PREMIUM

Jojanneke van den Berge: “Na een heftige werkdag knuffel ik mijn kinderen extra”

null Beeld Esmée Franken
Beeld Esmée Franken

Voor haar nieuwe serie sprak documentairemaker Jojanneke van den Berge (41) met kinderen die uit huis zijn geplaatst. “Ik krijg buikpijn als ik bedenk hoe ik zou zijn geweest als het mij was overkomen.”

Merel BronsEsmée Franken

Het zijn beklemmende portretten in de serie Jojanneke en de jeugdzorgtapes. Jongeren vertellen hoe het met hen ging nadat zij op een bepaald moment in hun jeugd uit huis waren geplaatst. Een van de jongens herinnert zich dat hij in een buggy zat toen hij op zijn vierde zijn moeder voor het laatst zag. Op dit moment zit hij in een jeugdinstelling en kampt met agressief gedrag en een verslaving aan softdrugs. En Eli is door haar jeugdzorgverleden zo geknakt, dat ze het leven niet meer aankan en kiest voor een euthanasietraject. Weer een ander meisje is samen met haar moeder ondergedoken, zodat jeugdzorg haar niet nogmaals uit huis kan plaatsen.

Wát een heftige verhalen…

“Ja. Ik wilde daar iets mee. Ik kwam op het idee toen ik bezig was met mijn vorige serie: Jojanneke uit de prostitutie. De vrouwen en meisjes die ik daarvoor interviewde, vertelden over hun jeugdzorgachtergrond. Ze hebben zo veel instellingen, hulpverleners en isoleercellen gezien, hun ervaringen zijn zonder uitzondering slecht tot dramatisch.”

Wat was daarvan de oorzaak?

“Ze kregen te maken met misbruik en geweld en hebben vrijwel allemaal last van ernstige hechtingsproblematiek. Niet voor niets ligt het percentage zelfmoordgevallen onder deze jongeren erg hoog. Wist je dat bijna nergens in Europa zo veel kinderen uit huis worden geplaatst als in Nederland? Dat zijn er negentienduizend per jaar! Ik ben zelf moeder van drie kinderen. Ik schaam me ervoor dat zo’n rijk land als Nederland niet in staat is goed voor onze kwetsbare kinderen te zorgen. Alle jeugdzorgjongeren die ik heb gesproken, willen niets liever dan dat het systeem verandert. Voor hen heeft dat niet meer zo veel zin, maar ze denken aan de kinderen die na hen komen. En precies voor die kinderen maakten we deze serie.”

null Beeld

Staat de jeugd van deze kinderen in schril contrast met die van jou?

“Ik krijg buikpijn als ik bedenk hoe ik zou zijn geweest als ik op zo’n jonge leeftijd bij mijn ouders was weggehaald. Van mijn eigen jeugd herinner ik me veel fijne momenten, dat mijn vader me meenam naar musea en er thuis piano werd gespeeld. Mijn moeder was heel creatief en had een eigen balletschool waar ik danste. Die heeft ze nog steeds, trouwens. In de tuin had ze een stukje sprookjesbos gemaakt, met bloemen en verborgen paadjes. Dat is in schril contrast met de jeugdherinneringen van kinderen die vallen onder jeugdzorg. Die gaan eerder over geweld, liefdeloosheid en isoleercellen.”

Ligt jouw hart bij het maken van dit soort programma’s?

“Ja, ik ben altijd op zoek geweest naar manieren om anderen te kunnen helpen. Als kind was ik erg verlegen, maar ik had het wel altijd in de gaten als op het schoolplein kinderen verdrietig waren. Ik studeerde Communicatiewetenschap en Internationale Ontwikkelingsstudies en specialiseerde me in kinderarbeid en prostitutie. Een paar studievrienden gingen weleens naar prostituees en spraken zo denigrerend over hen. Dat zette me aan het denken. Als het zo’n normaal beroep is, waarom wordt dan zo naar over hen gesproken? En wat doet dat met hen? Ik deed onderzoek naar kinderprostitutie in Nederland, wat tot mijn schrik dus ook hier voorkomt. Sindsdien gaat mijn hart uit naar kinderen en vrouwen in de verdrukking. Via de geschreven journalistiek ben ik de tv-wereld in gerold. Studiopresentaties vond ik leuk om te doen, maar mijn passie was het niet. Ik zie nu dat zelf programma’s maken over een onderwerp dat me aan het hart gaat, voor mij de manier is om wat verschil te kunnen maken. Hoe ouder ik word, hoe sterker dat gevoel is. Ik wil dingen maken die ertoe doen.”

null Beeld

Bouw je ook een band op met de mensen die je interviewt?

“Zeker, deze mensen gaan in mijn hart zitten. Met sommige meisjes die ik sprak voor mijn serie over prostitutie app ik nog steeds. Ook met Eli uit de serie over jeugd zorg heb ik veel gesprekken gevoerd. Dat was niet makkelijk, want ik raakte erg aan haar gehecht, terwijl zij ervoor had gekozen haar leven te beëindigen. We belden zo vaak dat zelfs mijn vriend Thijs op een gegeven moment wist: als Eli belt, kan het wel even duren. Soms ook ’s avonds laat of tijdens onze vakantie.”

Vond hij niet dat je iets te ver ging?

“Nee, hij weet dat ik het belangrijk vind. Als ik iemand vraag om mij zijn of haar persoonlijke verhaal toe te vertrouwen, moet die band er ook zijn. Maar ik moet wel eerlijk zeggen dat ik niet meer bij iedereen langsga, zoals ik in de eerste periode wel deed. Ik bewaak mijn eigen grenzen nu beter.”

Hoe kom jij thuis na zo’n draaidag?

“Moe en emotioneel. Mijn kinderen zijn acht, zeven en vier. Zij merken dat niet aan me en ik wil ze er ook niet mee lastig-vallen. Maar ik knuffel ze na zo’n dag misschien wel net wat intenser. Met Thijs kan ik er wel goed over praten. Hij is ook journalist, weliswaar sportjournalist, maar hij begrijpt wel hoe het er in ons vak aan toegaat. Als ik dan met hem een wijntje drink op de bank, komen al mijn emoties er soms uit. Dat is goed, ik moet het ook verwerken.”

null Beeld

Wat zijn jouw manieren om je hoofd leeg te krijgen?

“Ik heb een fijne ‘energieman’ waar ik af en toe naartoe ga. Ik kan veel sferen, verhalen en gevoelens die ik tegenkom in mijn werk met me meedragen. Door aanrakingen kan hij dat opschonen. Ik loop altijd met een opgeklaard hoofd weer naar buiten. En ik houd van yoga, en wielrennen. Met Thijs deed ik dat voor het eerst, hij is voormalig profwielrenner. Inmiddels ga ik geregeld met een groep buurvrouwen een rondje fietsen, naar het Kopje van Bloemendaal of vanuit Amsterdam de polder in. Heerlijk.”

Je was zelf ook bijna professioneel sporter geworden, toch?

“Om mijn derde begon ik met dansen, in mijn moeders balletschool. Vanaf dat moment stond mijn hele leven in het teken van dans. Toen ik op de middelbare school zat, ging ik naar de dansacademie. Dan stond ik om vijf uur ’s ochtends op om te leren, ging ik naar school, om na schooltijd meteen weer te dansen en voorstellingen te geven. Het was zwaar, maar het maakte me zó gelukkig. Ik was er kapot van toen ik op mijn achttiende van de arts te horen kreeg dat ik er vanwege mijn knieblessures mee moest stoppen. Het heeft nog jaren geduurd voordat ik naar een balletvoorstelling kon kijken. Thijs sleurde me er mee naartoe. Het was prachtig, al vond ik het nog steeds jammer dat ik niet meer op die manier invulling kon geven aan mijn leven.”

null Beeld

Jojanneke van den Berge en de liefde

Hoe heb je Thijs ontmoet?

“We werkten allebei bij de gratis krant De Pers. Toen hij daar kwam werken, dacht ik: wat een leuke man! Maar al snel daarna maakte hij een denigrerende opmerking over de EK- en WK-voetbalverhalen in de krant. Die schreef ik! Dus toen vond ik hem een arrogante kwal. Twee jaar lang negeerden we elkaar totaal, maar toen we elkaar weer tegenkwamen op het Sportgala, klikte het toch. Dat is nu elf jaar geleden en we zijn drie kinderen verder.”

Jullie zijn niet getrouwd, toch?

“Nee, maar wel al zeven jaar verloofd. We wilden eigenlijk in 2020 trouwen, toen werden we allebei veertig en waren we tien jaar samen, maar corona gooide roet in het eten. Ik vind het wel romantisch om verloofd te zijn. Maar de kinderen vragen regelmatig wanneer we nou gaan trouwen.”

Hoe vond jij het om veertig te worden?

“Wel een mijlpaal. Ik zag er enorm tegen op, al weet ik niet zo goed waarom. Misschien ook omdat ik me steeds bewuster word van de eindigheid van het leven. Dat grijpt me weleens aan. De avond voor mijn verjaardag was ik stikzenuwachtig. Ik had me leuk aangekleed, want Thijs en ik zouden proosten in de tuin op mijn laatste avond als dertiger. In de verte hoorde ik opeens ‘Lang zal ze leven!’. Het waren acht vriendinnen die sushi en champagne hadden meegenomen om ondanks corona met mij mijn verjaardag te vieren, buiten en op afstand. Zo lief.”

null Beeld

Waar droom jij nog van?

“Ik heb veel gereisd en ik wil dat ook graag aan onze kinderen meegeven. Reizen geeft mij het ultieme gevoel van vrijheid. Daarom gaat op vakantie mijn telefoon drie weken helemaal uit. Heerlijk! Ik droom ervan om met z’n allen een tijdje in het buitenland te gaan wonen of een lange wereldreis te maken. Zo zijn we gaan kijken bij The Green School op Bali, waar kinderen midden in de jungle in een school van bamboe internationaal onderwijs krijgen én veel over de natuur leren. Dat lijkt me geweldig. Thijs en ik willen allebei ook nog weleens een roman schrijven. Een bestseller natuurlijk, haha!”

Meer Jojanneke van den Berge

Jojanneke van den Berge (1980, Eindhoven) werd bekend als verslaggever voor PowNed en presentator van EenVandaag. Nu maakt ze haar eigen programma’s: Jojanneke in de prostitutie, Jojanneke uit de prostitutie en Jojanneke en de jeugdzorgtapes. Jojanneke woont met voormalig profwielrenner en sportjournalist Thijs Zonneveld en hun twee dochters en een zoon in Amsterdam. Jojanneke en de jeugdzorgtapes is vanaf 7 april elke donderdag om 21.00 uur te zien op NPO 3.

Styling: Valérie Ntantu. | Haar en make-up: Fabiënne Jansen. | M.m.v.: Hotel Mercier, Dante6 (top), Mango (broek), Topshop (schoenen), Zara (oorbellen en schoenen), Monki (blazer en broek), Studio Eva D (T-shirt), Funky 4 Flavours (jumpsuit)

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden