Misbruik Beeld Getty Images/EyeEm
MisbruikBeeld Getty Images/EyeEm

PREMIUMVechtscheiding

Lianne (40): “Mijn moeder loog dat mijn vader me had misbruikt”

Als ouders leugens over elkaar verspreiden in een vechtscheiding, wie geloof je dan? Lianne (40) kwam in die moeilijke situatie terecht, toen haar moeder haar wijsmaakte dat ze was misbruikt door haar vader.

Eva BredaGetty Images/EyeEm

Lianne: “Ik had graag zo’n moeder gewild die na school klaar zit met koekjes en thee, maar dat had ik niet. Ik had een moeder die ieder moment in woede kon uitbarsten en voor wie je op je hoede moest zijn. Ze heeft borderline, maar dat wist ik als kind nog niet. Hoe manipulatief ze kon zijn en hoeveel leugens ze vertelde, zie ik pas nu ik ouder ben. Het is je moeder, als kind vertrouw je blind op haar. Zelfs toen ze me iets vertelde wat ik amper kón geloven: dat mijn vader mij zou hebben misbruikt.

Ze maakte hem zwart

Mijn ouders gingen scheiden toen ik 4 jaar was. Wat ik me vooral herinner van die tijd, is wat mijn moeder me vertelde. Mijn vader woonde ver, mijn broers en ik zagen hem weinig ‘want hij wilde geen moeite voor ons doen’, zei ze dan. Ze maakte mijn vader altijd zwart.

Ik zag mijn vader heel anders. Hij was lief, grappig en leek het echt naar zijn zin te hebben als hij ons zag. Soms had ik medelijden met hem. Dan was hij uren naar ons toe komen rijden omdat hij ons eindelijk mocht zien volgens mijn moeders omgangsregelingen, en had hij maar twee uurtjes met ons. Dat vond hij jammer. ‘Je vader zeurt gewoon’, zei mijn moeder dan. ‘Als hij echt zou willen, zou hij jullie veel vaker kunnen zien.’

Iedereen geloofde haar

Wat mijn moeder zei, werd vaak geloofd. Niet alleen door mij en mijn broers, maar ook door onze omgeving. Haar familie maakte ze wijs dat mijn vader haar had verlaten omdat hij homo was, terwijl haar driftbuien de oorzaak waren. Iedereen geloofde het. Ze kon zó goed praten. Vele keren stond jeugdzorg bij ons op de stoep. Door onze ruzies en de klappen die daarbij vielen, wilden ze ons meerdere malen uit huis plaatsen. Maar ze praatte iedereen onder tafel. En dus kwam het nooit zo ver dat wij echt weggehaald werden.

Allemaal betast?

Wanneer het verhaal dat mijn vader ons had misbruikt voor het eerst werd verteld, weet ik niet eens meer. Ik was zo jong, acht jaar misschien. Mijn moeder praatte altijd heel open en veel over sex. Tijdens het eten gaf ze ons seksuele voorlichting en als er visite was, kon ze zo haar eigen incestverleden op tafel gooien. Maar dit verhaal kwam als een klap. Mijn leuke, grappige vader? Had híj tussen mijn benen gekieteld, zoals mijn moeder beweerde? Ik kon het haast niet geloven. Waarom kon ik me dat niet herinneren?

Ook mijn broers zouden zijn betast, volgens mijn moeder. Onderling spraken we nooit over het kietelverhaal. Maar we waren er allemaal mee bezig. Ik bleef mijn vader zien, ondanks de verhalen. Dat liet mijn moeder toe, wat op zich al bijzonder is als je echt gelooft dat je ex je kind heeft misbruikt. Maar ik wilde het graag. Als ik mijn vader zag, dacht ik wel eens: zou het? Doordat hij zo lief en oprecht overkwam, vond ik het moeilijk om me dat voor te stellen. Voor het eerst begon ik te twijfelen aan mijn moeders oprechtheid.

Een ander daglicht

Dat groeide met de jaren. Ik werd ouder en had als koppige tiener steeds vaker slaande ruzie met mijn moeder. ‘Je hebt gewoon borderline’, schreeuwde ze me weleens toe. Toen ik opzocht wat dat betekende, viel alles op zijn plaats. Dit was ik niet, dit was zíj. Depressiviteit, extreme stemmingswisselingen, liegen... Al haar uitspraken zag ik in een ander daglicht.

‘Dit is jouw jeugd’

Mijn leven lang zei mijn vader dat hij me alles zou vertellen als ik ‘onder de vleugels van mijn moeder uit was’. Dat ben ik nu. Hij nam me mee naar zijn werkkamer en gaf me een doos vol mappen, artikelen en dagboeken. Al die jaren hield hij een archief bij van zijn kant van het verhaal. ‘Lees maar’, zei hij. ‘Dit is jouw jeugd.’ Wat ik daar allemaal las, sterkte me in mijn gevoel dat het misbruikverhaal niet klopte, net als allerlei andere verhalen van mijn moeder. Uit de gegevens bleek dat mijn vader jarenlang had gevochten voor voogdij. Hij had al die tijd juist wél moeite voor ons gedaan. Ook over het misbruik vond ik documenten. Zo had hij, op de dag dat mijn moeder dit verhaal vertelde, al een mail naar zijn advocaat gestuurd. ‘Dit is het verhaal. Mocht het hogerop gespeeld worden, dan weet je ervan.’ In zijn dagboek beschreef hij hoe erg hij de situatie vond.

Natuurlijk is het zijn woord tegen het hare, maar ik geloof hem. Oude dagboeken, tientallen mappen vol documenten: dat vervals je niet. Dat maak je niet achteraf even om je gelijk te halen. En het is ook gewoon een onderbuikgevoel. Elk woord dat ik las, klopte met hoe ik de situatie had ervaren. Bij mijn moeders verhaal had ik dat nooit zo.

Ze maakte het hem onmogelijk

Mijn vader is zijn leven lang gekweld door mijn moeder. Ze maakte het hem onmogelijk om ons te zien, voogdij te krijgen of überhaupt een vader voor ons te zijn. Hij werd depressief, raakte aan de drank en is daar uiteindelijk aan overleden. Mijn broers hebben nooit meer contact met hem gezocht. Zij zijn erin geluisd, zeg ik altijd. Mijn moeder had hen in haar macht. Ik ben heel blij dat ik mijn vader wel nog heb gezien. Dat we goede gesprekken hebben kunnen voeren en dat het helemaal goed was tussen ons toen hij overleed.

Extreem wantrouwend

Ik heb lang nodig gehad om alles te verwerken, maar het gaat goed met me. Ik heb een eigen gezin met twee dochters. Ik ben gelukkig getrouwd. Maar ik heb wel een klap gehad door alles wat er is gebeurd. Ik ben extreem wantrouwend en geloof niemand op zijn woord. Dat is soms lastig. Voor mezelf, maar ook voor anderen. Mensen moeten lang hun best doen om mijn vertrouwen te winnen.

Liegen waar je bij staat

Wel denk ik dat het goed is om soms voorzichtig te zijn met wat je gelooft. Mijn man is daar naïever in, merk ik. Ik heb namelijk nog steeds contact met mijn moeder en nog altijd liegt ze waar je bijstaat. Laatst had ze sloffen gekocht voor mijn jongste dochter, die ze kon dragen als ze daar op bezoek is. Vervolgens hangt ze een heel ander verhaal op tegen mijn man: ‘Lianne zei dat ik slofjes moest kopen voor je kind. Ik snap niet waarom! Ze weet toch dat ik krap bij kas zit?’ Mijn man gelooft dat dan. Vervolgens moet ik hem weer vertellen dat daar niets van klopt. Toch houd ik haar in ons leven voor mijn dochters, omdat het hun oma is. Absoluut niet omdat het mijn moeder is.”

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden