Interview

Peter Faber (77) over zoon Sam (18): “Ik leer van hém”

null Beeld Petronellanitta
Beeld Petronellanitta

Hij heeft vijf kinderen bij vier vrouwen. Al scheidde acteur Peter Faber (77) van hun moeders, zijn kinderen zijn alles voor hem. Zoon Sam (18) woont deels bij hem. “Mijn vader is actief, lief, licht kinderlijk, maar ook wel wijs. Soms.”

“Ik heb het idee dat ik te veel heb zitten ouwehoeren. Wil jij nog wat zeggen?” Peter Faber vraagt het aan het eind van dit interview, terwijl hij de arm van zijn zoon Sam (18) aantikt. Die begint zachtjes te lachen, hij had niet anders verwacht dan dat zijn vader het hoogste woord zou voeren. Maar dan komt toch het slotakkoord. Sam: “Mijn vader weet veel, en ik luister naar zijn adviezen en levenslessen. Maar dat doe ik niet té veel. Ik wil het leven ook zelf uitvinden.” Peter, rustig: “Heel goed. Dat moet je zeker doen, jongen.”

Over Peter...
Peter Faber (1943) werd geboren in het Duitse Schwarzenbach an der Saale als zoon van een Nederlandse vader en een Duitse moeder. Hij groeide op in Amsterdam waar hij nog steeds woont. Faber speelde in tientallen film- en theaterproducties zoals Ciske de Rat, Schatjes! en Max Havelaar. Samen met Willibrord Frequin, Gerard Cox en Barrie Stevens maakte hij in 2018 het RTL-reisprogramma Beter laat dan nooit. Hij beheert de Peter Faber Stichting waarin hij met een team samenwerkt met (jonge) delinquenten. Ook schildert hij: bij ieder verkocht werk vertelt hij een bijbehorend verhaal (zie peterfaber.nl). Naast Sam heeft Peter nog vier kinderen: Jasper (55), Jesse (48), Daan (47) en Danja (26) en vijf kleinkinderen.

…en Sam
Samuel Faber (2003) is de zoon van Peter en Suzanne van Dijk. Sinds hun scheiding op zijn negende woont hij deels bij zijn vader en deels bij zijn moeder in Amsterdam. Na zijn eindexamen vorig jaar nam hij een tussenjaar. Als het weer kan, gaat hij een tijd verre reizen combineren met vrijwilligerswerk. Daarna wil hij aan de filmacademie studeren, niet om vóór de camera te staan, maar erachter.

De setting: een strandtent in Zandvoort aan Zee die speciaal voor dit gesprek beperkt open is. Daar zitten ze op de bank, bijna broederlijk naast elkaar. Na afloop van de fotosessie, waarin Peter voortdurend luidkeels allerhande theater- en dichtteksten declameert en Sam zijn lachen soms amper kan inhouden. Die drukke vader van hem werd ooit per toeval acteur, daarna volgden ontelbare series, films en toneelstukken. Peter: “Iemand liet mij eens de Wikipedia-pagina zien die er over mij bestaat. Ik dacht: die gozer is gek, die heeft nooit stilgezeten.” Maar zichzelf kan hij niet goed terugzien, op een uitzondering na. Peter: “Max Havelaar (de film uit 1976, red.) zag ik pas jaren later. Die vond ik wel aardig gespeeld.”

Die film was je doorbraak, toch?

“Nee, ik heb nooit een doorbraak gehad. Ik zie wat ik doe gewoon als werk, daarom kijk ik zelden iets terug. Mama is boos! zag ik ooit toevallig.” Tegen Sam: “Ken je dat verhaal? Ik liet de hond uit en zag twee mensen op de bank naar de televisie kijken. Ik dacht: shít, dat is die film! Ik bleef dus even staan, draaien die mensen zich om, zien ze mij voor het raam staan. Ik naar binnen, hebben we ons hard zitten bescheuren om die film.”

null Beeld

Wat vond jij van die film, Sam?

“Goed, maar het was ook alsof ik naar een oude vakantiefoto keek. Heel Nederland kende hem in die tijd, terwijl ik er nog niet was, dat vond ik ook een vreemd idee.”
Peter: “Die film ging gewoon over het leven van de regisseur, Ruud van Hemert. Over zijn tirannieke vader, en zijn eigen ex-vrouw en kinderen. Báng dat iedereen voor hem was, bij meer dan twee zinnen wist je dat je helemaal werd afgebroken. Adelheid Roosen speelde mijn vriendin, dat is toch een stevige tante. Maar ze zat steeds jankend naast me in de auto. Dan troostte ik haar met: ‘Het is Ruud de Bruut, het is zijn methode maar!’ Makkelijk praten, want wat ik deed vond hij bizar genoeg allemaal even geweldig.”

Je deed geen toneelschool, heb je dat nooit gemist?

“Ik ben gewoon het vak ingerold. Op mijn zestiende liep ik van huis weg om als verstekeling mee te gaan op een schip dat in de haven lag. Maar eerst ging ik naar de kapper, die dat plan meteen uit mijn hoofd praatte. Hij vond dat ik auditie moest doen voor Een Midzomernachtsdroom dat in het Amsterdamse Openluchttheater zou worden opgevoerd. Ik dacht: die man is gek. Op school mocht ik niets: niet zingen, geen muziek maken, ik zou niet kunnen tekenen en werd overal te ruw en te wild voor bevonden. Ik denk dat mijn levenslust me uiteindelijk redde in die tijd, en het feit dat ik een hoge frustratie­tolerantie opbouwde voor alles en iedereen die niet in mij geloofde. Ik deed auditie en werd aangenomen. Vanaf dat moment begon mijn opvoeding. Er was daar zo veel plezier, die mensen waren zo aardig. En er waren meisjes, dat speelde een grote rol, want wat hen betreft was ik zo schuw als de pest. Alles wat ik toen leerde, gebruik ik nog steeds. Ook in mijn werk, want acteren is een kwestie van leren, proberen en herhalen. Als je een van die dingen overslaat, is het resultaat niet goed.”

Je bent meer dan alleen een acteur. Hoe zie jij jezelf?

“Iemand met lust tot actie, want actie is mijn veiligheid. Mijn jeugd was onveilig, als ik verdrietig was, ging ik buitenspelen. Door in volle, wakkere aandacht actief te zijn kon ik mijn moeilijkheden beter aan. Dat is nog steeds zo, en het geldt voor iedereen. Als je geen zin hebt, moet je juist met je kont uit je stoel komen. Ik ben nu bijna honderd, dus ik weet dat.”

Sam, volg jij wat je vader net zei?

“Ja, ik hoor dit mijn hele leven al, maar de laatste tijd begrijp ik het ook beter. Ik probeer het wel op mijn eigen manier te doen want…”
Peter: “Mag ik één ding vertellen? Hij heeft gisteren zijn rijbewijs gehaald. In één keer! Sam heeft drie diploma’s en kan straks over de hele wereld colleges volgen. Ik leer van hém, hij is stoer, eigenzinnig en heel gevoelig. Op kickboksen noemden ze hem vroeger ‘de soldaat’ omdat hij nooit opgaf. En hij kan zó keten, daar geniet ik erg van. Dansjes, gekke liedjes, dat heeft-ie van mij.”

Sam, hoe zou jij je vader beschrijven?

“Actief, lief, licht kinderlijk, maar ook wel wijs, soms. Toen ik een kind was, kon hij me soms voor schut zetten, dan…”
Peter: “…rende ik door de schoolgangen als galopperend paard of zo.”
Sam: “Pal voor mijn klaslokaal.”
Peter: “Ik hing ooit tijdens een receptie aan een balustrade, geen idee waarom. Toen zei iemand tegen mijn toenmalige vriendin: ‘Dat durft hij alleen omdat hij een bekende Nederlander is.’ Haar antwoord was: ‘Nee, Peter is bekend omdát hij zo veel durft.’”

null Beeld

Maar je houdt toch ook wel écht van aandacht?

Peter: “Nee, wat ik doe, zie ik als actie, als energie.”
Sam: “Als niemand zou kijken, zou je het dan nog doen?”
Peter: “Die uitgelatenheid vind ik gewoon leuk, dat luidruchtige hoort bij mij.”
Sam: “Jij kunt niet tegen stilte, dan ga je raar doen.”
Peter: “Als ik veel geluid maak, krijg ik energie. Zo zet ik mijzelf ‘aan’. Dat is ook zelfbehoud want eigenlijk ben ik aartslui. Als ik geen lawaai maak, blijf ik dus in bed liggen.”

Hoe ziet jullie relatie er thuis uit?

Sam: “Mijn vader en ik leven als huisgenoten.”
Peter: “Wij zijn niet zo vader-en-zoon-achtig. Ik stuur hem ook gewoon naar de Albert Heijn, want daar ben ik te oud voor, ha! Sam maakt heel goede spaghetti bolognese. Als we geen zin hebben om te koken, halen we eten. Grote vader-zoongesprekken hebben we niet, maar ik denk dat hij de essentie wel begrijpt. Want hij kan altijd bij me terecht als hij dat wil.”

Je kreeg Sam ‘pas’ op je zestigste, heeft dat nog invloed gehad op jullie relatie?

“Nee, ik denk altijd dat iedereen net zo oud is als ik en van hiërarchie op basis van leeftijd houd ik niet. Zo kijk ik er bij al mijn kinderen tegenaan.”

null Beeld

Je bent vijf keer getrouwd en vier keer gescheiden. En je hebt vijf kinderen bij vier vrouwen. Hoe kwam dat zo?

“Het liep zo. Twee keer heb ik de ander veel pijn gedaan, twee keer overkwam dat mijzelf. Elke scheiding was een rámp, maar inmiddels heb ik met al mijn exen goed contact. Dat moet ook wel, want we zitten voor altijd aan elkaar vast. Die kinderen zijn de hoogtepunten van mijn leven, en ook het enige waarin ik kwetsbaar ben. Hoe oud ze ook zijn, zij blijven het belangrijkst. Ik ben bij alle bevallingen geweest. Dat waren verkeersongelukken en tegelijkertijd de kern van alles, zo wezenlijk en ontzagwekkend. Een kind krijgen is het enige in het leven waarover je niet truttig kunt doen.”

Toch best bijzonder dat je in het huwelijk bent blijven geloven.

“Ik geloof in een ‘ja!’. Als dat er van beide kanten is, ben ik volledig loyaal. Tegelijkertijd is het leven kort, soms moet je ook verder met je eigen reis. Pijnlijk, maar het is niet anders.”

Je trouwde zeven jaar geleden met Rosanna. Gaat het goed met jullie?

“Ja, alleen hebben we elkaar al een jaar niet gezien. Zij woont in Londen en we mochten natuurlijk niet vliegen, dus appen en bellen we. Voor mij is dat nieuw: ik heb nog nooit zo lang zonder relatie geleefd, er was altijd wel een vriendin of een vrouw. Nu hoef ik alleen maar mijn eigen ritme en agenda te volgen, en ik vind het heerlijk. Ik moest er 77 voor worden om erachter te komen dat dit óók een manier van leven is. Ik ben er tien jaar jonger op geworden.”

Drie jaar geleden onderging Peter redelijk onverwacht een openhartoperatie.

“Ik kan niet tegen bezorgdheid. Daarom mocht niemand in het ziekenhuis op bezoek komen van mij, behalve de kinderen. Maar zorgzaamheid is iets anders en die kreeg ik daar honderd procent van de verpleegkundigen. Mijn hele leven moest ik alles zelf doen, nu kon ik me overgeven aan anderen. Eenmaal thuis miste ik dat en ging ik soms terug naar het ziekenhuis om die mensen weer even te zien. Dan nam ik een bloemetje mee, of een speeldoosje ofzo. Ik had gewoon heimwee.”

Was het ook een spannende tijd?

“Een onderdeel van de revalidatie is therapie. Ik zat in een groep met alleen maar mannen en hoorde daar veel angst en zorgen. Zelf had ik daar totáál geen last van. Ik heb geen angst of gedrag gekoppeld aan de gedachte dat ik hartpatiënt ben en hield er juist mooie herinneringen aan over.”

null Beeld

Sam, hoe was die tijd voor jou?

“Niet fijn, maar ik dacht niet dat ik hem ging verliezen.”
Peter: “Jij maakte nog foto’s op de intensive care! Ik had speciaal aan de verpleegsters gevraagd om me even rechtop te zetten, want ik voelde me helemaal de bink.”
Hard lachend: “Intussen had ik net vijf dagen in kunstmatige coma gelegen, zat er een slang in mijn neus en had ik amper nog een stem vanwege de beademing: ik realiseerde me totáál niet hoe ik erbij lag. Mijn dochter Danja was behoorlijk overstuur na afloop. Toen ik de foto’s zag, begreep ik wel waarom.”

Hoe gaat het nu met je gezondheid?

“Vier maanden later ging ik met de mannen van het programma Beter laat dan nooit naar China. En nog steeds voel ik me heel goed, ik krijg sowieso jeuk als mensen over ‘eenzame bejaarden’ beginnen. Alles draait om attitude, en het leven speelt zich alleen maar af in het hier en nu. Die houding kun je gewoon trainen hè, dat zou iedereen moeten doen. Sinds de eerste lockdown start ik de dag daarom altijd buiten, om anderhalf uur aan mijn ‘innerlijke huishouding’ te werken. Dan loop ik allemaal dingen door in mijn hoofd waarmee ik mensen misschien nog een plezier kan doen, zoals gedichten of de vierentwintig liedjes van Schuberts Winterreise. In een winddicht vispak dat tot vijftien graden onder nul warm blijft, zit ik rustig voor mijn deur en overdenk ik het leven, met alle pieken en dalen die daarbij horen. Als je me ziet zitten, zou je best kunnen denken dat daar een dakloze, oude man zit. Maar het mooie is dat ik als kind twee dingen wilde worden: dokter of zwerver.” Hard lachend tegen Sam: “Nou, dat laatste lijkt gelukt.”

  • Styling: Liselotte Admiraal. Haar & make-up: Astrid Timmer. Met dank aan: Beachclub Far Out in Zandvoort. Kleding Peter: Mango (linnen safari-jasje, bruin suède jack) The English Hatter (hoeden), H&M (broek). Kleding Sam: Zara (bruin denim jasje, jeans, gestreept t-shirt, ecru t-shirt), Nubikk via Omoda (suède laarzen, sneakers), Marciano by Guess (licht pak). M.m.v. H&M Home (kussenhoezen).
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden