Iedere zomer overlijden meer ouderen door hitte: “Met die extreme warmte zitten ze vaak de hele dag binnen” Beeld Getty Images/iStockphoto
Iedere zomer overlijden meer ouderen door hitte: “Met die extreme warmte zitten ze vaak de hele dag binnen”Beeld Getty Images/iStockphoto

Elke zomer overlijden meer ouderen door hitte: “Met die extreme warmte zitten ze vaak de hele dag binnen”

Elk jaar overlijden steeds meer ouderen in Nederland door de extreme hitte in de zomer. Heidi (52) is verpleegkundige in de thuiszorg en ziet van dichtbij wat de hitte met ouderen doet.

Interview

De cijfers liegen er niet om. In de zomer van 2020 kampten we in augustus met een hittegolf. In de kleine twee weken dat het zo warm was, stierven ruim 650 mensen meer dan normaal gesproken in deze tijd van het jaar. Het ging hier vooral om ouderen. De verhoogde sterfte is toe te schrijven aan de hoge temperaturen, en de zomers in Nederland worden alleen maar warmer en warmer.

Benauwd in huis

Verpleegkundige Heidi ziet dat ouderen het zwaar hebben tijdens de hitte: “Ik werk in de binnenstad en kom veel over de vloer bij ouderen die in kleine huisjes wonen. Het is daar vaak hartstikke benauwd en met die extreme warmte zitten ouderen toch vaak de hele dag binnen.” Of ze zich zorgen maakt? “Ik weet dat er ieder jaar veel ouderen overlijden tijdens de warme weken. Ik ben niet bang voor wat er deze zomer gaat komen, maar ik blijf wel alert”.

Adviezen

Hoe ze dat doet? “Ik let erop dat de zon niet teveel naar binnen komt en probeer ervoor te zorgen dat de mensen zich wat koeler kleden. Natuurlijk is goed blijven drinken ook belangrijk, dus wij zetten vaak een kan water op tafel die dan ook die dag op moet. Op die manier proberen we ze door die warme dagen heen te loodsen. Aan familie adviseren we ook om warme kleding weg te halen uit het huis. Ouderen pakken anders toch snel wat voor handen ligt, zonder dat ze door hebben dat het veel te warm is. En als je vader of moeder niet graag water drinkt; zet dan iets kouds op tafel met een smaakje. Wat extra suikers binnenkrijgen met die hitte kan ook geen kwaad”.

Met 30 graden in een winterjas

Tijdens haar werk als verpleegkundige in de thuiszorg stuit Heidi op het feit dat ouderen soms een tikkeltje eigenwijs zijn. “Het is natuurlijk belangrijk dat ouderen de hitte niet opzoeken. Zo bezoek ik vaak een mevrouw die heel graag in de zon zit. Tijdens een hittegolf moeten we haar dan toch uit de zon halen. Ook had ik laatst te maken met een dementerende meneer die opgehaald werd voor dagbesteding en per se zijn winterjas aan wilde, terwijl het buiten 30 graden was. Ik kreeg hem echt niet uit zijn winterjas. Je kunt natuurlijk niet de kleding van iemands lijf scheuren. Hij ging buiten in het zonnetje zitten wachten tot de taxi kwam en ik moest door naar de volgende...”

Hoe dat afliep? “Ik heb familie gebeld en die is gekomen. Die gingen kijken of ze pa uit z’n jas konden krijgen. Zulke situaties zijn heel erg lastig, want mensen worden soms echt boos. En het is natuurlijk altijd zo dat wanneer je weggaat bij iemand, je niet weet wat diegene gaat doen. Je bent er maar eventjes en probeert wat adviezen mee te geven, maar of ze zich daar aan houden is nog maar de vraag. Dus dat is soms op hoop van zegen. Maar we overleggen altijd veel met familie en mantelzorgers. Je moet het echt samen doen.”

Wapperende planten

Heidi kan zich nog zo’n typerende situatie herinneren: “Toen het een paar weken geleden zo warm was, kwam ik bij een mevrouw waarvan ik wist dat ze ventilatoren in huis heeft. Die wilde ik pakken, maar dat wilde ze niet hebben. Haar reden? Dat de planten dan gaan waaien. Dat is typisch voor hoe ouderen kunnen zijn. Ze willen vaak niet betutteld worden”.

Zwaar werk

Voor thuiszorgmedewerkers zelf is de hitte soms ook niet te doen: “Je moet toch netjes gekleed bij de mensen langskomen, dus niet in een korte broek. Soms is dat pittig. Ik moest een keer met 35 graden een meneer douchen in een piepklein badkamertje. Na het douchen was ik natter dan hij, van het zweet. Dat was afschuwelijk!”

Wat kun je zelf doen?

Als je zelf een ouder familielid hebt, is het verstandig om tijdens warm weer alert te blijven. Dit kun je zelf doen om te helpen:

  • Heidi noemde het belang van voldoende water drinken al. Voor ouderen is minimaal 1700 milliliter vocht per dag drinken noodzakelijk. Maar ook het belang van voldoende eten is groot. Groente en fruit is aan te raden, omdat dit ook water bevat en een goede bron is van vitamines en zouten.
  • Ook het dragen van luchtige kleding werd al door Heidi opgenoemd. Kleding van linnen of katoen is ideaal tijdens de warme dagen.
  • Zorg voor rust op het warmste moment van de dag, dat is tussen 12 uur en 16 uur. Moet er nog een boodschapje gedaan worden? Zorg ervoor dat hij of zij dit dan voor 12 uur of na 16 uur doet.
  • Wanneer je met een oudere naar buiten gaat, zoek dan zoveel mogelijk de schaduw op, maar zorg er ook voor dat het familielid goed ingesmeerd is met zonnebrandcrème.
  • Zorg voor verkoeling in huis door de ramen open te zetten als het buiten afgekoeld is, en de warmte juist buiten te houden wanneer het buiten nog heet is. Let er bij het openzetten van de ramen wel op dat het niet teveel tocht. Zonwering kan het beste gelijk bij zonsopgang naar beneden worden gedaan. Zorg er ook voor dat de lakens op het bed dun zijn en dat de slaapkleding niet te warm is.
  • Wees alert op uitdrogingsverschijnselen zoals een suffe of verwarde indruk, verlaagde bloeddruk, koorts, donkere urine en een droge tong.

Last van de hitte? Met deze tip overleef je elke warme zomerdag:

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden