interview

Simone Kleinsma (63): “Lichamelijk voel ik me drieënzestig. Alleen niet in mijn hoofd”

null Beeld Esmée Franken
Beeld Esmée Franken

Na het overlijden van haar man Guus in maart 2017 vond Simone Kleinsma (63) de kracht om door te gaan. Vanaf september staat ze in het theater met haar solovoorstelling Verder. “Het rauwste verdriet is weg, maar ik mis hem nog altijd.”

De eerste vaccinatie heeft ze gehad, toch spreekt ze liever niet live af. Dus praat ik via Zoom met zangeres, actrice, presentator en onbetwiste musicalkoningin Simone Kleinsma. “Ach, wel zo makkelijk dit, vind je niet?” Ze draagt een zwarte coltrui, op de achtergrond zie ik witte muren en een boekenkast in haar huis in Blaricum.

Nieuw soloprogramma

Afgelopen coronajaar was niet makkelijk, vertelt ze. Nog nooit heeft ze zo lang stilgezeten. De musical Hello, Dolly!, waarin ze de hoofdrol speelt, had nog maar nét z’n première beleefd toen-ie alweer werd stopgezet. Sindsdien heeft ze niet meer gespeeld en dat viel haar behoorlijk zwaar. Gelukkig kwamen er nieuwe en mooie dingen op haar pad. Een soloprogramma waarmee ze vanaf september gaat toeren en het tv-programma Klassiekers met Kleinsma, dat nu op tv bij Omroep Max is te zien. In zes afleveringen praat ze met zes gasten – André van Duin, Jörgen Raymann, Brigitte Kaandorp, Jenny Arean, Stef Bos en Paul de Leeuw – over fragmenten uit de Nederlandse kleinkunst. Wat maakt de liedjes zo mooi, goed of ontroerend en waarom weten ze te raken?

Muzikaal parelvissen

“Met mijn gasten neem ik een duik in de schatkamer van het Nederlandstalige lied. Denk aan Annie M.G. Schmidt, Harry Bannink, Wim Sonneveld en Toon Hermans, maar ook aan nummers van Brigitte Kaandorp en Maarten van Roozendaal. Ze behoren stuk voor stuk tot ons muzikaal cultureel erfgoed. Er zitten zulke pareltjes tussen. Mijn gasten vertellen over de liedjes die belangrijk voor ze zijn geweest en we kijken samen naar fragmenten. Natuurlijk gaan we ook zingen, onder begeleiding van een band. Ik zing aan het begin van elke aflevering een liedje dat volgens mijn gast beslist niet mag ontbreken, zij zingen halverwege een lied en ik sluit af met een verzoeknummer.”

Een oud idee van Guus

Het format is notabene een oud idee van Guus (regisseur Guus Verstraete, haar man die vier jaar geleden overleed, red.), vertelt ze. “Dat maakt het extra leuk. Hij verzon het al vijftien jaar geleden, maar toen kon hij het aan de straatstenen niet kwijt. Er waren toen nog helemaal geen muziekprogramma’s. Nu kom je erin óm. Guus’ dochter Dany werkt bij een productiemaatschappij. Ze dacht: ik trek het toch weer eens uit de kast. Toen wilde Omroep Max het hebben. De vraag was alleen: wie moet het presenteren?

Beroemde presentatiecoach

Ze vroegen mij. ‘Ik?’, zei ik. ‘Maar zoiets heb ik nog nooit gedaan! Ik vind dat doodeng! Presenteren is een vák.’ Maar Hanneke Groenteman wilde me wel coachen en dat was énig. Daar heb ik zo veel aan gehad. Ik zie mezelf nu als een gesprekspartner met een prachtige line-up van heel diverse gasten.”

Ik hoop dat je ook een van mijn lievelingsliedjes van Connie Stuart laat horen, Zonder jou.
‘De wereld is wonderlijk leeg zonder jou.
Er staat maar zo weinig meer in
De hemel is aldoor zo hinderlijk blauw.
Waarom? Wat heeft het voor zin’

(Verrast:) “Die tekst heb ik honderdtwintig keer gezongen als Annie in de musical Was getekend, Annie M.G. Schmidt. Dat is zo’n prachtig lied. Het behelst álles wat je voelt als je net iemand hebt verloren. Dat gevoel dat de wereld niet meer leuk is, niet voor jou in elk geval.”

Het grote gemis

In 2016 overleed Simones man Guus onverwacht. Het rauwste verdriet is gesleten, maar het missen is gebleven. “Ik vind het gewoon niet gezellig zonder hem. Wat ik mis zijn die basale dingen: samen eten, samen koffiedrinken, ontbijtje, samen naar de bakker… En natuurlijk samen praten over het vak.

We hadden zó veel aan elkaar. Dat moet ik nu alleen doen.” Natuurlijk heeft ze mensen om zich heen met wie ze over het werk kan praten: Joop van den Ende, Paul de Leeuw en al die andere vrienden, maar dat is toch anders. “Ik doe nu veel op mijn intuïtie. Dan hoor ik Guus in mijn oor fluisteren: ‘Doe dat nou maar niet.’”

null Beeld

Je zei ergens dat je nu in hoofdstuk vier zit van het rouwproces. Waar gaat dat hoofdstuk over?

“Ik zeg niet: ik vind er geen ruk aan. In deze fase ben ik aan het uitzoeken hoe ik in mijn eentje verder moet. Ik ben eenendertig jaar samen geweest met Guus. Dat is zo’n lange tijd, dan weet je niet meer zo goed wie je zelf bent. Vóór Guus was ik een twintiger.

Ik was jong en onbevangen, het leven lachte me toe, alles was vanzelfsprekend. Nu vind ik het leven niet meer zo vanzelfsprekend; om me heen vallen mensen weg of ze krijgen opeens iets heel naars. Ik beschouw mezelf niet als oud, maar ik ben onderhand wel drieënzestig. Ik zit ruim over de helft.”

null Beeld

Voel je je oud?

“Fysiek voel ik me ouder, ja. Zo na mijn vijftigste kwamen de makkes, de pijntjes. Dat heeft natuurlijk ook te maken met mijn vak. Ik heb net iets te veel gedaan met mijn lijf en daar betaal ik een prijs voor.”

Je bedoelt knieën en heupen en zo?

“O, hou op! En mijn handen, van die artrose-achtige dingen. Vijf jaar geleden kreeg ik een nieuwe heup, daar liep ik al tien jaar mee te sukkelen. Uitstellen, uitstellen, tot het niet meer ging. Ik heb me mijn hele leven het schompes getraind en ik heb ook aanleg voor slijtage, dat is gewoon domme pech. Dus ja, lichamelijk voel ik me drieënzestig. Alleen niet in mijn hoofd. Dat rijmt helemaal niet lekker met elkaar.” (Bulderende lach)

Annie MG zei altijd: ik ben een kind van acht gebleven. Wat ben jij?

“Eind veertig of zo? Nog van alles kunnen, maar wel met de ervaring van het leven.”

null Beeld

Simone Kleinsma (8 mei 1958, Amsterdam) woont in Blaricum en was 31 jaar samen met regisseur Guus Verstraete, die in 2017 overleed. Op de Kleinkunstacademie kreeg ze in 1978 de Pisuisse-prijs voor de meest veelbelovende student. Haar meest recente grote musicalrollen zijn die van Annie in Was getekend, Annie M.G. Schmidt (2017) en Dolly in de gelijknamige voorstelling (2020). In 2018 werd ze benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau. Klassiekers met Kleinsma is nog te zien op 4, 18 en 28 juli bij Omroep Max. Met haar soloprogramma Verder staat ze (onder voorbehoud) vanaf september in het theater.

Heb je een andere kant van jezelf ontdekt de laatste jaren?

“Ik ben erachter gekomen dat ik de kracht heb om dóór te gaan. Dat ik zo sterk ben, dat heb ik me nooit zo gerealiseerd. Ik was natuurlijk enorm verdrietig, maar ik werd niet erg somber of depressief. Ik kon nog plezier hebben, de slappe lach krijgen. De eerste keer dat dat gebeurde, dacht ik opgelucht: het zit er nog! Ik kan nog steeds van het leven genieten. Mijn moeder is mijn grote voorbeeld. Ze was ongeveer zo oud als ik toen ze mijn vader verloor. Mijn ouders waren ook altijd zo close. Zij is zesentachtig geworden en heeft nog echt iets van haar leven gemaakt. Dat gaat mij vast ook lukken. Ach, er is geen behandelplan. Ik lees weleens over alle rouwfases waar je doorheen zou moeten, dat je boos zou moeten worden. Nou, ik ben nooit boos geworden, welnee. Ik hoop maar dat hij het leuk heeft daar, waar hij dan ook is.”

Kun je je voorstellen dat je ooit nog een mooie liefde gaat vinden?

“Geen idee. Ik heb die behoefte niet, het komt niet eens in me op.” (Geïrriteerd:) “Weet je dat dat ongeveer het eerste is wat mensen aan je vragen, óók al in het begin: denk je al aan iemand anders? Hoe kan dat nou als iemand nog zo in je hele gestel zit? Nee, ik sta er totaal niet voor open.”

null Beeld

Je bent nu je soloprogramma aan het voorbereiden. Wat wordt het thema?

“Ik wil iets doen met wat me is overkomen, over deze fase van het leven en hoe je daarmee omgaat. Het moet een mooi en vooral niet te dramatisch programma worden dat hoop en kleur geeft. Samen met regisseur Ruut Weissman en scriptschrijver Frank Houtappels ben ik aan het brainstormen over de vorm. We bedenken bij welk onderwerp we liedjes kunnen laten schrijven, of welke bestaande nummers erbij passen. Als je het leven in seizoenen zou verdelen, dan is de lente de jeugd waarin je het leven ontdekt, de zomer de periode dat je het leven viert met je grote liefde: mooie reizen, mooie wijnen, mooi weer – alles mooi. Gechargeerd natuurlijk, want het leven is natuurlijk niet altijd mooi. Aan het einde van de zomer is die grote liefde er niet meer. Dan begint de herfst die hij nooit heeft meegemaakt, zoals hij ook niet in jouw lente aanwezig was. Dat zijn de filosofietjes, de kapstokken waaraan we de verhalen, teksten en liedjes kunnen hangen.”

Welk gevoel wil je erin leggen?

“Dat je moet opruimen om door te kunnen gaan. Dan bedoel ik letterlijk opruimen. Een kast opruimen, kleding wegdoen, ruimte maken. Zelf doe ik dat vaak op intuïtie. De kleding van Guus had ik al weggedaan, nu wordt het tijd voor zijn werkkamer die vol staat met boeken en prullaria. Dan kom je allerlei dingen tegen die weer herinneringen oproepen, maar die je tóch weg wil doen, want je moet door.”

Vind je het niet confronterend om het al over de herfst van je leven te hebben?

Ik heb het liever over de nazomer. (Lacht:) “Zo is het leven nu eenmaal. Er is zo veel confronterend. Ik vind het niet leuk, maar het heeft geen zin om een steen door het raam te gooien.”

Wat is het liedje dat het best past bij de herfst van je leven?

Verder. Een prachtig liedje van Rob de Nijs en ook de titelsong van mijn soloprogramma. Toen ik dat hoorde, wist ik: ja, dat is precies de fase waarin ik me bevind.”

‘Eén ding is zeker, je wil niet terug
Je wil verder en weer door
Verder, ga ervoor
Niet blijven hangen in zompig verdriet
Anders dan red je het niet, nee
Verder’

  • Fotografie: ANP. Styling: Maartje van den Broek. Haar en make-up: Leco van Zadelhoff
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden