null Beeld

Marlies (71) heeft alzheimer: “Door hun verbaasde blik wist ik dat ik blijkbaar iets had herhaald”

Marlies Banning (71) kreeg recent te horen dat ze alzheimer heeft. Het acceptatieproces valt haar zwaar.

Elselien van Dieren

"Lang voordat ik de definitieve diagnose kreeg, waarschijnlijk al toen ik achter in de 50 was en nog met mijn man in Hong Kong woonde, merkte ik dat ik af en toe vergeetachtig was. Ineens kon ik echt niet meer op een datum, naam of woonplaats komen. Iedereen vergeet weleens iets, maar als ik mezelf met vriendinnen vergeleek vond ik dat ik wel heel veel moeite had zaken te onthouden. Later werd het minder onschuldig."

Verbaasde blikken

"Tijdens een gesprek raakte ik soms compleet de draad kwijt. Ook merkte ik dat ik soms 2 keer achter elkaar dezelfde anekdote vertelde. Dat ervaarde ik op dat moment niet zelf, maar ik zag het aan de reactie van mijn vrienden en familie. Door hun verbaasde blik, wist ik dat ik blijkbaar iets had herhaald. Ik voelde van binnen ook dat het niet klopte, maar ontkende het voor mezelf en ging dingen verbloemen. Ik veranderde van een klessebes in iemand die geduldig luisterde, zodat ik de tijd kreeg af te wachten totdat mijn herinnering weer terugkwam of de door hen gegeven informatie te gebruiken. Zo heb ik lang kunnen maskeren dat er iets met mij aan de hand was."

Vergeten uitje

"Een paar jaar geleden lukte dat niet meer. Ik zat met goede vriendinnen te kletsen en ze refereerden aan een uitje van enkele dagen ervoor. Ze waren wezen winkelen in de stad en blijkbaar was ik daar ook bij geweest. Maar hoe ik ook terugdacht, ik kon me er helemaal niets van herinneren. Ik vond het zo raar. Ik voelde me voor aap staan en durfde bijna niets meer te zeggen. Ik werd er verdrietig van. 's Avonds vertelde ik mijn man André over het voorval. Hij schrok en stelde voor naar de huisarts te gaan. Voor ik het wist stuurde die ons door naar de Alzheimerpoli van het VU-ziekenhuis. Ik ging meteen de medische molen in en moest allerlei test uitvoeren. Ik onderging het vrij laconiek. Er was wel iets raars met mijn geheugen, maar ik verwachtte niets ernstigs."

Woede

"De uitslag 'u heeft alzheimer' was een klap in mijn gezicht. Mijn man schrok, maar ik werd verschrikkelijk boos. De artsen hadden het mis. Ik had die dag van de testen toevallig slecht gepresteerd. Zoals ik vroeger wel eens een onvoldoende voor een proefwerk had gescoord, zo had ik nu gewoon even een mindere dag gehad. Uiteraard had ik alles geweten. 'Laat het me morgen overdoen en dan haal ik mijn onvoldoende wel even op', zo redeneerde ik. Ik had niet goed geslapen, ik was nog moe geweest; ik verzon allerlei redenen om er onderuit te komen, want ik wilde gewoon niet aan het label alzheimer. Bij dementie dacht ik aan mensen van 80, 90. Dat was niet iets voor mij, Marlies Banning, een vrouw die nog midden in het leven staat."

Monsterlijk etiket

"Later werd ik intens verdrietig en realiseerde ik me dat het menens was. Pas toen volgde ook het acceptatieproces, al zit ik daar eigenlijk nu nog middenin. Ik kan er geen mooier woord voor bedenken dan dat het een 'klote-ziekte' is. De ene dag ben je nog gewoon wat verstrooid, de volgende dag heb je een monsterlijk etiket opgeplakt gekregen. Zo mag je bijvoorbeeld ineens niet meer autorijden. Dat vind ik een verschrikkelijk gemis. Ik ben ervan overtuigd dat ik nog steeds prima een auto kan besturen, ik ben namelijk veel alerter geworden, maar ik mág het niet meer. Mijn arts heeft het met klem afgeraden. Ik ben niet meer verzekerd. Stel dat ik iemand aanrijd, ook al is het niet mijn schuld, ik hang wel door mijn label. Mede doordat ik niet meer kan autorijden ben ik enorm afhankelijk geworden van mijn man. Even spontaan koffie drinken bij een vriendin in Amsterdam is er niet meer bij. Het is vanuit Zandvoort geen doen met de trein en tram, terwijl ik er vroeger zo heen reed. Mijn man moet me nu overal heen brengen."

LEES OOK: REINA'S MAN (44) IS DEMENT. "HET DOET ME PIJN DAT MIJN KINDEREN HEM NOOIT ZULLEN KENNEN ZOALS IK HEM KENDE."

Lachen

"Vrijwel in dezelfde week waarin ik mijn diagnose kreeg, ben ik het mijn directe omgeving gaan vertellen. Aan mijn zoon Wouter die in Thailand woont, aan mijn dochter Petra, aan vriendinnen. Meteen de koe bij de horens vatten. Ik zei: 'Jongens, ik heb die rottige alzheimer. Dat betekent dat ik waarschijnlijk 2 keer hetzelfde verhaal ga vertellen. Je mag er gerust hard om lachen, want dan doe ik gezellig met je mee.' En die openheid geef ik tot op de dag van vandaag. Ik ben lid van een tennisvereniging. Als ik tegen een clubgenoot speel die mij niet kent, geef ik het voor de partij al aan. Vooral om hen niet in verlegenheid te brengen als ze iets aan mij merken. Ik schaam me er ook niet voor. Deze ziekte kan iedereen treffen: jong of oud, laag- of hoogopgeleid. Mesjokke ben ik niet, maar ik vergeet wel veel. Want tja, die puntentelling, dat lukt me dus niet meer. Ik heb geen idee of het 15-30 is of wie er in sets voor staat. Maar daar gaat het me ook niet om. Ik wil lekker even hollen en een balletje slaan. Het plezier staat voorop, niet de winst."

Bezig blijven

"Het laatste dat ik wil is achter de geraniums zitten en zielig zijn. Je kunt gelukkig nog goed doorleven na de diagnose, al vraagt het om aanpassingen. Boodschappen doe ik niet meer, maar ik maak wel het lijstje. In plaats van elke avond te koken, dek ik nu de tafel. Mijn man en ik gaan nog steeds op vakantie. We bezoeken regelmatig onze zoon in Thailand. Vliegen is voor mij geen enkele moeite. Ik slaap veel tijdens de vlucht en als we aankomen staat mijn zoon ons op te wachten. Ook kijken mijn man en ik bij de verrichtingen van onze 2 kleinkinderen, Caelia van 15 en Quentin van 13: de één voetbalt, de ander tennist."

Nooit lang boos

"Van je partner vraagt het veel opofferingen om samen te leven met een alzheimerpatiënt. Vooral geduld. Daarom tennis ik wanneer ik kan en ga ik sinds een half jaar 2 dagen per week naar Ontmoetingscentrum Zandstroom in Zandvoort aan Zee. Hier tref ik gelijkgestemden met wie ik op een gelijkwaardige manier praat, kunst maak en musiceer. Ik ben daar een van de jongsten en zit nog vrij vroeg in het proces. Maar ik word hier blij en ik vind het fijn te helpen en zo nog wat voor anderen te kunnen betekenen. En op die manier heeft André ook weer wat tijd voor zichzelf. Ik realiseer me dat het voor hem lang niet meevalt. Soms kan ik echt onaardig reageren. Dat komt ook door die rotziekte. Voordeel is wel dat ik nooit lang boos blijf. Dat ben ik dan alweer vergeten."

LEES OOK:

Berichten van Libelle gratis ontvangen op WhatsApp? Meld je nu aan!

BEKIJK OOK DEZE VIDEO: Hartverwarmend: zoon zingt met zijn demente vader in de auto:

Interview: Joan Makenbach. Beeld: Petronellanitta

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden