Het geheim van Suzanne Vermeer

redactie

In huize Goeken op het Spaanse eiland Gran Canaria staan de boeken van Paul Goeken prominent op het dressoir, naast de thrillers van Suzanne Vermeer. Als er weleens visite overkwam uit Nederland, werden de Vermeers snel verstopt, vertelt Annemiek Goeken die met haar man in 1999 vanuit Hilversum naar de zon verhuisde. “Niemand wist dat Paul de schrijver was van die populaire Suzanne Vermeer vakantiethrillers.” Voor het eerst sinds het bekend worden van Nederlands best bewaarde schrijversgeheim, spreekt de weduwe over dit feit dat zij en haar man al die jaren verborgen wisten te houden. “Het was een groot geheim. Alleen zijn ouders, de uitgever en een paar vrienden wisten ervan.”

Onthulling haalt het achtuurjournaal

In schrijverskringen vroeg men zich jarenlang af wie er schuilging achter het pseudoniem Suzanne Vermeer, die grote verkoopsuccessen had met boeken als All Inclusive en Bella Italia. Dat geheim werd afgelopen juni onthuld, nadat de relatief onbekende auteur Paul Goeken op de leeftijd van 48 jaar aan kanker overleed. Het nieuws werd groot gebracht. Annemiek Goeken: “‘Miek,’ zei hij, ‘als wordt onthuld wie achter Suzanne Vermeer zit, haalt dat het achtuurjournaal.’ Hij kreeg gelijk. Toen de uitgeverij de auteur achter het pseudoniem onthulde, werd dat op het journaal en in alle kranten gebracht.” Ze pinkt een traan weg. “Hij zou genoten hebben van die aandacht.”

Onafscheidelijk waren ze, bijna dertig jaar lang. Ze loopt naar het dressoir en pakt een ingelijste foto van een bruinverbrand gezicht met olijke en bijzonder blauwe ogen. “Ik was negentien, hij een jaar jonger. We maakten een afspraakje en vanaf toen zijn we altijd bij elkaar gebleven.” Ze kregen drie zoons: Loek (26), Paultje (16) en Jack (13) en runden samen een goedlopende zwem- en duikschool in Hilversum. Maar Paul wilde het allerliefst schrijven.

Annemiek Goeken herinnert zich het moment nog goed waarop haar man tijdens een vakantie ineens zei: ‘Miek, ik ga een boek schrijven.’ “‘Doe je best,’ zei ik en dacht: eerst zien dan geloven. Ik vond het schrijverschap helemaal niet bij hem passen. Pas toen hij ging schrijven, werd hij serieus. Toen draaide alles om zijn schrijverschap.”

In eerste instantie publiceerde haar man onder verschillende pseudoniemen korte romannetjes, vingeroefeningen. “Paul kon niet typen, dus ik moest zijn teksten uittypen. Omdat ik dat verschrikkelijke handschrift van hem niet kon lezen, las hij het voor. Ik had werkelijk geen idee wat ik typte, want dat gebeurde na een drukke dag in de zaak. Ik zorgde ook nog voor onze drie kinderen, dus ik was te moe om echt te luisteren.”

Naar Gran Canaria

Dertien jaar geleden, in 1999 verruilen ze Nederland voor Gran Canaria, vanwege het klimaat en het welzijn van hun astmatische zoons. Drie jaar later, in 2002, verscheen het eerste boek onder zijn eigen naam. Het was een thriller met de titel Hammerhead, die zich afspeelt in de duikwereld. Annemiek: “Ik zei tegen hem: ‘Leuk boek,’ maar ik vond het ingewikkeld. De boeken die Paul onder zijn eigen naam publiceerde, bevatten zo veel namen, dat je steeds moet terugbladeren om op te zoeken wie ook alweer wie is. De boeken van Suzanne Vermeer lezen veel makkelijker.”

Die eerste twee thrillers waren geen verkoophits, maar Paul was er een meester in om zichzelf te promoten, vertelt zijn vrouw. “Zijn derde boek, Camouflage, was voorzien van mooie aanbevelingen van de grootste Nederlandse thrillerschrijfsters Saskia Noort en Esther Verhoef. Paul wist wie belangrijk waren in zijn vakgebied en hij wist situaties goed naar zijn hand zetten. Hij had aan zelfvertrouwen geen gebrek. Hij zou ‘Saskiaatje en Esthertje’ in populariteit overstijgen, maar hij was ervan overtuigd dat hij alleen succesvol kon worden als hij onder een vrouwelijk pseudoniem ging schrijven.”

Oer-Hollands pseudoniem

Dus werd het in 2008 plotseling stil rond Paul Goeken. Van de man die doorgaans twee boeken per jaar publiceerde, verscheen niets meer. Intussen werd er een geheim gesmeed tussen de thrillerschrijver en uitgeverij A.W. Bruna die sinds 2005 zijn boeken uitgaf. Ze lieten een model onherkenbaar fotograferen en bedachten een oer-Hollandse naam. En ineens lag er de vakantiethriller All inclusive in de winkels, geschreven door Suzanne Vermeer – volgens de uitgeverij een pseudoniem omdat het boek gevoelige informatie uit de reiswereld bevatte die de desbetreffende auteur in problemen zou brengen.

All Inclusive werd een groot succes. Van Vermeers debuut werden 17.000 exemplaren verkocht, de voordeeleditie die een paar maanden later verscheen, stond twintig weken in de bovenste helft van de bestseller top-60. Inmiddels zijn er volgens Bruna bijna een miljoen Suzanne Vermeers verkocht.

“Het zijn lekkere wegleesboeken voor het gewone volk”, zegt Annemiek. “Paul vergeleek Suzanne Vermeer met Frans Bauer. De teksten zijn eenvoudig, de thema’s herkenbaar. Er waren slechte kritieken waarin werd gezegd dat Suzanne Vermeer geen literatuur was. Paul pretendeerde dat helemaal niet. Wel nam hij zijn werk serieus. Hij deed uitgebreid research voor die vakantiethrillers.” Niet altijd tot vreugde van zijn vrouw en kinderen. Annemiek: “Dan hadden we afgesproken om met z’n allen naar Hawaï te gaan en dan zei Paul ineens dat hij een boek ging schrijven dat zich afspeelde in Italië, en dus gingen we niet naar Hawaï, maar kamperen bij het Gardameer. En omdat Paul voor De suite research wilde doen op Tenerife, moesten we onze vakantie doorbrengen op het eiland hiernaast. Ik had wel iets leukers geweten. Het is daar precies hetzelfde als hier.” Hij wilde de beste zijn in zijn genre en hij was dag en nacht in de weer met verkoopcijfers, vertelt Annemiek. “Hij was ook apetrots op het succes. Toen Suzanne Vermeer in 2010 werd genomineerd voor de NS Publieksprijs en de schrijver Ernest van der Kwast beweerde dat híj achter het pseudoniem zat, werd Paul woedend. Ergens had hij graag gewild dat de hele wereld wist dat hij Vermeer was.”

Op een dag in februari 2010 gooide Paul zout in het zwembad en het schoot in zijn rug. Hij had al jaren last van zijn rug en was regelmatig bij fysiotherapeuten geweest, maar een dokter had hij nooit bezocht. “Paul durfde zich niet te laten onderzoeken. Hij was als de dood voor naalden. Maar die dag stond ik erop dat hij naar de dokter ging, ook omdat hij een ongezonde bruine gelaatskleur had.”

Uit onderzoek kwam dat hij beginnende artrose had, maar ook dat er iets anders aan de hand moest zijn. Verschillende onderzoeken volgden, maar de puncties die eind 2010 werden gemaakt, wezen op kanker in het hele lichaam.

“In januari 2011 begon hij aan een chemokuur en daar knapte hij zozeer van op dat hij er met plezier naartoe ging. Hij werd niet misselijk of kaal. Hij ging er juist steeds beter uitzien. Hij was ervan overtuigd dat hij tachtig ging worden en hij bleef doorschrijven. Op 6 juni leverde hij zijn manuscript van Bella Italia in, en hij was al bezig met een nieuw manuscript, Noorderlicht. Alles leek goed te komen.”

Het is Paul niet gelukt om boven ‘Saskiaatje en Esthertje’ uit te stijgen. Wel kwam een andere droom uit. Zijn laatste thriller Bella Italia stond bij het verschijnen in juni meteen op nummer 1. Dat was op de dag dat hij in coma raakte. Annemiek: “Dat was mooi en pijnlijk tegelijk omdat ik niet zeker weet of Paul dat in comateuze toestand nog heeft meegekregen. Ik vermoed van wel, want als ik tegen hem sprak, reageerde hij door zijn gezicht mijn kant op te draaien.”

Zeven dagen lag hij in coma. Nadat zijn ouders en zijn kinderen bij hem langs waren geweest, ging Annemiek alleen naar hem toe. “Ik zei: ‘Paul, het is goed zo. Je hebt ons goed achtergelaten, ga maar. Maar laat nog één keer je mooie blauwe ogen zien. Er liep een traan over zijn wang. De volgende ochtend stierf hij.”

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden