null Beeld

PREMIUMCOLUMN

José: “Laat dat masker af, wees vaker je autistische zelf, laat de omgeving maar rekening houden met jóú”

José Rozenbroek

Bladenmaker en journalist José Rozenbroek is een nieuwsjunk. Elke week schrijft ze voor Libelle een column over wat haar opvalt en waarover ze zich opwindt.

Sorry, rare vraag misschien, maar zit jij misschien ergens op het autistisch spectrum?

Het autistisch spectrum

Ik heb wat afgedate in mijn leven, en hoewel ik heel wat merkwaardige heren heb ontmoet, had ik zelden binnen een uur slaande ruzie. Wel met de man die binnen een uur vier IPA-biertjes naar binnen klokte. Toen ik hem vroeg wat dat eigenlijk was, IPA-bier, gaf hij een college over mout en hop van minstens een half uur. Daarna vertelde hij me dat hij zijn boekenkast gebruikte voor een destilleerapparaat waarmee hij zelf sterke drank stookte. Hij had nog niet één vraag aan mij gesteld toen hij aan een lange monoloog over zijn oersaaie werk bij de provincie begon. Opeens had ik er genoeg van: nuffig liet ik me ontvallen dat ik me niet bepaalde uitgenodigd voelde om iets over mezelf te vertellen. Hij keek me niet-begrijpend aan.

Opeens viel bij mij het kwartje: misschien was de man in kwestie wel een autist en kon hij zich niet verplaatsen in een ander! Dat zou veel verklaren. En omdat je op zo’n date toch vaker vragen stelt die je in een andere context nooit zou durven stellen, vroeg ik het hem: sorry, rare vraag misschien, maar zit jij misschien ergens op het autistisch spectrum?

Zeldzaam irritant

Toen werd hij link. Hij had nog nooit zo’n ‘zeldzaam irritant wijf’ ontmoet, stomme trut die ik was met mijn kruisverhoor. Later die avond, we hadden allang afscheid genomen, ging hij door op de app: zijn getier, vermengd met seksuele wraakfantasieën, zal ik jullie besparen, maar het kwam erop neer dat ik een pak slaag op mijn blote billen verdiende. Met ducttape over mijn mond. Nog weken ben ik bang geweest dat hij achter mijn adres zou komen en me zou opwachten bij mijn voordeur.

Stereotype

Ik vertel dit omdat er in mijn tijdlijn opeens een interessant artikel oppopt waarin we worden gemaand anders naar mensen met autisme te kijken. Veel stereotiepe aannames – ze zouden bijvoorbeeld geen contact kunnen maken en niet empathisch zijn – kunnen na jarenlang onderzoek de vuilnisbak in. Mensen met autisme kunnen best empathisch zijn, ze zijn juist vaak heel gevoelig. Zo gevoelig, dat ze zichzelf beschermen door zich af te sluiten voor de emoties van anderen. En zo worden nog een aantal ideeën van tafel geveegd.

Aan het einde van het artikel werd de conclusie getrokken dat mensen met autisme zich misschien juist niet zouden moeten aanpassen. Laat ze vooral zichzelf zijn, dan raken ze ook niet overprikkeld of overspannen door eisen die ‘normale’ mensen aan hen stellen. Laat dat masker af, is het devies, wees vaker je autistische zelf, laat de omgeving maar rekening houden met jóú. Want je mág anders zijn, je mág minder belastbaar zijn of minder sociale interactie aankunnen.

Milder

Met deze wetenschap denk ik terug aan de man met zijn IPA-biertjesobsessie. Had ik milder moeten zijn? Hem moeten accepteren zoals hij was?

Nee, denk ik dan. Niet hij, maar juist mensen met autisme verdienen mijn excuses, vanwege al mijn vooroordelen. En tegen die lul had ik moeten zeggen: sorry, rare vraag misschien, maar ben jij misschien een narcist?

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden