Waarom heb ik toen niets gezegd? Beeld Libelle
Waarom heb ik toen niets gezegd?Beeld Libelle

PREMIUMGrensoverschrijdend gedrag

Elvira (53): “Een klant lokte me met een tripje Zuid-Afrika, maar wilde gewoon seks”

Grensoverschrijdend gedrag is – helaas – van alle tijden en daarom iets waar we het over moeten blijven hebben. Als les voor daders, als steun voor slachtoffers. Omdat victim blaming écht moet stoppen. In de wekelijkse rubriek ‘Waarom heb ik toen niets gezegd?’ delen lezeressen grensoverschrijdende situaties waarin ze verstijfden. Deze week kunstenares Elvira (53), wier klanten vaak meer van haar willen dan kunst.

Eva BredaLibelle

“Als zelfstandig kunstenares is het altijd maar afwachten welke opdrachten ik krijg. Maar het project dat nú in mijn schoot is geworpen, is een droom: ik ben gevraagd om een week lang kunst te maken met kansarme jongeren in Zuid-Afrika! Ik verblijf in een huisje aan zee én krijg er zelfs voor betaald. Ik kan niet wachten tot ik Don, de initiatiefnemer van het project, in het echt ontmoet. Tot nu toe hebben Don en ik enkel met elkaar gebeld en gechat. Hij stuurt me bijna dagelijks berichtjes. ‘Ben je eigenlijk single?’, vroeg hij me laatst. Ik vond het vreemd dat hij dat wilde weten. ‘Ik vind het wel fijn om te weten met wat voor persoon ik een week lang in Zuid-Afrika zal verblijven’, was zijn reactie. Dat snapte ik dan ook wel weer. Mijn telefoon gaat weer af en ik schrik als ik de tekst lees ,die op mijn scherm staat: ‘Ik wil je zo graag zoenen.’”

Grensoverschrijdend gedrag

“Op de kunstopleiding die ik volgde, kreeg ik al te maken met grensoverschrijdend gedrag. Docenten maakten seksuele opmerkingen en hadden seksuele relaties met studenten, die ze vervolgens voortrokken. Ik was blij om dat achter me te laten, toen ik mijn diploma op zak had. Maar als zelfstandig kunstenares met een eigen atelier is het er niet per se beter op geworden.

Laatst probeerde een mannelijke klant me te zoenen, een klant die op een verkennend gesprek kwam voor een schilderij begon plotseling over zijn open relatie en regelmatig word ik op mijn billen getikt of krijg ik een seksueel getinte opmerking naar mijn hoofd. Ik ben een mondige vrouw, maar toch bevries ik op zo’n moment en probeer ik beleefd het gesprek een andere kant op te sturen. Waarom moet ik toch altijd zo áárdig doen, denk ik vaak.

Treurig genoeg bekijk ik iedere nieuwe aanvraag voor een kunstwerk met argwaan. Ik spreek liever niet meer met klanten af, als ik alleen in mijn atelier ben. Gelukkig heb ik een collega die in dezelfde werkplaats werkt. Als ik een nieuwe aanvraag niet vertrouw, zoekt hij mijn potentiële klanten op op social media om te checken of ze zijn wie ze zeggen dat ze zijn.”

Een droom van een project

“Don bleek echt te bestaan. Hij wilde een project opzetten om kansarme jongeren in Zuid-Afrika te inspireren. Als sportinstructeur zou hij ze bootcamps geven en toen hij via via mijn naam hoorde, leek ik hem geschikt voor de creatieve invulling van het programma. Wat een droom! Een opdracht in het buitenland was nog ongeveer het enige dat ik op mijn bucketlist had staan.

Misschien was ik te verblind door het plaatje, dat ik Dons gladde chats zo lang slikte. In een paar weken tijd ging hij van ‘ben je single?’ naar ‘houd je van massages?’. Achteraf kan ik mezelf wel voor mijn kop slaan, dat ik al zijn opmerkingen goed probeerde te praten; hij wilde gewoon weten wat voor persoon ik was, hij was sportinstructeur en dus geïnteresseerd in massages.

Wel zei ik vaak: ‘Laten we het professioneel houden. Zullen we het hebben over het project?’ Don zei steeds dat dat wel kwam bij onze face-to-face-afspraak, die een paar weken later gepland stond. Ondertussen stak ik uren in het voorbereiden van een mooi kunstprogramma voor zijn project.”

Een seksuele fantasie verpakt als werkopdracht

“Pas toen Don zei dat hij me wilde zoenen, viel alles op zijn plek. Deze man had totaal geen interesse in mijn werk, hij wilde gewoon van bil. Ik was met boter en suiker in zijn verhaal getuind, wat niets meer was dan een seksuele fantasie verpakt als werkopdracht. Ik vertelde hem nog één keer dat ik dit niet wilde en – ik kón Zuid-Afrika nog niet loslaten – wel nog professioneel met hem wilde samenwerken. Hij negeerde mijn bericht en kwam niet opdagen bij die ene afspraak.

Als trap na heb ik een vette factuur gestuurd naar de sportschool waar Don werkt met daarin de tientallen uren die ik aan zijn onnozele ‘project’ heb besteed. De eindsom: een paar honderd euro. Natuurlijk wist ik dat Don hem nooit zou betalen. Maar dat hij op zijn werk moest uitleggen, dat hij een vrouw om de tuin had geleid voor zijn eigen gewin, leek me een mooie les.”

Meer dan een paar borsten

“Ik gil niet meteen moord en brand als iemand mijn grenzen overgaat, maar dat moet ik wel doen als ik wil blijven rondkomen van mijn werk. De jonge generatie vrouwen is gelukkig veel mondiger opgevoed dan ik. Daar mag ik iets van leren, want ik voel me soms best schuldig over het voorval. Had ik niet veel harder moeten zijn of eerder moeten ingrijpen?

De grootste fout ligt natuurlijk bij Don, en alle mannen zoals hij. As ik bij mijn mannelijke tandarts kom, probeer ik toch ook niet om hem in bed te krijgen? Waarom denken sommigen dat ze dat binnen mijn werk wel kunnen doen? Is het omdat ik zzp’er ben? Kunstenares? Vrouw?

Dat ik in de buitenwereld last heb van grensoverschrijdend gedrag is één ding, maar dat ik in mijn werk zo word gezien, is ronduit beledigend. Ik ben een professional, ik ben fatsoenlijk opgeleid, ik ben goed in mijn werk en ik ben niet slechts een paar borsten en een vagina.”

null Beeld

Hoera, Libelle is genomineerd voor Website van het jaar. Winnen kan alleen met jouw hulp! Vind jij Libelle ook zo fijn? Stem dan snel. Je maakt dan ook nog eens kans op hele mooie prijzen.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden