middelste van drie zussen die binnen drie jaar werden geboren, maar totaal verschillend zijn. De kracht van mijn vader was dat hij ons elk zag voor wie we waren. Hij zag dat ík ruimte nodig had en gaf mij het vertrouwen dat ik verstandig genoeg was. Dat hij wíst dat ik mijn grenzen kende. Dat gaf me veel zelfvertrouwen. Hoever ik ook ging, qua drugs of nachtelijke escapades, ik was nooit bang dat ik te ver zou gaan. Ik had er inderdaad een rotsvast vertrouwen in dat ik me niet zou verliezen in drank of drugs, dat ik genoeg van mezelf hield om op tijd te stoppen. Daarom kon ik naar hartenlust nieuws-gierig en avontuurlijk zijn en overal op afstappen. Omdat ik voelde: dit komt goed. Dat heb ik nog steeds.”

Geef eens een voorbeeld?

“Na haar eindexamen maakte ik met mijn dochter Sam een grote reis, als een soort afsluiting van een periode: daarna laat ik je los en ga je de wijde wereld in. Dus ook het huis uit. Ik wist uit eigen ervaring hoe waardevol het is voor je ontwikkeling om na de middelbare school op eigen benen te staan. Maar goed, mijn dochter en ik overnachtten in Botswana in tenten en reden in een gammele Toyota Corolla door Namibië. Elke dag schudden we het rode stof van onze spullen, en we namen onderweg liftende kinderen mee die naar school moesten. Om vervolgens van anderen te horen dat je dat nooit moet doen. Onzin, het was fantastisch. Natuurlijk moet je op je hoede zijn, maar je moet je nooit door angst laten regeren of je kinderen belasten met jouw onzekerheden. Hup, hoger die schommel!”

null Beeld

Hoe heb je het moederschap ervaren toen je kinderen jong waren?

“Ik heb maar wat aangerommeld, zonder plan, zonder opvoedkundige boeken. Het liefst had ik ze ook het fundament van een stabiel gezinsleven meegegeven, maar dat is niet gelukt. Ik werd vreselijk verliefd en scheidde van de vader van mijn kinderen toen ze pas één en drie jaar waren. Dat was anders misschien ook gebeurd, maar toch, het was een onhandig moment om uit elkaar te gaan. Verliefdheid is een soort ziekte, dan moet je geen grote beslissingen nemen. Ik heb lang geworsteld met schuldgevoel. Een scheiding betekent per definitie onveiligheid voor je kinderen. Drie van de vier weekenden waren ze bij hun vader in Friesland. Ze zaten dus wel op hockey, maar waren zelden bij de wedstrijden. Zo kregen ze niet de kans om écht ergens te wortelen. Natuurlijk, kinderen zijn flexibel, maar ik had ze graag de grote stabiliteit gegund die ik zelf heb gehad. Daarover voelde ik me lange tijd schuldig.”

Waarin uitte zich dat?

“Ik wilde altijd de lieve vrede bewaren, niet de strijd aangaan. Ik was een moeder met wie je over alles kon onderhandelen. Niet consequent, makkelijk te paaien. In de supermarkt hoor ik regelmatig moeders die hun kinderen overladen met vragen: ‘Wil je pindakaas of toch liever hagelslag? Wil je boterhammen of crackers, wit of bruin?’ Zadel je kind nou niet op met al die ingewikkelde keuzes, denk ik dan. Hier is een boterham met kaas, klaar. Maar goed, ik deed dat zelf dus ook. Pas toen ik drie jaar na mijn scheiding mijn huidige man Peter ontmoette, wiens kinderen tien jaar ouder waren, leerde ik dat het anders kon. Geen vragen stellen, grenzen aangeven, niet op alle slakken zout leggen. Er ging een wereld voor me open, dat gaf zo veel rust.”

Peter bleek een blijvertje.

“We zijn al ruim drieëntwintig jaar samen en we hebben het ontzettend leuk. Ook omdat ik de liefde nu beter begrijp. Gek genoeg zette het geweldige voorbeeld van mijn ouders me op een verkeerd spoor. Door hen dacht ik dat de liefde een makkie was. Je wordt verliefd en daarna gaat het vanzelf. Dat is natuurlijk voor geen meter zo. Ik had pure mazzel dat mijn ouders zo veel van elkaar hielden. Het bijzondere is, na mijn moeders dood wérd mijn vader een beetje mijn moeder. Hij werd liever en milder, zei dingen als: ‘Wat fijn dat je er bent.’ Ik weet nog dat ik twee jaar voor zijn dood samen met hem door Nederland toerde ter ere van zijn tweeënnegentigste verjaardag. Dat ging altijd gepaard met lekker eten en wijn in een toprestaurant en tijdens een van die etentjes vroeg ik wanneer hij het gelukkigst was. Hij dacht serieus na en zei vanuit zijn tenen: ‘Toen ik je moeder ten huwelijk vroeg en ze ja zei.’ Zijn antwoord ontroert me nog steeds.”

null Beeld

Wat neem je mee van je ouders?

“Ontzettend veel, ik ben wie ik ben door die twee. Ik leef naar mijn vaders motto: neem alles wat je doet serieus, maar jezélf niet te veel. Het meest lijk ik toch op mijn moeder, dat weet ik ook omdat ik onlangs haar dagboeken van vóór de oorlog vond. Mijn moeder en ik konden vreselijk lachen samen. Net als zij ben ik positief ingesteld, ik zie geen beren op de weg en beschik over een bepaalde lichtheid. Ik dacht altijd dat dit voor mijn moeder een mechanisme was om met de oorlog om te gaan, het onderduiken, het verlies van haar Joodse familie. Door haar dagboeken kwam ik erachter dat lichtheid juist haar ware kern was. Die had ze al en liet ze zich niet afnemen door de oorlog en alles wat er gebeurde. Zoals Holocaust-overlevende Edith Eger in haar boek zo mooi beschreef: ‘Ik had mijn leven lang slachtoffer kunnen blijven, maar ik koos ervoor om te genezen. Lijden is universeel, slachtofferschap optioneel.’ Zo stond mijn moeder ook in het leven.”

Je bent niet snel bang. Ook niet voor de dood?

“Nee, al heb ik er nog geen zin in! Het Sinterklaasjournaal maakt me bewust van de tijd. Ik ontmoet mensen die mij als kind op tv zagen, en die nu zelf kinderen hebben die mij herkennen. De tijd die eroverheen is gegaan, staat dan letterlijk voor je neus. Maar ik heb geen enkel probleem met ouder worden. Het is een getal, het zegt verder niks, ik lach erom. Toen ik veertig werd, dacht ik: leuk, de tweede helft gaat beginnen. Op mijn zestigste was dat enthousiasme onverminderd, en nu nóg denk ik elke ochtend als ik wakker word: goh, wat zal ik toch eens worden? Alsof het leven nog alle kanten op kan gaan, al is dat niet zo. Ik houd gewoon een blijvend gevoel van oneindigheid. Misschien word ik wel boswachter, en zo niet, dan kan ik er toch heerlijk over dromen?”

Dieuwertjes Sinterklaas

Mijn mooiste herinnering
“Met gewassen haartjes, in pyjama, gordijnen dicht, rond de kachel wachten op ‘de bons’. Op het raam of de deur, je wist het nooit. Een heerlijke soort spanning.”

Mijn Pakjesavond
“Bij ons thuis met het hele samengestelde gezin. Kinderen, kleinkinderen en de aanhang die het aandurft, een vrolijke chaos. Lootjes en gedichten voor de groten, pakjes voor de kleintjes. Als zij slapen, gaan we dobbelen om cadeautjes van een elk jaar terugkerende lelijkheid. Zuurkool of boerenkool mag niet ontbreken.” Ik zou graag een gedicht willen schrijven voor… “Dichten is niet mijn grootste hobby en talent, dus ik houd het bij mijn eigen misjpoge.”

Favoriet moment
“Met een kind voor- en een kind achter op de fiets door donker Amsterdam achter de maan aan, en dan af en toe roepen: ‘Hé, zag ik daar niet een veer achter die boom of struik?’ Dat is sinterklaas voor mij: elkaar liefdevol in de maling nemen.”

Favoriet snoepgoed
“Speculaasbrokken van onze bakker.”

Favoriet sinterklaasliedje
“Zachtjes gaan de paardenvoetjes.”

Favoriete piet
“Elke dag weer een andere. Gelukkig zijn er zo veel smaken, een Piet voor elke stemming.”

Voor het laatst…

In het Libelle TV-programma Wanneer heb je voor het laatst…geeft Dieuwertje antwoord op prangende vragen.

  • Styling: Inge Holkenborg. Visagie: Maaike Beijer. M.M.V.: Zara (geruit pak en top), Mødstrom (bloes), Manfield (laarzen), Scotch & Soda (kimono en broek), H&M Home (tafelkleed), Zara Home (servies), Litalla (kandelaars), Sissy-Boy (taartmes), Xenos (mokken), Hema (cadeaupapier), taart (fem’s cakes)

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden