Angeliques zus bleek haar moeder te zijn

“Iedereen wist het, behalve ik”

null Beeld Petronellanitta
Beeld Petronellanitta

Pas op haar 24e hoort Angelique (54) dat haar zus Willy eigenlijk haar moeder is. “Onze band als zussen was zo goed en hecht. Ze was bang om wat we hadden op het spel te zetten.”

“Bijna vijfentwintig jaar lang heeft er een geheim over mij bestaan. Een geheim waar zo ongeveer iedereen in mijn familie vanaf wist, behalve ik. Vlak voor ik op mijn 24e zou gaan trouwen, kreeg ik de waarheid te horen: dat degene die ik altijd als mijn oudere zus had gezien, eigenlijk mijn moeder was. En dat mijn ouders dus in werkelijkheid mijn grootouders waren. In één klap werd mijn hele geschiedenis herschreven. Het heeft lang geduurd voordat ik dit kon bevatten en verwerken; er was boosheid, ongeloof en ik had veel vragen. Inmiddels heeft het allemaal een plek gekregen. Ik kan nu uit de grond van mijn hart zeggen dat ik me geen betere moeder had kunnen wensen.”

Geheimpjes

“Als ik mijn verhaal weleens vertel, vragen mensen verbaasd: ‘Hoe kun je dat nou niet door hebben gehad?’ Ik begrijp die reactie wel, maar voor mij was de manier waarop ik opgroeide volkomen normaal. Ik wist niet beter en zette er dus ook geen vraagtekens bij. Ik groeide op in een gezin van acht kinderen. Met mijn oudste zus scheelde ik 23 jaar en mijn jongste broer was vier jaar ouder dan ik. We woonden in een flat: mijn ouders met mijn twee broertjes op de eerste verdieping, en ik bij mijn op één na oudste zus Willy en haar man Gert op de derde verdieping.

Zij en Gert ontmoetten elkaar toen ik twee jaar oud was, ik kreeg een kamer bij hen in huis. Wel at ik altijd beneden bij mijn ouders, en daar hielp ik ook met de tafel dekken en andere klusjes. Wil ging naar mijn ouderavonden op school, maar ook naar die van mijn jongste broer. Ook dat vond ik normaal. Ik dacht dat pa en ma daar gewoon te oud voor waren. Als Wil aan het werk was, zat ik beneden. En als zij en Gert vrij waren, namen ze me vaak mee om leuke dingen te doen. Kersen plukken in de Betuwe, naar de dierentuin of wandelen in het bos.”

null Beeld

“Ik had een goede band met mijn zus. In haar woonkamer stond een paars kacheltje en regelmatig kochten we soesjes gevuld met kaas, die dan boven op dat kacheltje stonden te pruttelen. We konden eindeloos kletsen. Over wat ik wilde worden en hoe mijn leven er dan uit zou zien. Ik wist al jong dat ik ‘babydokter’ wilde worden en ik droomde van een huis met een open haard en een volle boekenkast tot aan het plafond. Toen ik ouder werd, nam ik haar vaak in vertrouwen, vertelde ik haar over verliefdheden en vriendjes. Ze was mijn zus en niet mijn moeder, dus mijn geheimpjes voelden veilig bij haar.”

Vreemde situatie

“Toch was haar rol soms ook onduidelijk. Ik ontmoette Peter, mijn huidige man, al vrij jong. Ik weet nog goed dat ik met hem uit was geweest in Amsterdam en te laat thuis kwam. Wil werd toen ongelooflijk boos op mij. Ze stuurde me voor straf naar ma, maar die stuurde me weer terug naar Willy. Veel later hoorde ik dat Peter toen weleens tegen zijn eigen moeder heeft gezegd dat het hem niet zou verbazen als Wil mijn moeder zou zijn. Hij vond het bij ons thuis maar een vreemde situatie.”

null Beeld

“Toen Peter en ik aankondigden dat we gingen trouwen, wilde mijn moeder iets met me bespreken. Op mijn geboortecertificaat, wat nodig was om het huwelijk te sluiten, stond namelijk iets wat ik niet wist. We zaten aan de grote tafel: Willy, mijn moeder en ik. Mijn vader was er ook, maar die hield zich een beetje op de achtergrond. ‘We moeten je iets vertellen’, zei ma. ‘Wil is eigenlijk je moeder.’ Wat ik op dat moment dacht of voelde, weet ik niet precies meer, er ging zo veel door me heen. Ik weet nog wel dat we daarna met zijn drieën ergens heen gingen, winkelen geloof ik, en dat ik alleen maar kon denken hoe gek dit was. Ik had zo veel vragen.

Toen ik die avond thuiskwam, vertelde ik Peter wat ik die dag had gehoord. ‘Dat verbaast me niks’, was zijn reactie. ‘Maar wie is dan je vader?’ Ik riep overstuur dat mijn vader gewoon mijn vader was, en dat dat zo zou blijven. Meer veranderingen kon ik op dat moment niet aan. Eerst moest ik dit verwerken voordat ik daarover kon nadenken.”

GROOT SCHANDAAL

“Langzaamaan ontvouwde zich het hele verhaal. Hoe mijn moeder, Willy dus, een vriendje had en op haar negentiende ongepland zwanger van hem raakte. Hoe hun verhouding al vrij snel eindigde, en haar zwangerschap voor de buitenwereld min of meer geheim werd gehouden. Want een meisje alleen en zwanger, dat was destijds een groot schandaal. Zo mocht mijn moeder toen ze eenmaal een dikke buik had alleen nog ’s avonds naar buiten. Ze is in haar eentje in een kliniek van mij bevallen. Ik ben zelf verloskundige en als ik daaraan denk, breekt mijn hart. Ik geloof niet dat mijn grootouders bewust een plan hebben gesmeed om te doen alsof mijn oma mijn moeder was. Het is zo gegroeid. Wil werkte veel, ma zorgde voor mij en toen ik mijn ‘broers’ ‘mama’ tegen mijn oma hoorde zeggen, ben ik dat ook gaan doen.

Wil en mijn biologische vader hebben nooit meer contact gehad. Twee jaar na mijn geboorte ontmoette zij Gert, ik ben met hem opgegroeid. Voor mij voelt Gert dan ook het meeste als mijn vader. Mijn biologische vader heb ik één keer ontmoet. Tientallen keren zocht ik zijn naam op in het telefoonboek, staarde ik naar het nummer, maar ik zocht geen contact. Uiteindelijk heb ik hem pas op mijn vijfenveertigste een brief geschreven, die iemand die ik via via kende bij hem heeft bezorgd. Vlak daarna belde hij mij en spraken we af. Het was een aardige man, een fijn gesprek, maar tegelijk was hij ook een vreemde. Het is uiteindelijk bij die ene keer gebleven, omdat zijn toenmalige vrouw niet wilde dat wij contact hadden.”

Allerbeste bedoelingen

“Het heeft een tijd geduurd voordat ik dit allemaal heb kunnen verwerken. Ik ben periodes kwaad geweest, vooral op ma, zo ben ik mijn oma altijd blijven noemen. Ze was een dominante vrouw, haar wil was wet. Maar ik weet ook dat ze alles met de allerbeste bedoelingen heeft gedaan. Toen ze alzheimer kreeg, heb ik het maar zo gelaten. Ik wilde niet blijven hangen in boosheid. Bovendien hield ik van haar en pa, en kijk ik ondanks alles terug op een fijne jeugd. Wil en ik hebben onze verloren tijd als moeder en dochter ruimschoots ingehaald. Toen ik de waarheid te horen kreeg, was ik zwanger van mijn oudste dochter. Toen heb ik heel bewust gezegd: Wil wordt haar oma. Ze is een geweldige oma geweest voor mijn drie kinderen.

null Beeld

Ik ben ook verdrietig geweest voor haar. Zij heeft in zo’n nare situatie gezeten. Ze wilde het me wel vertellen, maar ze was ook als de dood mij kwijt te raken. Onze band als zussen was zo goed en hecht, dat ze te bang was om wat we hadden op het spel te zetten. Ik kan dat begrijpen, al vind ik ook dat ze het anders hadden moeten doen. Haar man Gert heeft weleens gezegd: ‘We hadden gewoon met zijn drietjes ergens anders moeten gaan wonen.’ Mijn moeder heeft bewust nooit nog een kind gekregen, omdat ze het niet had kunnen verdragen dat een ander kind haar wel ‘mama’ had genoemd en ik niet. Dat vind ik ongelooflijk verdrietig.”

Hechte band

“Ik kies ervoor ook naar de mooie kanten te kijken. Niks is alleen maar slecht. Doordat mijn moeder en ik zijn opgegroeid als zussen, heeft onze band zich op een heel andere manier kunnen ontwikkelen. Ik ben zelf ook close met mijn kinderen, maar zij deelden nooit hun perikelen met verliefdheden of andere intimiteiten met mij, zoals ik die wel met Wil heb gedeeld. Ook toen ik de waarheid wist, is onze band hecht gebleven. Drie jaar geleden is ze, na een lang ziekbed, overleden. Ik mis haar nog elke dag. In hetzelfde jaar dat Wil stierf, overleden ook mijn opa en mijn biologische vader. Drie jaar daarvoor was mijn oma al gestorven. Alleen Gert is er nog, en daar ben ik ontzettend blij mee. Hij is nog steeds erg betrokken in de levens van mij en mijn kinderen. Hij is een geweldige grootvader en inmiddels ook overgrootvader.

Ik ben blij dat ik kan zeggen dat ik geen wrok koester. Naar niemand. Voor mijn moeder koester ik alleen maar liefdevolle gevoelens. Zij is er altijd voor mij en voor mijn gezin geweest. Niemand was zo trots op mij als zij, en niemand heeft, toen ik jong was, zo eindeloos mijn hoofd gemasseerd en liedjes voor me gezongen. Vroeger werden we al vaak aangesproken als moeder en dochter; in het begin corrigeerde ik dat dan nog weleens. ‘Nee, ze is mijn zus.’ Maar eigenlijk is ze altijd al een moeder voor mij geweest.”

  • Productie: Marije Ribbers. Styling: Gwendolyn Nicole. Haar & Make Up: Ronald Huisinga. M.m.v.: Opus (Vestje), S.Oliver (Jurk), Manfield (Sandalettes)
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden