Oorlog door de ogen van vrouwen Beeld Libelle
Oorlog door de ogen van vrouwenBeeld Libelle

PREMIUMRubriek

Leerkracht Simone ziet Oekraïense vluchtelingen voorrang krijgen: “Waarom zij wel en al die anderen niet?”

Vluchtende vrouwen, vrouwen aan de vuurlinie, vrouwen aan de zijlijn, achterblijvende vrouwen: oorlogen hebben impact op álle vrouwen. Aan Libelle vertellen ze openhartig over hun ervaringen. Deze week Simone Mogezomp (25) die in haar werk Oekraïense vluchtelingen voorrang ziet krijgen op anderen.

Eva BredaLibelle

“Ik pas op met wat ik over dit onderwerp zeg, omdat het heel gevoelig ligt. Natuurlijk ben ik dolblij dat er zo veel hulp is voor Oekraïense vluchtelingen. Dat kappers aanbieden om ze gratis te knippen, dat mensen hun huis openstellen, dat gemeenten meedenken hoe er zo snel mogelijk onderwijs kan komen voor Oekraïners. Ik wil dat allemaal niet teniet doen. Maar in mijn werk op een school voor vluchtelingen zie ik de andere kant van het verhaal. Ik zie de vluchtelingen uit Afghanistan, Syrië, Eritrea en Turkije, die niets van dat alles ontvangen. En dat steekt.

Kinderen vertellen over bomaanslagen

Kinderen tussen de 12 en 18 jaar die naar Nederland vluchten, komen bij de Internationale Schakel Klas (ISK) terecht, waar ik als mentor werk. Nieuwkomers volgen twee jaar lang onderwijs en aan de hand daarvan bepalen we of ze doorstromen naar het mbo, het voortgezet onderwijs of een andere opleiding. Ik ben gek op mijn werk. Het is heel anders dan het reguliere onderwijs. Bij de ISK focussen we minder op leerdoelen, maar kijken we naar hoe het écht gaat met de leerlingen. Lukt het leren niet? Komt dat door het niveau of door wat ze hebben meegemaakt?

Ik schrik vaak van de verhalen van mijn leerlingen. Ze kunnen zomaar een verhaal vertellen over een bomaanslag die ze meemaakten. Of ze vertellen uit het niets in detail hoe ze mensen neergeschoten zagen worden. Wat heftig dat zo’n klein kind dat heeft moeten meemaken, denk ik dan. Maar voor sommige leerlingen is het heel normaal. Het land waar ze vandaan komen, en wat ze vaak zo erg missen, is onveilig en in oorlog. Natuurlijk is vluchten dan de enige optie.

Voor wachtlijstkinderen staat het leven stil

Helaas zijn de AZC’s in de buurt al tijden overvol. Door de overvloed aan vluchtelingen en het tekort aan personeel hebben we nu een wachtlijst bij de ISK. Al maanden. Dat betekent dat vluchtelingen uit Syrië, Afghanistan, Eritrea en Turkije nu al tijden zonder onderwijs zitten. Ze zitten dag in dag uit in een asielzoekerscentrum. Daar is de sfeer vaak gemoedelijk. Kinderen spelen samen, mensen helpen elkaar. Maar het is ook een onpersoonlijke, kale plek. Er zijn geen foto’s en je wordt er niet uitgedaagd. Het is zo belangrijk dat kinderen onderwijs kunnen volgen. Dat ze iets leren over Nederland bij maatschappijleer, dat ze de taal leren bij de Nederlandse lessen, dat ze even afstand kunnen nemen van alle ellende die ze hebben meegemaakt door creatief te zijn bij beeldende vorming. Maar voor de kinderen die nu al maanden op de wachtlijst staan, staat het leven stil.

Ineens kwam er hulp van alle kanten

De gemeente kon helaas niet helpen. We hebben tekort lokalen en klopten al vaak bij de gemeente aan voor extra klasruimte. AZC’s worden uitgebreid, er komen meer vluchtelingen bij. We moeten samenwerken om ze te helpen. Maar lange tijd bleef de gemeente stil. Tot maart dit jaar, toen de eerste Oekraïners het land binnenkwamen. Direct werd er een tijdelijke woonlocatie voor deze mensen geregeld, in een voormalig verzorgingshuis. ‘Hebben jullie al nagedacht hoe jullie met spoed onderwijs voor deze mensen gaan verzorgen?’, vroeg de gemeente even later in een plotseling telefoontje. Ineens kwam de hulp van alle kanten en werd er in no time een locatie aangewezen waar de tientallen Oekraïense jongeren naartoe konden voor onderwijs.

Waarom zij wel en die anderen niet?

Geloof me, ik vind dat fantastisch. Ieder kind dat naar school mag, is er één minder op de wachtlijst en is er één meer die kan integreren. Maar het steekt ook. Waarom zij wel, terwijl al die andere kinderen nog steeds op de wachtlijst staan? ‘Voor de zomervakantie gaat het niet meer lukken om ze onderwijs te bieden’, zei de gemeente over al die anderen.

Mijn collega’s en ik praten erover met elkaar. Het raakt ons allemaal enorm. Wij zien van dichtbij de schrijnende verhalen van de andere vluchtelingen. We zien hun teleurstelling als we samen Het Jeugdjournaal kijken voor hun taalontwikkeling en het weer over Oekraïne gaat. ‘Waarom wordt er wel over hen gepraat en niet over ons?’, vroeg een leerling laatst. ‘Zij zijn toch ook gewoon mensen, net als wij?’”

We leren van elkaar

Natuurlijk lijkt de Oekraïense cultuur iets meer op de onze. Maar ik zie dat niet als excuus om andere vluchtelingen achter te stellen. Bij mij op school zie ik juist hoe onbelangrijk cultuur is. Alle leerlingen zitten in hetzelfde schuitje, begrijpen elkaar, helpen elkaar met Nederlands. Soms merk je wel kleine cultuurverschillen op, maar dat zorgt juist voor leerzame momenten. Laatst wilde een leerling van 17 chips in mijn mond stoppen. ‘Wat doe je?’, vroeg ik verbaasd. Een medeleerling legde uit dat je in Saudi-Arabië eten voert aan mensen voor wie je respect hebt. Wist ik veel! Maar zo leer je juist weer iets.”

Iedereen dezelfde kansen

‘Oekraïne is een toverwoord’, grappen mijn collega’s en ik wel eens cynisch. Als we iets gedaan willen krijgen bij de overheid, hoeven we het maar te zeggen en alle processen gaan lopen. Ik hoop dat we door onze liefdadigheid naar de Oekraïense vluchtelingen gaan inzien dat we net zo behulpzaam mogen zijn naar andere vluchtelingen. Niemand vlucht voor zijn lol naar een wildvreemd land en we zijn allemaal mensen met recht op een goed leven. Ik zie mijn leerlingen naar de kledingbank gaan en hun eigen haren knippen, terwijl de Oekraïense jongeren het allemaal gratis krijgen. Ik begrijp dat er nooit kwade wil zit in liefdadigheid, maar ik gun het iedereen om diezelfde kansen te krijgen. En ik hoop dat de gemeente dat ook gauw inziet en de wachtlijsten verdampen.”

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden