interview

Dit zijn de dames achter de Libelle-podcast De Vagina Dialogen

null Beeld Petronellanitta
Beeld Petronellanitta

Anne-Marie (45), Ellen (52) en Marieke (42) maakten de Libelle-podcast De Vagina Dialogen.

Er wordt goede koffie gezet, er is zelfgemaakte taart en op de achtergrond klinkt het ritmische tikken van breipennen. Aan tafel zitten Anne-Marie Jung (actrice en theatermaker), Ellen Roggeveen (yogadocent, winkeleigenaar en uitgever) en Marieke Voorsluijs (textielontwerper cq handwerkgenie en verantwoordelijk voor het ritmische getik). Samen vormen ze Bureau Vrouwenzaken en bedachten ze de podcastserie De Vagina Dialogen. Het is hun missie om, en ze noemen het beestje gewoon bij de naam, ‘de kut uit de schaamstreek te halen’.

null Beeld

Jullie komen allemaal uit verschillende vakgebieden, hoe zijn jullie bij elkaar gekomen?

Marieke: “Vorig jaar brachten Anne-Marie en ik samen een boekje uit, Kreatief Met Kut. Het was een ode aan het vrouwelijk geslachtsdeel door middel van honderden geknutselde vulva’s. Ik ben textielontwerper en maak al heel lang bijzondere breisels, zoals huiselijke voorwerpen of piepkleine kersttruien, maar ik breide ook mijn eigen puberzoon. Toen ik voor een opdracht geslachtsdelen breide, kwam daar een workshop uit voort. De deelnemers waren dolenthousiast over piemels knutselen, maar niet over kutjes breien, dat vonden ze gênant. Daarom ben ik het júist gaan doen. Handwerk heeft een truttig imago, maar je kunt er ongemakkelijke onderwerpen mee aansnijden. In ons boekje stond de vagina centraal, in al haar diversiteit. We maakten vulva’s van klei, snoep, ministeck, taco’s, rosbief en brooddeeg en natuurlijk gebreide en gehaakte.”

Anne-Marie: “Voor de lancering en bijbehorende expositie zochten we een locatie en toen bood Ellen, die Marieke kende, haar winkelruimte annex café aan. Tijdens onze expositie raakten we in gesprek met zo veel vrouwen die hun verhalen met ons deelden. Bijvoorbeeld hoe opgelucht ze waren dat ze nu eens vagina’s zagen zoals die van henzelf er ook uitzag – en dan op artistieke wijze uitgebeeld. Ze vertelden dat ze zich altijd hadden geschaamd voor de vorm, kleur of geur of dachten dat ze niet normaal waren.”

Ellen: “Ik herinner me ook het verhaal van een vriendin van Anne-Marie die vertelde hoe ze die ochtend niet tegen haar personal trainer had durven vertellen dat ze ongesteld was en liever een wat mildere work-out zou willen doen. Er zit nog zo veel schaamte op de vrouwelijke schaamstreek en alles wat daarbij hoort, dat we dachten: hier moeten we iets mee doen. Iets om die schaamte, onzekerheid en angst weg te nemen en taboes te slechten. Zo kwamen we op het idee van de podcast en Bureau Vrouwenzaken.”

null Beeld

Van welke vrouwelijke schaamte hebben jullie je zelf moeten bevrijden?

Marieke: “Nou, ikzelf dacht bijvoorbeeld lang dat ik een lelijke vagina had. Totdat een vriendin een keer vertelde hoe die van haar eruitzag. Toen pas begreep ik dat de mijne normaal was. Maar pas door te delen, kom je daar achter. Door het allemaal maar bij jezelf te houden, blijft iedereen op zijn eigen eilandje van vermeende abnormaliteit zitten en dat is ongelooflijk verdrietig. Naast het feit dat ik een man heb die nogal enthousiast is over mijn geslachtsdeel, heeft het praten met andere vrouwen mij echt van mijn schaamte bevrijd. Tijdens mijn workshops breide ik op een gegeven moment ook vagina’s met een asymmetrische schaamlip en ik werd echt vastgeklampt door vrouwen die vroegen of dat normaal was. ‘Ja’, antwoordde ik dan, ‘zo ziet die van mij er ook uit.’”

Ellen: “Onze lichamen maken zo veel mee. Denk aan je maandelijkse cyclus, zwangerschappen en bevallingen, de overgang. Dat vraagt om een enorm aanpassingsvermogen. Steeds weer moeten we ons opnieuw tot ons lichaam zien te verhouden, een nieuwe balans vinden. Wie vertelt ons hoe het echt zit, daar beneden? Hoe je lichaam verandert, hoe het daar verandert? Dat je soms ruikt, bloedt of brandt, en dat dat erbij hoort? Niemand heeft mij vroeger verteld wat een tampon is en hoe je die inbreng. Dus zwom ik als jong meisje met maandverband. Dat is toch een beetje alsof je een spons in je badpak stopt, niet heel prettig. En het merendeel van mijn leven schaamde ik me voor het feit dat ik ongesteld was. Als er tampons in mijn tas zaten, was ik als de dood dat ze er per ongeluk uit zouden vallen.”

Anne-Marie: “En het erge is dat die vrouwelijke schaamte ook nog eens vercommercialiseerd is: dat ons wordt aangepraat dat we onhygiënisch zijn en speciale middeltjes nodig hebben om onze ‘intieme delen’ – het liefst dagelijks! – te reinigen en verzorgen. Ik noem dat vak in de drogist met vaginale douches, intiemdoekjes en dergelijke altijd het ‘schaamteschap’. Terwijl allang is bewezen dat al die middeltjes juist vaak een negatief effect hebben, wordt ons toch voorgehouden dat we ze nodig hebben, dat we anders ‘vies’ zouden zijn. Maar voor mannen bestaan dat soort middeltjes niet. Dat is dan toch gek, vind ik.”

null Beeld

Wat is jullie missie?

Marieke: “Ik zou willen dat de vagina dezelfde status krijgt als bijvoorbeeld een elleboog. Een gewoon deel van het lichaam dat niet gevierd hoeft te worden, maar ook niet naar beneden gehaald. Ik vind dat de vagina er gewoon mag zijn en dat je erover moet kunnen praten als je dat zou willen. Toen ik een keer tijdens een vakantie zag dat mijn tante van onderen kaalgeschoren was, vond ik dat opvallend. Toen ik er iets over zei, vertelde mijn tante dat er na de overgang nog maar een heel schraal bosje was overgebleven en dat ze het daarom maar helemaal weghaalde. Ik durfde een vraag te stellen en mijn tante was open in haar antwoord, waardoor ik nu weet wat me te wachten staat. Nou, ik kan je vertellen dat ik daar erg blij mee ben, anders was ik me later toch behoorlijk zorgen gaan maken. Ik weet zeker dat dit soort gesprekken over het algemeen weinig tussen tantes en nichten of moeders en dochters worden gevoerd.”

Hoe zorg je ervoor dat de vagina een zelfde niveau bereikt als een elleboog?

Ellen: “Door het gesprek aan te gaan. Door erover te praten, wordt de vagina vanzelf minder gênant. Want laten we wel wezen: er zit altijd gêne onder als we het erover hebben. Neem alleen al het feit dat er altijd met zo veel omhaal en verbloeming over het geslachtsdeel wordt gesproken: floepje, pluisje, spleetje, voorbips, noem maar op. Niemand wil de vagina gewoon bij de naam noemen.”

Anne-Marie: “Ik ben zelf behoorlijk vrij opgevoed. Mijn ouders werkten in de eerste sauna van Nederland en ik zag als kind veel naakt voorbijkomen. En dan in alle varianten, dus niet alleen de perfecte plaatjes. Zelf heb ik mede daardoor niet echt last gehad van schaamte zoals Marieke, maar wel van onwetendheid. Onwetendheid over heel gewone zaken waar iedere vrouw mee te maken krijgt, maar waar dus gewoon heel weinig over wordt gesproken. Hoe het komt dat wit ondergoed vaak grijs of bruin wordt bij het kruis, of dat zwart ondergoed juist op die plek kan verbleken? Dat heeft te maken met je zuurtegraad, weten wij inmiddels. Dat is zo’n fenomeen dat iedere vrouw wel kent, maar waar niemand ooit over praat.”

En dat gaan jullie dus in de podcast doen?

Ellen: “Ja precies! Er is nog zo veel onwetendheid rondom het vrouwelijk geslachtsdeel. Wij geloven dat meer kennis over onze schaamstreek onze gezondheid ten goede komt en pijnlijke zaken voorkomt. Mannen leren door te doen, vrouwen door te delen, zo is het gewoon.”

Anne-Marie: “Wij delen onze ervaringen en onze verhalen, maar wij weten het natuurlijk ook niet allemaal. Dus praten we soms met een expert of deskundige, bellen we met onze moeder of een vriendin. Ook gaan we iedere aflevering iets testen, een product of vagina-gerelateerd item. Dat mag ik doen en daar verheug ik me nu al op.”

Marieke: “Ja, Anne-Marie is ons proefkonijn. Ik heb door al die workshops die ik gaf oneindig veel verhalen van vrouwen gehoord, dus ik ben de über-ervarings-deskundige van de drie. Bovendien ging ik zelf ook door een flink proces heen wat de acceptatie van mijn eigen lichaam betreft. En dan is Ellen onze activist.”

Ellen: “Ja, dat is echt wel een beetje zo. Ik stuitte op allerlei frustratie en boosheid bij mezelf. De eeuwige schaamte voor dat menstrueren, tampons die door vrouwen onderling heimelijk aan elkaar worden uitgeleend. Hoe ik zelf jarenlang bang ben geweest voor doorlekken, voor het touwtje dat misschien wel uit mijn bikinibroekje zou komen piepen. Man, ik ben daar toch zo klaar mee. En dan heb ik het nog niet eens over het verdriet dat ik voel voor jonge meisjes die worden doodgegooid met perfecte plaatjes, en worden opgezadeld met een beeld over hun lichaam dat gewoon niet klopt. Laten we een lans breken. Voor de generatie na ons, maar vooral voor onszelf! Daarom zijn er nu dus De Vagina Dialogen: een goed gesprek over de dagelijkse Kutzaken. Zodat de vagina normaliseert.”

Marieke: “Zo is het.”

Anne-Marie: “Iemand nog taart?” ■

De eerste aflevering van de podcast De Vagina Dialogen kun je hieronder beluisteren.

Hoe werkt het met de Libelle-podcast De Vagina Dialogen?

1 Wat ís een podcast eigenlijk? Een podcast is alle mogelijke audio die je via internet kan beluisteren. Een interview, een verhaal, een documentaire, een gesprek, een monoloog. Meestal zijn er meerdere afleveringen.

2 Wat kost een podcast? De meeste podcasts zijn liefdewerk-oud papier, dus gratis. Geld wordt er soms verdiend door reclame tijdens de podcast of door een deel van de inhoud achter een betaalmuur te zetten. Met een abonnement krijg je dan toegang tot extra content (het Engelse woord waar inhoud mee wordt bedoeld).

3 Op welk apparaat luister ik een podcast? Dat maakt eigenlijk niet uit. Op de laptop/computer luister je via de website van de aanbieder. De Vagina Dialogen zijn heel simpel te beluisteren via libelle.nl/podcasts. Verder zijn podcasts beschikbaar via de mobiele telefoon. Op een iPhone en iPad staat al een icoontje voor podcasts. Op de andere telefoons ga je naar de Google Playstore en download je een podcast-app. Op Spotify staan ook steeds meer podcasts.

4. Hoe luister ik de Libelle-podcast De Vagina Dialogen? Ga naar libelle.nl/podcasts. Daar zie je het logo van De Vagina Dialogen. Klik op het logo, download 1 of meer afleveringen. Doe de oortjes in of koptelefoon op (om anderen niet te storen natuurlijk) en luisteren maar. Je kunt tussendoor even stoppen en later verder luisteren. Makkelijk toch? De eerste aflevering van De Vagina Dialogen-podcast verschijnt op woensdag 7 juli. Vanaf dat moment staat er 6 weken lang elke woensdag een nieuwe aflevering klaar die daarna altijd te beluisteren zijn.

null Beeld

De Vagina Dialogen

Annemarie, Marieke en Ellen van Bureau Vrouwenzaken willen af van het taboe rond de vulva en de vagina. Luister en ontdek alles over wat je nog niet wist of durfde te vragen. Open en eerlijk, grappig en leerzaam. Luister De Vagina Dialogen via libelle.nl/podcasts

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden