null Beeld

Ellens zoon (16) is depressief: “Dat vrolijke mannetje werd een boos, ongelukkig kind”

Een op de 15 jongeren kampt met een depressie. Omdat de signalen niet altijd herkend worden, is de overheid een publiekscampagne gestart: 'Omgaan met depressie'. Ook de zoon van Ellen (50) was depressief. "Als iets niet gaat zoals hij wil, zegt hij: ‘Ik ben helemaal mislukt. Ik kan niks en ik ben niks.’"

Online redactie Libelle

Ellen (50): “Toen Jelle 8 jaar was, hield hij vaak zijn sokken aan in bed. Ik zei eens 'Doe ze toch uit, dat is veel lekkerder.’ Hij vroeg: ‘Is dat wetenschappelijk bewezen of spreekt hier je vrouwelijke intuïtie?’ Nou, dan sta je wel even met je oren te klapperen. Jelle is intelligent en verbaal ijzersterk, maar zelf was hij liever heel sportief geweest. Alleen: dat is hij niet. Hij is klein en tenger en gewoon niet zo goed in sport. Dat frustreerde hem enorm, want Jelle wil altijd overal de beste in zijn. Zijn iele verschijning bracht ook met zich mee dat mensen hem anders behandelden dan andere kinderen. ‘Ach, Jelle’, zeiden ze altijd. Alsof ze hem een beetje zielig vonden.”

LEES OOK: MARCA'S ZOON YOURI KLOM UIT ZIJN DEPRESSIE

Altijd misselijk

“Achteraf, denken we, was groep 6 een keerpunt. Jelle verbrak toen de vriendschap met een jongen met wie hij al vanaf de kleuterschool optrok. Daarna keerde bijna de hele klas zich tegen hem. Op schoolfoto’s zagen we hem veranderen. Het open, vrolijke mannetje dat met zijn mooie ogen onbevreesd de wereld in keek, werd een boos en ongelukkig kind. Hij ging naar het vwo en volgde 2-talig onderwijs."

Minderwaardigheidsgevoel

"In de 2de klas bleef hij zitten. Wij wonen in een klein Drents dorp met 40 huizen. 3,5 jaar lang fietste hij dagelijks 28 kilometer naar een school in Assen. Op een elektrische fiets, maar toch. Het ging niet goed. Hij was altijd misselijk en wilde niet meer naar school. Geen koorts? Dan moet je toch gaan, vond ik. Als moeder denk je niet aan een depressie bij je tiener, maar op zijn 13e kreeg Jelle toch die diagnose. Nu is hij 16. Hij heeft een enorm minderwaardigheidsgevoel ontwikkeld. Als iets niet gaat zoals hij wil, zegt hij: ‘Ik ben helemaal mislukt. Ik kan niks en ik ben niks.’ Soms denk ik: ligt het aan de opvoeding? Doen wij iets verkeerd?"

"VEEL MENSEN MERKEN NIETS AAN HEM, DAT MAAKT HET VOOR MIJ HEEL EENZAAM"

Beren op de weg

"Mijn 2 andere kinderen zijn heel anders. Als iets niet lukt, denken zij: jammer dan, volgende keer beter. Maar Jelle ziet altijd beren op de weg. Over een leraar zegt hij: ‘Die man mag me niet, ik krijg vast een onvoldoende.’ Vervolgens haalt hij een 9,5. ‘Zie je nou wel, Jelle’, zeg ik dan, maar de volgende keer gaat het weer zo. Hij heeft altijd het gevoel dat ze hém moeten hebben. Nu zit hij op de havo, want het ging echt niet meer. Hij heeft een paar keer gezegd dat hij dood wil. ‘Maar ik ga het niet doen’, zei hij er wel direct achteraan. Hij heeft me moeten beloven dat hij me heel eerlijk vertelt hoe hij zich voelt."

Woordkunstenaar

"Depressie zit niet in de familie. Ik heb wel een neef met schizofrenie, maar dat is een heel ander ziektebeeld. Depressie is ongrijpbaar, de omgeving kan er moeilijk mee omgaan. Jelle is een woordkunstenaar en heeft veel humor. Hij speelt graag toneel. ‘Hoezo depressief?’ zeggen mensen dan. Ze begrijpen niet dat hij op dat moment een rol speelt en ’s avonds, alleen op zijn kamer, in bed ligt te huilen. Dat maakt het ook voor mij als moeder heel eenzaam. Op verjaardagen gaat het vaak over de toekomstplannen van kinderen. ‘Ach, als ze maar gelukkig zijn’, hoor ik mensen dan nonchalant zeggen. Dat doet pijn. Ik zeg niks, maar denk: en als ze niet gelukkig zijn? Wat dan?”

"HOE WIJ ER ALS OUDERS MEE OM MOETEN GAAN, HEEFT NIEMAND ONS NOG KUNNEN VERTELLEN"

Toch medicijnen

“In januari heeft Jelle een nieuwe start gemaakt op een andere school. En sinds 6 maanden slikt hij een antidepressivum, fluoxetine, beter bekend onder de merknaam Prozac. Ik hikte er eerst tegenaan. Uit onderzoeken komt steeds naar voren dat aan het gebruik van antidepressiva bij jongeren risico’s kleven. De psychiater zei dat ik niet als eerste naar de bijwerkingen moet kijken, dat vond hij een verkeerd uitgangspunt. Als ik naar Jelle kijk, denk ik: wat neem je mee voor de rest van je leven? Misschien moet hij wel altijd medicijnen blijven slikken. Dat vind ik heel moeilijk. Maar de therapieën die hij sinds zijn 13e heeft gehad, hebben nauwelijks geholpen. Daarom wilde hij zelf beginnen met medicijnen. Sindsdien gaat het beter met hem. Hij is minder somber, maar wel drukker. Hij kan zich slecht concentreren en maakt meer ruzie met zijn zusjes. De voordelen wegen op tegen de nadelen, maar zaligmakend zijn de pillen niet."

De toekomst

"Soms ben ik bang voor de toekomst. Over 2 jaar is hij 18, dan gaat hij misschien wel op kamers. Als hij maar niet helemaal wegzakt, of vlucht in alcohol of drugs. Tegen behandelaars zou ik willen zeggen: geef ons als ouders ook handvatten. Want hoe wij ermee moeten omgaan, heeft niemand ons nog duidelijk kunnen vertellen."

Libelle's Medische Award

Elk jaar reikt Libelle een Medische Award uit. Dit keer ging de prijs naar Bernet Elzinga (45), psycholoog en hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Haar droom: depressie onder tieners terugdringen door het hele gezin bij de therapie te betrekken.

* Op verzoek van de geïnterviewde is de naam van haar zoon gefingeerd.

BEKIJK OOK DEZE VIDEO:

Cora kreeg na haar bevalling een psychose en raakte in een flinke depressie.

LEES OOK:

De mooiste artikelen van Libelle ontvangen in je mailbox? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Interview: Aliëtte Jonkers. Fotografie: Petronellanitta

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden