PREMIUM“Ik verweet mezelf dat ik mijn zoon en dochter alleen had gelaten”

Marléne (69) verloor haar kinderen bij de Bijlmervliegramp

null Beeld Petronellanitta
Beeld Petronellanitta

In 1992 woonde Marléne Truideman (69) in de flat waarop een Boeing 747 vrachtvliegtuig neerstortte. Haar zoon Guillermo (16) en dochter Graciella (14) kwamen om. “Hoewel alles was weggevaagd, bleef ik hoop houden.”

Deborah LigtenbergPetronellanitta

“Het was een fijne zondag, die vierde oktober. ’s Ochtends ging ik met Guillermo naar de kerk. Graciella was al eerder van huis vertrokken, zij ging met mijn zus naar dezelfde kerk. Tijdens de dienst zat Guillermo naast mij en ik zag hem genieten van de dienst. Hij was zestien en verdiepte zich steeds meer in de Bijbel. Mijn mooie, al zo grote jongen. Ik was zo trots op hem. Ik gaf mijn kinderen het geloof mee, maar wilde het ze niet opleggen. Dat hij er zelf mee aan de slag ging, vond ik fijn. Zijn stralende gezicht toen hij die middag voor het eerst aan het avondmaal ging, staat in mijn geheugen gegrift. Ik denk dat we om een uur of vijf thuis waren. Mijn man Stanley was niet meegegaan, er was sport op televisie en daar wilde hij naar kijken. Hij had voor ons gekookt: kousenband met kip, het rook erg goed. Maar toen ik een bord aangereikt kreeg, smaakte het eten me niet. Opeens was het er, dat onbestemde gevoel in mijn buik. Heel gek. Toen Stan na het eten voorstelde om de pannen die we van een kennis voor een feestje hadden geleend terug te brengen, had ik sterk het gevoel dat ik thuis moest blijven. Hij stelde het nog eens voor, ik weigerde opnieuw. Toen hij het voor de derde keer opperde, ging er een lichtje bij me branden. Guillermo was bijna jarig en hij wilde graag een sportfiets. We hadden hem uitgelegd dat we daar eerst voor moesten sparen. Ik bedacht dat Stan me alleen wilde spreken omdat hij iets had bedacht waardoor we die fiets toch konden kopen. Dus ik ging mee.

null Beeld

Hoop en wanhoop

Ik had mijn jas al aan toen Graciella thuiskwam. Ze vertelde honderduit over hoe haar dag was geweest met haar tante en neefje. Ze was ook mijn moeder in de tram tegengekomen en zij had haar twee bidprentjes met het Onze Vader gegeven. Ze gaf een van de bidprentjes aan haar broer. Dicht tegen elkaar aan in de gang bij de voordeur baden ze een gebed met z’n tweetjes. Ik keek naar ze met zo veel trots, dat ze zo samen baden en zo veel van elkaar hielden. Ik had op geen betere manier afscheid kunnen nemen van onze kinderen.

null Beeld

Een kwartier later vloog de Boeing 747 van El Al ons huis binnen. Ik heb Guillermo en Graciella nooit meer gezien. Het duurde een week voordat we zeker wisten dat onze kinderen waren omgekomen. Tot dat moment wilde ik het niet geloven. Hoewel ik met eigen ogen had gezien dat onze flat volledig was weggevaagd, bleef ik hoop houden. Misschien waren ze in verwarde toestand gaan zwerven en wisten ze niet meer waar ze waren. Misschien lagen ze ergens in een ziekenhuis. Het waren dagen vol hoop en wanhoop. Toen de politie het definitieve nieuws bracht dat mijn kinderen niet meer leefden, stortte ik in. Ik was helemaal de kluts kwijt, heel boos, intens verdrietig. Ik kon het niet begrijpen; hoe kon Schiphol een vliegtuig met problemen boven een woonwijk laten vliegen? Ik was boos op Stan, omdat hij per se op dat moment die pannen wilde terugbrengen. Ik was boos op mezelf dat ik niet naar dat rare gevoel in mijn buik had geluisterd dat me thuis wilde houden. Ik nam mezelf kwalijk dat ik mijn kinderen alleen had gelaten. Misschien hadden ze me nodig op hun laatste moment, maar ik was er niet. Ik was ook boos op God. Hoe kon Hij ons dit aandoen?

null Beeld

Diepe, donkere put

Hoe rijm je dat er een vliegtuig op je huis valt? De plek waar we ons altijd veilig hebben gevoeld, waar de kinderen zo gelukkig waren? Er was niets over van ons leven van voor de Bijlmerramp. Ons huis met dierbare herinneringen, álles was weg. We kregen een nieuw huis in Amsterdam-Oost. Maar daar zit je dan, in een vreemd huis met vreemde spullen, zonder je kinderen, niets tastbaars dat aan hen herinnert. Een maand voor de ramp hadden we een prachtig familieportret laten schilderen, zelfs dat was er niet meer. Mijn boosheid op alles en iedereen hield jaren aan. Al die tijd leefde ik lichamelijk, maar geestelijk was ik dood. Het leek alsof ik in een diepe, donkere put zat. Het verdriet was zo immens groot, geen mens kon mij en Stan helpen. Niets interesseerde me meer. Ik ging naar familiefeestjes, maar kon er niet van genieten. Als mensen over hun kinderen vertelden, keerde ik mijn hoofd af zodat ik de liefde in hun ogen niet hoefde te zien. Ik was jaloers op mijn broers en zussen die hun kinderen nog hadden. Leven zonder Guillermo en Graciella was eigenlijk niet te doen. Vaak zei ik dat het leven voor mij niet meer hoefde. Nu weet ik dat dit voor de mensen om ons heen heel moeilijk is geweest, maar op dat moment had ik daar geen aandacht voor. Stan en ik konden onze pijn wel delen, maar het was ook moeilijk. Hij hield zich groot omdat hij vond dat hij als man voor mij moest zorgen. Maar aan zijn doffe ogen zag ik dat ook hij zichzelf niet meer was. Al nam ik het hem niet meer kwalijk, naast het immense verdriet voelde hij zich schuldig dat hij me die avond had overgehaald om mee te gaan.

Zijn stem

Na een jaar of acht vol pijn stond ik op een ochtend voor de spiegel in de badkamer en opeens zag ik hoe slecht ik eruitzag, grauw. Met mijn ingevallen gezicht en doffe ogen leek ik wel een zombie. Wil ik altijd zo blijven, vroeg ik me af. Er is meer tussen hemel en aarde, want opeens hoorde ik duidelijk de stem van Guillermo: ‘Mama, waarom bent u zo verdrietig? Graciella en ik maken het heel goed. U zou eens moeten zien waar we nu wonen. Het is zo prachtig hier waar wij nu zijn. Het moest zo zijn, mama. Onze tijd was gekomen. Ga weer leven, mama, ga weer lachen. Jullie leven heeft nog een doel. U gaat andere mensen bemoedigen. U en papa krijgen een andere taak, er gaan weer kinderen in huis komen. Mama, u moet weer gaan lachen. En papa ook.’ Heel even dacht ik dat ik mezelf toesprak, maar het was echt de stem van Guillermo die ik hoorde. Ik herkende zijn stem uit duizenden. Ik vertelde Stan wat er was gebeurd en hij zei dat ik er anders uitzag, dat ik straalde. Hij was blij met de boodschap die ik van Guillermo kreeg. Het veranderde hem ook. De gebeurtenis in de badkamer gaf ons de kracht om stappen te zetten en verder te gaan met ons leven. Het lukte ons om weer te gaan genieten van elke dag, te lachen, de zon toe te laten in ons huis en in ons hart. Ik had geen invloed op de zwarte gebeurtenis waarbij onze kinderen stierven, maar wel op hoe ik ermee omging. Het belangrijkste dat ik heb geleerd, is dat ik er mag zijn, ondanks wat ons is overkomen. Ik mag leven en stralen, ik mag de vrouw zijn die ik wil zijn. Elk mens heeft een gave, die mag je je niet laten ontnemen door wat je hebt meegemaakt.

Kind in huis

Mijn gave is dat ik een moeder ben in hart en nieren, ook voor kinderen van anderen. Een half jaar voor hun dood zat ik met Guillermo en Graciella Goede tijden, slechte tijden te kijken toen het programma werd onderbroken door een oproep voor nieuwe pleegouders. Mijn kinderen vonden dat echt iets voor mij. Ze hadden gelijk, iedereen was altijd welkom bij ons thuis. Het was toen alleen niet het juiste moment om zoiets te doen. Ik had mijn gezin, mijn werk als verpleegkundige, en ik wilde er wel volledig voor een pleegkind kunnen zijn. Een jaar of tien na het verlies van mijn kinderen zag ik weer zo’n oproep en nu meldde ik me aan. Ik dacht dat ik het wel kon, in de weekenden en vakanties een kind in huis. Na een tijdje kwam er in het weekend een vierjarig meisje. Ze was een heel speciaal kind dat me meteen knuffelde, tegen me aan wilde liggen en mijn hand pakte.

null Beeld Petronellanitta
Beeld Petronellanitta

De eerste keren bevroor ik bijna, het was confronterend. Tegelijkertijd had ik het ook zo gemist. Ik besloot het toe te laten, ervan te genieten en me ook door die kinderliefde te laten helen. Inmiddels is dat meisje een volwassen vrouw, maar nog steeds komt ze bij me langs. Laatst zei ze dat ze me geen tante Marléne meer wil noemen, maar mama. Even kon ik geen woord uitbrengen, zo mooi vond ik het. Naast Guillermo en Graciella is er in mijn hart ruimte voor anderen, want nog steeds heb ik in de weekenden pleegkinderen in huis. De diepe pijn is weg. Ik mis mijn kinderen nog, dat blijft, maar het beheerst mijn leven niet meer. Als ik op vier oktober bij de herdenking van de Bijlmerramp ben, denk ik met een gelukkig gevoel aan hen. Dankbaar voor wat zij mij hebben gegeven. Dat neemt niemand mij af.”

Bijlmerramp: dertig jaar geleden

Op zondag 4 oktober 1992 stortte een El-Al vrachtvliegtuig neer op twee flats in de Amsterdamse Bijlmer. Er vielen 43 doden: 39 bewoners en 4 inzittenden van het toestel. Hiermee is het de grootste vliegramp op Nederlandse bodem. Ook dit jaar vindt er op 4 oktober een herdenking plaats bij ‘De boom die alles zag’; de boom die de ramp overleefde en daarna een ontmoetingsplek werd. Rampvlucht, een dramaserie van KRO-NCRV, werpt een nieuwe blik op de Bijlmerramp.

Styling, haar en make-up: Ronald Huisinga | M.M.V.: Mango (trui), Yesta (broek), Nolten (pumps)

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden