Oekraïense vluchtelingen opvangen in huis Beeld Privébeeld Paulien
Oekraïense vluchtelingen opvangen in huisBeeld Privébeeld Paulien

PREMIUMEén grote familie

Paulien (54) nam zes Oekraïense vluchtelingen in huis: “Ik eet met liefde een broodje minder”

Naar schatting van de Verenigde Naties zullen 5 miljoen Oekraïners hun land ontvluchten. Om haar steentje bij te dragen, nam Paulien Heesbeen (54) uit Haarlem als eerste Nederlander zes vluchtelingen in huis. Ze geeft drie redenen waarom je deur openzetten voor vluchtelingen een goed idee is.

Eva BredaPrivébeeld Paulien

“Deze mensen zijn bij hun families en huis weggerukt. Helpen is wel het minste wat je kunt doen.”

1. De alternatieven zijn schrijnend

“Veel mensen denken: ach, vluchtelingen kunnen toch wel in een AZC terecht? Ik heb deze week contact gehad met opvangorganisaties en wat ik hoorde is schrijnend. Kampen raken overvol, mensen moeten buiten in tentjes slapen en er is geweld, chaos en totale paniek. Daarom besloten wij Svetlana (47) en haar familie in ons eigen huis te nemen. Svetlana is hier met haar dochter (27), zus (37), neefje (7) en kleinkinderen (1 en 2). Zulke kleine kinderen stop je niet in een tentje op de hei. En zeker niet na wat ze allemaal hebben meegemaakt de afgelopen weken.

Zo veel armoede

Ruim twintig jaar geleden kwam Svetlana naar Nederland om als schoonmaker te werken bij de pianoschool waar mijn stiefvader les volgde. De omstandigheden in Oekraïne waren zo slecht dat ze daar niet genoeg kon verdienen om haar kindje te onderhouden. Via mijn stiefvader leerde ik Svetlana kennen. We waren ongeveer even oud, hadden beiden jonge kinderen en groeiden naar elkaar toe. Na vijf jaar ging ze terug en heb ik contact met haar onderhouden. Er is zo veel armoede in Oekraïne. Ik woon met mijn hele familie bij elkaar op een woonwagenlocatie. We hebben hier niet veel geld, maar het zit in ons bloed om elkaar te helpen als het nodig is. Dan eet je zelf maar een broodje minder! Daarom stuurde ik Svetlana vroeger al luiers en tweedehands kleding op.

“Ze moesten 24 uur lang zonder water en eten in de ijskou wachten voor ze het land uit mochten”

24 uur lang in de ijskou

Ook nu wilde ik haar helpen. ‘Je kunt hier komen’, drukte ik haar op het hart toen de dreiging in Oekraïne toenam. Natuurlijk twijfelde ze om haar land te ontvluchten. Haar ouders zijn oud en ziek en kunnen niet weg, zelfs niet naar een schuilkelder. En mannen mogen Oekraïne niet verlaten omdat ze moeten vechten. Maar toen de basisschool van haar kleinzoon voorzorgsmaatregelen voor een bombardering begon te nemen, is ze toch vertrokken. Zonder ouders, zonder man. Daar moet je toch niet aan denken? Met slechts drie tassen zijn ze met z’n zessen naar de Poolse grens gegaan.

Aan de Oekraïense kant stonden duizenden mensen te wachten tot ze Polen mochten binnentreden. Zonder onderdak, water en eten hebben ze 24 uur lang in de ijskou moeten wachten tot ze het land uit mochten. Er kwam zelfs een ambulance omdat een kindje ergens achter haar in de rij zou zijn overleden van de kou. Uiteindelijk mocht ze met haar familie instappen bij een Poolse kennis en daarna bij mijn broer die in Duitsland stond te wachten.

Warm bed

Ondertussen maakte ik onze camper klaar. Als iemand zulke schrijnende omstandigheden heeft meegemaakt, vind ik onderdak bieden wel het minste wat je kunt doen. Allemaal mooi hoor, dat er op televisie aandacht aan wordt besteed en dat onze gebouwen geel met blauw kleuren uit solidariteit, maar ik word er ook boos van. Doe iets! Laat die solidariteit écht zien! Svetlana was doodop en emotioneel toen ze hier zaterdagavond aankwam. Een warm bed had ze nodig. Veiligheid. Geen symbolisch statement.”

“Mooi hoor, dat onze gebouwen geel met blauw kleuren, maar laat die solidariteit eens écht zien”

2. Het is een verrijking voor je eigen gezin

“Natuurlijk is het een inbreuk op je privacy als je fungeert als gastgezin. Ik woon op een woonwagenlocatie met mijn man, kinderen en tien kleinkinderen. Allemaal in wagens naast elkaar. Nu hadden we ook nog eens zes gasten die bij ons kwamen douchen en eten. De normale regels waarmee ons huis reilt en zeilt, gelden dan even niet. Als het dopje niet op de tandpastatube zit, ga ik daar nu niet over zeuren. Er zijn belangrijkere dingen.

Inspirerende cultuurverschillen

Toch is die inbreuk op mijn privacy helemaal niet zo erg. Ik vind het een verrijking om Svetlana en haar familie te mogen ontvangen. Je kunt je laten inspireren door de cultuurverschillen. Oekraïeners zijn bijvoorbeeld heel trots. Ze laten zich niet graag helpen. Svetlana helpt de was draaien, en wil helpen met koken. Dat waardeer ik aan haar.

Één grote familie

Het is hier thuis voller, maar ook een stuk gezelliger. We eten samen, we praten samen. Al is het soms handen- en voetenwerk, het voelt alsof we één grote familie zijn. Mijn kleinkinderen hebben dezelfde leeftijd als Svetlana’s neefje en kleinkinderen, en speelden zondagochtend direct samen met autootjes. Ze spreken niet dezelfde taal, maar brabbelen hele gesprekken met elkaar vol. Nationaliteit bestaat niet meer. Dat is toch mooi?”

3. Het huizentekort wordt niet nóg groter dan het al is

“In Nederland is een huizencrisis en de wachtlijsten voor sociale huur zijn ellenlang. Ik ben zelf actief bij de lokale politieke partij Trots Haarlem en hoor de kritiek dat vluchtelingenhuisvesting ten koste gaat van onze huizen. Dat is waar, want in sommige gevallen krijgen vluchtelingen voorrang op Nederlanders. Als iemand officieel statushouder wordt, moet deze binnen tien weken een huis hebben. Als Nederlander moet je soms veel langer wachten. Door mensen in huis te nemen, verminderen we dat probleem. Als je de ruimte zelf hebt, waarom zouden we dan hele woningen opofferen, die al schaars zijn?

“We zijn allemaal één familie”

Verbonden onrecht

Als bewoner van een woonwagenlocatie voel ik me verbonden met Svetlana’s situatie. De voorouders van de woonwagengemeenschap, de Roma en de Sinti, zijn hun leven lang verketterd en in de Tweede Wereldoorlog bijna allemaal vermoord. En nog steeds worden woonwagenbewoners als minderwaardige criminelen gezien en het liefst verjaagd in Nederland. Dat onrecht voel ik heel diep en dat zie ik nu ook in Oekraïne gebeuren. Maar juist mijn cultuur staat er ook om bekend dat we anderen helpen. Als iemand eten nodig heeft, kan hij altijd aanschuiven. Dan ga ik niet zeuren om een paar euro. We zijn allemaal één familie. Zo sta ik in het leven.

Rijkdom

Ik hoop dat Nederlanders nog maar eens beseffen hoe goed we het hier hebben. We hebben een dak boven ons hoofd, genoeg te eten en zijn nu veilig en onze families zijn niet uit elkaar gerukt om te vluchten en het land te verdedigen. Wat een rijkdom is dat! We kunnen soms zo zeuren in ons land. Natuurlijk klaag ik ook wel eens, ik ben ook maar een Hollander. Als de gasprijzen omhoog gaan, hoor je mij ook. Maar eigenlijk hebben we het hier hartstikke goed en ik vind dat je dan best iets van je rijkdom kunt delen. Door vluchtelingen op te vangen, maar ook op veel andere manieren. Door spullen in te zamelen, bijvoorbeeld. In Oekraïne zijn de pinautomaten dicht en de winkels bijna leeg. Er is behoefte aan meel, pasta, luiers, en shampoo. Verzamel het, stuur het op. Dat soort kleine gebaren doen al een heleboel.

En als je er plek voor hebt: neem iemand in huis. Bij organisaties kun je ook aangeven dat dat maar voor een bepaalde tijd kan. Maar Svetlana en haar familie mogen blijven zolang ze willen. Dat ze op een veilige plek tot rust kunnen komen, gun ik ze. En dat gun ik alle andere vluchtelingen die nog gaan komen ook.”

Hoe kun jij helpen?

Wil je zelf iets doen voor Oekraïne? Dit zijn de mogelijkheden.

Vang zelf vluchtelingen op

Via de website van Room for Ukraine kun je je aanmelden als (tijdelijk) gastgezin.

Zamel spullen in

Bezorg essentiële goederen bij de Poolse Bibliotheek in Amsterdam of vind een verzamellocatie bij jou in de buurt. Informeer van tevoren waar vraag naar is.

Doneer voor noodhulp

Geld doneren om meer noodhulp mogelijk te maken kan via Stichting Vluchteling of Giro555.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden