dit is mijn leven

Jacqueline(55): “Van die vijftig euro per week bleef geen stuiver over”

null Beeld Petronellanitta
Beeld Petronellanitta

23 mei 2014 was een feestdag voor Jacqueline Bijleveld (55). Na ruim drie jaar op het absolute bestaansminimum te hebben geleefd, was ze eindelijk schuldenvrij. Dát dus nooit meer, dacht ze nog. Maar toen kwam corona.

“Op een doodnormale dinsdagochtend ging om zeven uur ’s ochtends de deurbel. Voor de deur stonden twee agenten, ik kreeg handboeien om en in mijn pyjama werd ik afgevoerd naar het politiebureau. ‘Mama, wat is er aan de hand?’ riepen de kinderen. Het was verschrikkelijk om voor hun ogen en voor het zicht van de hele buurt waar ik sinds mijn scheiding net woonde, te worden afgevoerd alsof ik een zware crimineel was. Het bleek te gaan om een openstaande boete van vijftig euro voor te hard rijden. Daar had ik al contact over gehad met mijn curator, maar zij had mij gesommeerd niets te betalen. Op het politiebureau legde ik uit dat ik in de schuldsanering zat en niets mócht betalen, maar daar had de politie geen boodschap aan. Die boete moest en zou betaald worden. Cash was prima. Thuis had ik nog een briefje van vijftig liggen. Als ze me dit nou bij de voordeur hadden verteld, was deze vernederende poppenkast me bespaard gebleven. Dit voelde zó oneerlijk: ik had alleen maar gedaan wat me was opgedragen.”

Tot aan de hemel

“In 2009 gingen mijn ex-man René, de vader van mijn kinderen en nog steeds mijn zakelijk partner, en ik failliet. Vóór 2009 reikten de bomen tot aan de hemel. We draaiden een wereldomzet met onze luxe kledingzaak in Baarn en omdat het zo goed liep, investeerden we al ons spaargeld in een kledingzaak voor een wat jonger publiek. En toen kwamen de aanslagen van elf september 2001, waarbij de hele wereldeconomie instortte. Ook wij hadden geen buffer meer, klanten bleven weg en de schulden liepen al snel hoog op. We werden failliet verklaard en belandden in de schuldsanering. Simpel gezegd betekent dat dat de staat afspraken maakt met de schuldeisers. Hierna blijft er één totaalbedrag staan, waaraan je maandelijks afbetaalt, zodat de schuldeisers een klein deel van de oorspronkelijke schuld terugkrijgen.
Drie jaar leefden we op het absolute minimum, hoewel het traject al zo’n anderhalf jaar ervoor begint, toen we een curator aangewezen kregen. Die moet worden betaald, net als de schuldeisers en de belastingdienst. De curator, die we op een minimum inkomen zetten, vraagt bij de rechtbank schuldsanering aan, een traject dat minimaal een jaar duurt en waarin we ook al op het minimum bestaansniveau leefden.”

null Beeld

Knop om

“Dat was precies de periode waarin René en ik uit elkaar gingen; een scheiding die niet mijn keus was. René was verliefd geworden op een andere vrouw. Ons vrijstaande huis, waar we met ons vieren zo gelukkig waren geweest, moest worden verkocht. Ik moest aankloppen bij een woningbouwvereniging. Gelukkig kreeg je in die tijd nog voorrang als je financieel ernstig in de problemen zat, maar het was wel even slikken toen ik de buurt zag waar we moesten gaan wonen. Toch lukte het vrij snel om de knop om te zetten. Ik dacht: kom op Jacq, hier ga je iets leuks van maken. Ik knapte de tuin op en maakte er een mooi plekje van waar de kinderen en ik ons snel thuis voelden. Toch ging het ons allemaal niet in de koude kleren zitten. De huisarts stuurde me naar een psychiater, die antidepressiva voorschreef tegen de paniekaanvallen.”

Verlossende brief

“De terugval in financiën was niet alleen voor mij maar ook voor de kinderen van toen zeventien en achttien behoorlijk wennen. Van ruim boven modaal gingen we naar heel, heel sober. Eerst konden de kinderen krijgen wat ze maar wilden: kleding, schoenen, naar de film, uitjes, vakanties, uit eten gaan; alles kon. Nu moesten we alles doen van vijftig euro leefgeld per week. En geloof me, dan blijft er echt geen stuiver over. Het is niet voor niets dat veel mensen die in de schuldhulpverlening zitten bij de voedselbank aankloppen. Omdat mijn zoon achttien was, moest hij kostgeld betalen, dat staat zo in de wet. Twee jaar lang had hij naast zijn studie een baantje, waarvan hij zelf geen cent mocht houden. Ik ben zo trots op hem dat hij dat zonder morren heeft gedaan. Door die periode ben ik heel anders naar dingen gaan kijken. Voor 2009 gingen we zeker twee tot drie keer per week uit eten, maar toen genoot ik er lang niet zo van als na die sobere periode. Op 23 mei 2014 werd ik eindelijk schuldenvrij verklaard. De brief waarin stond ‘U heeft uw schuld afgelost’ had ik wel boven mijn bed willen hangen. Ik weet nog precies wat mijn eerste ‘luxe’ aankoop was: leren laarsjes, in de uitverkoop. Daar was ik zó blij mee. De dankbaarheid is zo veel groter nu. Die jaren in de schuldsanering hebben me inventief, creatief en zuinig gemaakt. Ik zal de rest van mijn leven zuinig zijn. En daar is niets mis mee.”

Hoogspanning

“Het voelde fantastisch om weer vooruit te kunnen kijken. Wat zouden we gaan doen? Zouden René en ik weer voorzichtig opnieuw voor onszelf beginnen? We waren dan wel gescheiden, maar hadden altijd goed met elkaar kunnen werken. We hadden geleerd van onze fouten en openden opnieuw een herenkledingzaak in Baarn. Die liep drie jaar uitstekend – en toen kwam corona. Helaas was de toelage die we kregen niet toereikend. Dat we opnieuw in de schulden zijn gekomen, is pure pech. Het scheelt wel dat we dat weten. Maar dat wil niet zeggen dat ik fluitend een nieuw schuldsaneringstraject inga. Al is het dit keer een ander traject dan de eerste keer: we hebben nu een regeling kunnen treffen via een particuliere schuldhulpverleningsinstantie. Zij hebben een lening voor ons aangevraagd bij de gemeente die we maandelijks terugbetalen. Dit duurt opnieuw drie jaar, waarin ik weer moet leven op het minimum. Dit doet veel met me. Ik vergeet continu dingen terwijl dat helemaal niet bij me past. Ook al probeer ik goed voor mezelf te zorgen, ik heb elke dag hoofdpijn. Ik sta continu ‘aan’, ben zo gespannen als een veer. Een van de moeilijkste dingen is de motivatie. We gaan door met de zaak, dat is zo afgesproken met het schuldhulpverleningsbedrijf omdat de winkel nu weer geld oplevert. Maar vooral in het begin dacht ik: bah, moet ik weer naar die winkel. Nou ja, diep ademhalen en gewoon maar doorgaan. En verder probeer ik mijn energie op te bouwen door zo gezond mogelijk te leven, veel te wandelen en fietsen. Mijn ouders hebben mijn man en mij – ik ben twee jaar geleden hertrouwd – prachtige fietsen gegeven, daar ben ik zielsgelukkig mee. Dat mijn echtgenoot geen schulden heeft, maakt het makkelijker, maar ook hij heeft het niet breed. Na zijn burn-out is hij ontslagen en zijn uitkering is nu gestopt. Gelukkig zijn er nog veel dingen waarvan ik wél kan genieten. Klanten die horen wat er aan de hand is, zeggen vaak: ‘Maar ik zie helemaal niets aan je!’ Dat klopt, ik heb mijn emoties diep weggestopt. Het zou goed zijn om eens flink te huilen om alles, maar dat lukt me niet. Vanbinnen voel ik me leeg.”

null Beeld

Blik op oneindig

“Vroeger vond ik het fijn om dingen weg te geven. Laatst kwam een oud-werknemer die hoorde van onze problemen langs met een grote zak met kleding. ‘Jij bent altijd goed voor me geweest, ik denk dat je dit wel kunt gebruiken.’ De tranen schoten me in de ogen, zo lief! Als ik iets heb geleerd van al die jaren sappelen, is het dat schaamte je niet helpt én niet nodig is. Als je open bent over je tegenspoed, blijk je echt niet de enige te zijn die problemen heeft. Daardoor heb ik een veel sterkere band gekregen met de mensen om me heen; iedereen heeft me zo veel warmte en liefde gegeven. Ondertussen gaan we dóór, blik op oneindig. Als ik elke maand maar dat geld kan aflossen. Dat gaat lukken, dat weet ik. Ik ben zo gelukkig met mijn man, mijn geweldige kinderen, kleinkinderen, ouders en ex-man. Ik maak er het beste van. Mijn kinderen zeggen regelmatig: ‘Wij hebben het nu goed, we zullen jou en papa helpen waar we kunnen en zullen er altijd voor jullie zijn.’ Als ik dat nu vertel, krijg ik weer kippenvel. Familie geeft zo veel troost! De grootste les was dat ik nu weet wat dankbaarheid is. Voor ons is niets meer vanzelfsprekend. Van een kop koffie op een terras kan ik nog dagen nagenieten. Ik ben met alles blij. Voor deze ervaring was ik denk ik toch wat onverschilliger en minder open. Dat is helemaal veranderd. Tegen iedereen die het maar wil horen, zeg ik: kijk naar wat je wél hebt en maak het daar leuk mee. Ik kijk uit naar mei 2024, dat zal een feestmaand zijn.” ■

  • Productie: Marije Ribbers. Styling: Gwendolyn Nicole. Haar & make-up: Ronald Huisinga. Decor: Yolenth@Celeb Studio’s. M.m.v.: Zara (jasje, broekpak), River Island (riem), La Fayette (sandalettes)
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden