interview

“Ik word omringd door sterke vrouwen”

null Beeld Ester Gebuis
Beeld Ester Gebuis

Presentator Kefah Allush (51) is deze zomer weer wekelijks te zien bij de talkshow Op1. Zelf denkt hij dat hij zijn carrière mede te danken heeft aan zijn krachtige moeder. “Dankzij haar durfde ik te solliciteren bij de televisie.”

Hij werkt al jaren voor de televisie. Eerst vooral achter de schermen, maar nu ook al een hele tijd in de schijnwerpers. Hij was interviewer in het programma De kist en presentator van succesvolle reisprogramma’s als Jezus van Nazareth en Oases in de Oriënt. Maar toch: tijd voor een nadere kennismaking. Wie is Kefah Allush? Ten eerste: zijn naam spreek je uit als Kiefa. Hij kwam als Palestijnse baby van een jaar vanuit Nablus op de Westelijke Jordaan­oever naar Nederland. Zijn vader werkte voor Romi, de Rotterdamse Margarine Industrie, zijn moeder was bejaardenverzorgster en verantwoordelijk voor het thuisfront.

null Beeld

Hoe was dat in de jaren 70, als seculier-islamitisch Palestijns gezin in Vlaardingen?

“We maakten gewoon deel uit van de straat”, vertelt Kefah bij een kop koffie op een Utrechts terras.
“Ik realiseerde me laatst dat ik pas Nederlands moet hebben geleerd toen ik naar de kleuterschool ging. Mijn moeder sprak toen ik klein was nog niet zo goed Nederlands en ik was overdag bij haar. Waarschijnlijk heb ik wel wat woordjes opgepikt van onze bovenburen, een belangrijke Nederlandse familie in ons leven: een ouder stel met hun al volwassen kinderen. Wij noemden de ouders opa en oma, hun kinderen oom en tante. Op straat werden we weleens gepest, maar het ergste dat toen tegen me werd geroepen is: ‘Arabier glaasje bier!’ Mensen wisten waarschijnlijk ook niet dat we Palestijnen waren. Dat wist ik zelf nauwelijks, het werd me pas verteld toen in Nederland de publieke opinie met betrekking tot Israël en Palestina kantelde. Ik denk dat mijn ouders mijn broers, zus en mij wilden beschermen.”

Jouw moeder was belangrijk voor je.

“Zij voedde mij op met het idee dat ik bijzonder was, dat ik er mocht zijn. Dat gaf me waarschijnlijk het zelfvertrouwen om bij de tv te willen werken en op mijn zeventiende alle omroepen een open sollicitatiebrief te schrijven. Mijn moeder was thuis de spil waar alles om draaide. Toen we hier als gastarbeidersgezin kwamen, paste zij zich snel aan. Dat was vooral uit praktische overwegingen, ze had kinderen en die moesten naar school. Er moest geld worden verdiend, dus hoe gaan we dat doen? Het was Nederlands leren, aan het werk, lid worden van de ouderraad op school. Zo zie ik vrouwen overal in de wereld het leven aanpakken. Mijn moeder was voor de duvel niet bang. Ik word sowieso omringd door sterke vrouwen, mijn leven lang al. Ik heb een stoere zus, al mijn vriendinnen waren stoer. Mijn dochter is al net zo. Ik weet niet beter. Krachtige vrouwen geven mij een veilig gevoel, omdat ik me altijd veilig heb gevoeld bij mijn moeder.”

En hoe zit het met je vrouw?

“Zij is ook heel sterk! We leerden elkaar kennen via het werk, nu vierentwintig jaar geleden. Ik was haar eindredacteur. Ik geloof dat ze me toen heel erg eigenwijs vond. We hadden allebei al een leven achter de rug: we waren beiden getrouwd geweest, zij had al een zoon, ik een dochter. We hebben samen nog een zoon gekregen. Wonder boven wonder klopte dat allemaal samen.”

Zij is nu leidinggevende in de televisiewereld. Gaat het vaak over tv bij jullie thuis?

“Nooit. Dat is een van de dingen waarmee we heel snel zijn gestopt. Natuurlijk, we praten weleens over ons werk om even stoom af te blazen of als een van ons een specifiek probleem heeft, maar verder houden we het beperkt. We hebben zo veel andere dingen die we delen. We houden van de natuur, we zijn veel in het bos met de honden. De kinderen zijn volwassen en het huis uit. We zijn toevallig allebei vroeg gaan werken, we zijn jong ouders geworden en nu zijn we betrekkelijk vroeg ook weer uit de kinderen.”

null Beeld

En zelfs al grootouders.

“Ja, dat krijg je als je vroeg begint. Veel van onze leeftijdgenoten zaten tijdens corona met kinderen thuis die niet naar school konden, met alle gedoe van dien. Terugkijkend zie ik hoe pittig onze jaren met kleine kinderen waren: allebei fulltime werkend en zonder opa’s en oma’s die konden bijspringen, want die woonden niet in de buurt. Wel hadden we allerlei principes: er moest veel aandacht zijn voor de kinderen en we wilden altijd zelf koken. In die tijd stond de zondag in het teken van het organiseren van de komende week. Agenda’s op tafel. Het was buffelen, ook omdat het in een fase was waarin we ons op het werk nog moesten bewijzen. We probeerden het allemaal zo eerlijk en leuk mogelijk te verdelen. Mijn vrouw en ik hadden over veel dingen strijd, maar nooit over de taakverdeling thuis. Zij is goed in sommige dingen en ik in andere en zo proberen we alles samen op te lossen. Als dat lukt, weet je: ik heb een lot uit de loterij getroffen.”

Het tv-vak leerde Kefah na die open sollicitaties in de praktijk. Hij werkte voor allerlei omroepen om eind jaren negentig vast bij de EO te gaan werken. Als programmamaker wil hij de verhalen vertellen waarop niemand zit te wachten. “Moeilijke verhalen dus, over wezenlijke onderwerpen. De makkelijke worden al door anderen verteld. Ik probeer ze zo te vertellen dat mensen ze toch willen horen. Neem een programma als De kist, dat over de dood gaat. Wie heeft daar nu zin in? We bedachten dat we het er toch over konden hebben via gesprekken met bekende mensen, omdat kijkers vaak wel benieuwd zijn hoe zij over dingen denken. Ik ben steeds op zoek naar dit soort invalshoeken, ook in mijn reisprogramma’s.”

Hij heeft een betrekkelijk rustig werkjaar achter de rug, maar daarnaast was het hartstikke druk. Kefah is altijd bezig. “Ik heb naast het werk meestal wel een paar projectjes lopen waarin ik me vrij makkelijk kan verliezen. Tijdens corona ben ik gaan hardlopen. Ik bouwde het op tot elke ochtend tien kilometer, maar dat deed ik zo fanatiek dat ik hielspoor kreeg. Een ander project was dat ik elke drie dagen een taart bakte. En dan was er de tuin. Ons huis staat op een soort weiland, maar dat vond ik niet natuurlijk genoeg. Dus mijn vrouw – ook erg van de projectjes – en ik legden een boomgaard, een moestuin en een kruidentuin aan. Langzaam maar zeker groeit dat weiland nu uit tot iets wat een bijdrage levert aan een mooie, groene omgeving. Zo hield ik mezelf bezig.”

En dan nu weer Op1. Zin in?

“Het is dubbel. Op1 is een programma dat zijn eigen wetten heeft. En na dertig jaar in dit vak ben ik een mens geworden dat ook eigen wetten heeft ontwikkeld. Om dan je plek te vinden in een trein die rijdt, of jij er nu bent of niet, dat is lastig. Zeker als je ook de ambitie hebt om aan alles wat je doet iets toe te voegen.”

Wat zou je willen toevoegen dan?

“In mijn werk is oprechte verwondering altijd mijn drijfveer. Of het nu gaat over mensen of over iets wat in de politiek is gebeurd – ik wil het begrijpen. En ik ben een verhalenverteller. Naar mijn smaak komen uitgerekend die twee dingen nu te weinig aan bod in de actuele journalistiek. Het gaat om scoren, spraakmakende quotes halen. Ik zie te vaak een gevecht tussen een politicus die zijn best doet om niet onderuit te gaan en een journalist die probeert iemand ten val te brengen. Maar van mij hoeft die politicus niet gefileerd te worden, ik wil weten hoe het zit! Ik zou dus zelf bij Op1 graag meer vanuit mijn eigen nieuwsgierigheid willen opereren, maar kan dat? Misschien ben ik naïef, maar ik geloof van wel en ik wil het zeker proberen.”

Via zijn werk is hij volwassen geworden, zegt hij, en heeft hij de wereld leren kennen en begrijpen. “Ik ben opgegroeid in een arbeiderswijk onder de rook van Rotterdam. Dat was een wereld waarin de horizon heel dicht bij je staat. Mijn vak heeft die horizon steeds verder weg gelegd, waardoor mijn blik opener en groter werd.” Van jongs af aan richt Kefah die blik ook op zichzelf. “Toen ik besefte dat ik net als iedereen niet onfeilbaar ben, vroeg ik me af: wat zijn mijn fouten? Welke consequenties hebben die voor mezelf en voor anderen? Als je dat in kaart hebt, kun je er iets aan doen. Niet dat ik geloof in de maakbaarheid van mezelf als mens, maar ik denk wel dat wie ik ben geen statisch gegeven is.

Je hebt mensen die van zichzelf zeggen dat ze geen ochtendmens zijn. Helaas, niks aan te doen. Ik was vroeger ’s ochtends ook altijd chagrijnig. Totdat ik dacht: dat is niet prettig voor mijn gezin en ik vind het zelf ook niet leuk. Ik wil dat niet meer. Toen zette ik elke ochtend voordat ik naar beneden ging een glimlach op. Doe vrolijk, sprak ik mezelf toe. Na verloop van tijd hoefde ik dat niet meer tegen mezelf te zeggen en ging het vanzelf. Ik was een ochtendmens geworden. Wat ik wil zeggen: je kunt jezelf veranderen. Als je echt besluit: dit is niet wie ik wil zijn, dan valt er vaak iets aan te doen.”

Je beschrijft jezelf weleens als iemand met kluizenaarachtige neigingen. Intussen bereis je de wereld en ben je talkshowhost. Is dat ook een vorm van jezelf veranderen?

“Een beetje wel. Ik ben van nature niet zo menserig, ik voel me ongemakkelijk op plekken die ik niet ken. Voor mijn werk begeef ik me in situaties waarin ik dus niet echt in mijn element ben. Dat doe ik expres, want ik weet: als ik me verstop, word ik niet een fijnere Kefah. Toen ik bij de tv wilde werken, dacht ik dat het me ging om roem en rijkdom. Maar ik weet allang dat het om iets anders gaat. Op het podium, in het volle licht word ik gedwongen om in relatie te staan tot anderen, mens onder mensen te zijn. Daar word ik gelukkig van, hoe eng ik het ook vind. Maar ik moet er wel elke keer iets voor overwinnen.”

Al die andere projectjes naast je werk in de schijnwerpers, zijn die nodig om tot rust te komen?

“Ja, zo zie ik dat wel. Een vuurtje stoken werkt nog het best. Daarmee maak ik mijn hoofd leeg. Na een tijdje in het vuur te hebben gestaard, ben ik weer in staat om nieuwe indrukken op te doen. Dan heb ik genoeg moed verzameld om op iemand af te stappen, zijn of haar verhaal te horen en de mooiste Kefah die ik kan zijn tot bloei te laten komen.”

null Beeld

KEFAH ALLUSH (1969) is televisiepresentator en programma-maker bij de EO. In 2019 won hij de Sonja Barend Award voor zijn gesprek met Peter van Uhm in het programma De kist. Deze zomer vormt hij samen met Margje Fikse (de regisseur van zijn reisprogramma’s) een van de presentatieduo’s van de talkshow Op1. Later dit jaar zijn programma’s Oases in de Lage Landen en De vrouwen van Jezus bij de EO te zien. Kefah Allush is getrouwd, heeft drie kinderen en twee kleinkinderen.

  • Styling: Liselotte Admiraal. Haar en make-up: Astrid Timmer. Met dank aan: The Anthony Hotel Utrecht

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden