Een gemene brief verpestte het sinterklaasfeest voorgoed voor Maike

Schoen zetten. Beeld Getty Images/iStockphoto
Schoen zetten.Beeld Getty Images/iStockphoto

Sinterklaas is een kinderfeest vol warmte, liefde en gezelligheid. Maar voor Maike (39) is het alles behalve dat als zij als kind een nare brief van ‘de Sint’ in haar schoen vindt. Het verandert haar kijk op het kinderfeest voorgoed.

Eva BredaGetty Images/iStockphoto

Maike: “Ik herinner me dat we vroeger van die lp’s hadden met sinterklaasliedjes. Op 5 december zetten we die op en dansten we door het huis. Keihard zongen we mee, tot er op de deur werd gebonkt en er een zak vol cadeautjes stond. We waren een warm gezin - op schaarse momenten. Veel vaker voelde ik me gespannen en eenzaam thuis. Zoals op die ene ochtend, toen ik een gedicht van de Sint in mijn schoen kreeg, dat het hele kinderfeest in één klap voor me verpeste.

Zeven jaar was ik. Samen met mijn broertje had ik mijn schoen gezet. ’s Ochtends vroeg was ik de eerste die ging kijken of er iets in zat. Rillend kwam ik de koude woonkamer binnen en ik trof daar twee gevulde schoenen aan. Eén schoen met een cadeautje. En één schoen, de mijne, met een brief. Spannend, dacht ik nog. Een gedicht van Sinterklaas.

Brutaal

Een heel A4-tje was vol gepend. Maar niet met dat leuke gedicht waar ik op hoopte. In sierlijk handschrift werd mij iets verteld waar ik als zevenjarig meisje totaal door werd vernederd. ‘Maike, je krijg dit jaar geen cadeautjes. Je bent brutaal geweest en je verdient ze dit jaar niet.’ Daar kwam het op neer.

Vernederend

Ik kreeg het bloedheet toen ik dat las. Ik schaamde me kapot. Wat had ik nu weer gedaan? Snel vouwde ik met trillende handen het A4 zo klein als ik kon om het vervolgens diep onderin de prullenbak te proppen. Papa en mama mochten dit nooit te weten komen. Dit was te gênant. Te vernederend. En dus zou het met het vuilnis meegaan, alsof het nooit gebeurd was. Ik wilde het zo snel mogelijk vergeten. Achteraf zie ik dat dat pure zelfbescherming was. Mijn zelfbeeld was al zo laag. Ik kon het niet aan dat ook Sinterklaas nu bevestigde wat ik altijd al voelde: ik was niets waard. Ik mocht er niet zijn.

Narcisme

Dat gevoel werd al mijn hele leven gevoed door mijn moeder: een ingewikkelde vrouw met verborgen narcisme. Dat houdt in dat de narcistische trekjes voor de buitenwereld een stuk moeilijker te herkennen zijn dan bij andere narcisten. Mijn moeder was voor veel anderen dan ook een vlotte vrouw met een leuk gezin. Maar binnenshuis was ze vaak heel anders. Ze kon extreem venijnig en jaloers zijn en kleineerde me continu. Mijn broertje kreeg het bijna nooit te verduren, het was altijd ik die iets fout deed of werd uitgescholden. En als ik er dan al eens iets van zei, was ík het die gek was. Dan zag ik dingen die er niet waren en had ik psychische hulp nodig, volgens haar. Mijn vader kneep dan een oogje toe. Hij probeerde altijd de lieve vrede in het gezin te bewaren en nam het weinig voor me op.

Minderwaardig

Door die ingewikkelde gezinsdynamiek ben ik van kinds af aan al gewend om me minderwaardig te voelen. Altijd vroeg ik me af wat er mis met me was, eindeloos analyseerde ik wat ik fout deed en continu leefde ik in stress. Zo ook die sinterklaasochtend, toen ik die brief in mijn schoen vond. Op dat moment geloofde ik nog in Sinterklaas en was ik er heilig van overtuigd dat nog iemand op deze aarde me maar niets vond. Was ik brutaal geweest dat jaar? Ik kon me er niets van herinneren. Ik was een zoet kind. Natuurlijk haalt ieder kind weleens kattenkwaad uit. Maar wat was er zo erg dat Sinterklaas vond dat ik niets meer verdiende? Natuurlijk was het mijn moeder die de brief schreef. Achteraf herken ik het handschrift en de gemene toon uit duizenden.

Steek onder water

De volgende dagen tot de grote avond waren slopend. Continu was ik bang dat iemand over de brief zou beginnen, dat ze hem hadden gevonden en alle schaamte weer naar boven kwam. Natuurlijk werd er niet over de brief gesproken. Dat was typisch voor mijn moeder: een steek onder water geven en vervolgens doen alsof haar neus bloedt. Ik weet zeker dat ze had gedaan alsof het een grapje was als ik haar ermee had geconfronteerd. Ze was een koningin in gaslighting.

Sinterklaas

Of er op Sinterklaasavond ook daadwerkelijk geen cadeautjes voor me waren, kan ik me amper herinneren. Veel herinneringen uit mijn jeugd heb ik weggestopt omdat ze te verdrietig zijn. Wel weet ik nog dat ik vreselijk angstig was die avond. Ik was bang om wéér iets fout te doen. Bij Sinterklaas, bij mijn ouders. Op een gegeven moment die avond ben ik in mijn kledingkast gaan zitten. Ik had een inloopkast waar ik het donker maakte. Ik had dan een soort tent. Dat was mijn safe space, de enige plek waar ik ongedwongen mezelf kon zijn.

Nu, 32 jaar later, ben ik nog altijd verbijsterd als ik terugdenk aan die brief in mijn schoen. Hoe kon mijn moeder het over haar hart verkrijgen? Toch heb ik het haar nooit meer gevraagd. We spreken elkaar zelden nog en ik ben oud en wijs genoeg om te weten dat het geen zin heeft. Het zijn namelijk slechts symptomen van haar echte probleem: het narcisme.

Kras op je ziel

Opgroeien met zo’n moeder geeft je toch een kras op je ziel. Vele dips en een eetstoornis later ben ik aan mezelf gaan werken. Nu, na vele jaren zelfonderzoek, heb ik veel inzichten gekregen. Ik ben mijn eigenwaarde gaan inzien en weet dat haar gedrag niet aan mij lag. Maar haar neem ik het ook niet kwalijk. Ze kon niet anders: dit was wie ze was. Ik geloof stellig dat als moeders het beter hadden kúnnen doen, ze dat wel hadden gedaan. Mijn moeder deed haar best, op haar manier. En ondanks alles heeft het me sterk gemaakt: zelf coach ik vrouwen hun passie in het leven te vinden en hun doelen te bereiken. Omdat ik na mijn jeugd zo hard heb moeten werken om mezelf te vinden, kan ik anderen daar nu prachtig bij begeleiden.

Altijd als Sinterklaas weer in het land is en 5 december nadert, komt de herinnering aan die brief weer omhoog. Sinds die ene ochtend is Sinterklaas nooit meer hetzelfde geweest voor mij. Mijn schoen heb ik nooit meer durven zetten en Sinterklaasavond is een stuk minder ongedwongen geworden. Vooral nu ik zelf moeder ben van ons zoontje van 5, voel ik nog meer onbegrip voor mijn moeders actie. Laten we vooral zorgen dat Sinterklaas een kinderfeest vol liefde, warmte en gezelligheid is en blijft. En niet iets waarbij we ons punt proberen te maken in een gedicht van ‘De Sint’.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden