null Beeld

Melanies dochter wil graag een jongen zijn

De veertienjarige dochter van Melanie Oostwouder (40) voelt zich een jongen. “Als moeder wil je graag dat je kind gelukkig is, liefst zonder al te veel obstakels in het leven. Maar wat zal zij allemaal nog moeten doorstaan?

Online redactie Libelle

“Laatst ging ik met Marissa naar een ontmoetingsmiddag voor lotgenoten. Dat pakte goed uit, ze vond het fijn om te merken dat ze niet de enige is die hiermee worstelt. Mij deed het ook goed om met andere ouders te praten over mijn zorgen en angsten en tips te krijgen. Hoe ga je hier als ouder mee om? En gek misschien, maar ik was opgelucht toen ik zag dat die andere ouders óók gewone, normale mensen zijn. Want vaak denk ik: zoiets aparts past niet bij mij, wij zijn een heel gewoon gezin uit een Veluws stadje.”

Jongenskleding

“Marissa is onze oudste dochter. Ze was altijd al minder meisjesachtig dan haar zusje, maar nooit dacht ik: daar is iets mee aan de hand. Ze speelde vaak met poppenhuizen en Playmobil, en net zo lief met treintjes en auto’s. Ook ging ze met jongens om en is ze gek op voetbal. Precies de dingen die ik zelf vroeger ook graag deed. Ze was gewoon een stoere meid. Wat ik wel lastig vond, was dat ze op een gegeven moment geen meisjeskleren meer aan wilde. De laatste keer dat ze een jurkje droeg, was op haar zevende, toen Johan en ik 12,5 jaar getrouwd waren. Ze wilde stoerdere kleren, droeg liefst een spijkerbroek en T-shirt. Dat vond ik prima, het paste ook bij haar, maar tegen het einde van de basisschool trok ze me steeds vaker mee naar de jongensafdeling als we gingen winkelen. Dat vond ik moeilijk. Vooral omdat mensen op straat haar aanspraken als jongen – ze had inmiddels ook kort haar. Tegen Marissa zei ik dat ik die jongenskleren niet zo mooi vond, en ik zei: ‘Straks word je ermee gepest.’ Ze hield voet bij stuk en ik ging er deels in mee, want die meisjeskleren bleven anders toch in de kast liggen. We mixten, kochten bijvoorbeeld een shirt op de meisjes- en een broek bij de jongensafdeling. Zelfs toen Marissa ongesteld werd en er moeite mee had dat haar lichaam zo veranderde, vermoedde ik niet dat ze een jongen zou willen zijn. Ook dit herkende ik van vroeger, en dat legde ik haar ook uit: geen enkel meisje vindt dat fijn, het is iets waar je aan moet wennen.”

Moeite met het leven

“Begin vorig jaar zat Marissa slecht in haar vel. In haar kamer vond ik steeds vaker briefjes, of boos vol gekraste bladzijden in een schrift. Ze had het gevoel dat ze niet begrepen werd, niet kon zijn wie ze is. ‘Niemand houdt van mij’ en ‘Iedereen vindt mij stom’ schreef ze bijvoorbeeld. Wat dat betreft heeft ze ook nog eens een lastige leeftijd. Ze trok zich terug, was stil, of had juist woede-uitbarstingen. Ik vond het vreselijk om te zien dat ze zo’n verdriet had, zo veel moeite had met het leven. Soms huilden we er samen om, ik wist ook niet hoe ik haar kon helpen. We begrepen allebei niet waarom ze zich zo rot voelde. Marissa vindt het moeilijk zich te uiten, en dat maakte de situatie niet makkelijker. Op een gegeven moment schreef ze dat ze weg wilde lopen, en dat ze hoopte dat ze nooit gevonden zou worden. Die briefjes waren één grote noodkreet. Johan en ik praatten vaak met haar, om beurten. En eindelijk, eindelijk kwam het hoge woord eruit: ‘Ik denk toch echt dat ik een jongen wil zijn.’ Ergens voelde ik opluchting: er is een reden waarom ze zich rot voelt. We kunnen stappen zetten, Marissa heeft hulp nodig. Via de huisarts kwamen we bij een kinderpsycholoog, die ons al snel doorstuurde naar de Genderpoli van het VUmc in Amsterdam voor een diagnostisch traject vol tests, gesprekken en vragenlijsten. Dát vond ik toch heel moeilijk. Het confronteert me met hoe zij zich voelt: een jongen. Dat maakt me nog steeds vaak bang: wat komt er allemaal op ons af? Wat moet Marissa nog doorstaan?”

Vragen en twijfels

“Ik heb wat afgehuild de afgelopen jaren. Vooral om Marissa’s verdriet en onzekerheid, maar ook om onze eigen zorgen, angsten en twijfels. Stel dat uit het traject blijkt dat Marissa transseksueel is? Ik ben me erin gaan verdiepen wat er allemaal komt kijken bij een eventuele behandeling. Ze zal hormonen krijgen om de puberteit te remmen, en dan 2 jaar leven als jongen. Dat is de bedenktijd; voelt dit goed, klopt dit, wil ik dit? Daarna kan ze eventueel het mannelijk hormoon testosteron krijgen, waardoor ze onder andere baardgroei en borsthaar krijgt. Marissa denkt makkelijk over de behandeling: ik krijg hormonen en mijn borsten gaan eraf, klaar. Een penis wil ze vooralsnog niet, vanwege alle injecties en wat erbij komt kijken. Ik denk vaak: zo’n ingreep om man te worden, is voor de rest van je leven. Ze roept nu wel dat ze geen kinderen wil, maar wat als ze daar over 10 jaar anders over denkt? En kun je zo jong al zeker weten dat je een man bent of wilt zijn? Ook vraag ik me af of ze als jongen wél gelukkig is. Zou ze dan meer aansluiting vinden, vrienden hebben? Nu heeft ze wel een paar vriendinnen op school, maar de jongens zien haar echt als meisje. En anders dan op de basisschool, maakt dat nu wél uit. En stel dat er straks een leuk meisje verliefd op haar wordt, wanneer gaat ze dan vertellen dat ze zelf ook is geboren als meisje? Schrikt dat niet meteen af? Ook over andere aspecten van haar sociale leven heb ik vragen en twijfels. Hoe doet ze het met gewone dingen als naar de sauna gaan of douchen na het voetballen? Maar vooral: wordt ze geaccepteerd door anderen? Als moeder wil je graag dat je kind gelukkig is, liefst zonder al te veel obstakels in het leven. Als homo of lesbienne heb je het al niet makkelijk omdat je een uitzondering bent. En Marissa’s weg is al helemáál geen makkelijke.”

Erover praten

“Gelukkig heeft ze op de middelbare school waar ze nu zit wel een paar vriendinnen. Toch zit haar lichaam haar ook op school in de weg. Zo gaat ze er nooit naar het toilet, omdat ze het vervelend vindt als kinderen uit andere klassen dan iets vragen als: ‘Wat ben je eigenlijk? Een jongen of een meisje?’ Ze draagt een extreem strakke sportbeha zodat haar borsten nauwelijks te zien zijn. Met zwemuitjes gaat ze ook niet meer mee, omdat ze geen badpak of bikini aan wil. Vanuit onze vrienden- en kennissenkring hebben we alleen maar begripvolle reacties gekregen. Ook onze andere kinderen begrijpen Marissa’s proces. Onze dochter Rebecca reageerde vrij nuchter toen ik haar erover vertelde: ‘Oh, dan heb ik straks misschien geen zus meer? Nou ja, die had ik nu ook al niet.’ Met mijn man en vriendinnen kan ik er goed over praten. Maar ik vind het nu moeilijker dan ooit dat ik mijn moeder moet missen. 5 jaar geleden overleed ze. Marissa is naar haar vernoemd: Maria Elisabeth. Zij en mijn moeder waren als 2 handen op een buik. Mijn moeder zou het zo goed hebben begrepen.”

Vrouwelijke man of mannelijke vrouw

“Jarenlang noemde ik Marissa ‘meisje’. Dat probeer ik nu te omzeilen door ‘kind’ of ‘schat’ te zeggen. Toch kiezen we ervoor om Marissa nog met ‘haar’ en ‘ze’ aan te duiden. Ook de leerkrachten op school doen dat, dat hebben we besproken. We willen het traject bij het VUmc afwachten voordat we ervoor kiezen haar als jongen te laten leven. Want ze moet eerst zeker weten of ze een jongen is. Bij het VUmc hebben ze mooi uitgelegd hoe dat zit, als je genderdysforie hebt maar niet transseksueel bent: aan de ene kant heb je heel mannelijke mannen, en aan de andere kant heel vrouwelijke vrouwen. Daar tussenin zit Marissa. Als je in het midden zit, dan ben je óf een vrouwelijke man, óf een mannelijke vrouw. Ik hoop dat Marissa zichzelf vindt, ontdekt wie ze is en accepteert dat ze goed is zoals ze is. Maar één ding is hoe dan ook veranderd sinds we openlijk bespreken dat ze zich niet fijn voelt als meisje: ze is een ander kind. Veel vrolijker en opener.”

Wil je niets meer missen van Libelle? Neem een abonnement op het blad. Profiteer nú van onze speciale aanbieding: 8 nummers voor slechts € 19,95.

BEKIJK OOK DEZE VIDEO: Transgenders Emma en Eva trouwden eerder als man, nu als vrouw

Tekst: Marlies Jansen. Beeld: Esmée Franken

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden