PREMIUMDe vriendin van presentator Lex Uiting kreeg kanker

“Suus is nog dapperder dan ik altijd had gedacht”

null Beeld Ellen van Bennekom
Beeld Ellen van Bennekom

Na een uitstrijkje krijgt Susan (31), de vriendin van presentator Lex Uiting (35), slecht nieuws: baarmoederhalskanker. Ze besluiten hun verhaal te delen in een podcast, De Tumor Tapes. “Dat was het beste én het slechtste idee ooit.”

José RozenbroekEllen van Bennekom

Een van die bloedhete dagen in de zomer van 2020 fietst Susan Oostdam naar de huisarts voor een uitstrijkje. Ze is in april dertig geworden en heeft net als alle vrouwen tussen de dertig en zestig een uitnodiging ontvangen voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Vanwege de pandemie krijgt ze de oproep pas vier maanden na haar verjaardag. Bijna de helft van de vrouwen slaat die uitnodiging in de wind, maar Susan had die zomer een paar keer een bloeding gehad tijdens het vrijen en wilde dit toch even laten onderzoeken. Ook tijdens het maken van het uitstrijkje bloedt ze hevig. Haar huisarts verwijst haar direct door naar een gynaecoloog.
Susan: “Dat deed bij mij de alarmbellen rinkelen. Waarom die haast? Op de fiets naar huis heb ik overstuur Lex een spraakberichtje gestuurd.”
Lex: “Toen jij mij huilend op de fiets dat spraakmemo stuurde, was ik straal vergeten dat je die dag een uitstrijkje zou hebben. Het was voor mij hetzelfde als een tandartsafspraak, niet echt belangrijk.”

Over Lex en Susan

Lex Uiting (1986) werkte bij BNN en VARA als verslaggever voor diverse radio- en tv-programma’s. Sinds 2018 is hij presentator bij RTL. Daarnaast treedt Lex op als zanger van Limburgse liedjes en maakte hij een eigen album, Gans veur gaon. Sinds vijf jaar heeft Lex een relatie met Susan Oostdam (1990), inkoopster bij onder andere de Bijenkorf en conceptstore Hutspot.

null Beeld

Susan en Lex zijn op dat moment vijf jaar samen. Ze ontmoetten elkaar tijdens het carnaval in Venlo, waar ze allebei zijn geboren en getogen. Het was liefde op het eerste gezicht. Lex, programmamaker bij BNNVara en later presentator bij RTL Boulevard én singer-songwriter van volksliedjes in dialect, woonde al in Amsterdam. Susan, inkoopster bij de Bijenkorf, volgde hem snel. Samen leiden ze een onbekommerd leven, tot dat bewuste uitstrijkje op 20 augustus 2020.
De volgende dag ligt Susan in het Amsterdamse OLVG in de stoel bij de gynaecoloog. Er wordt ook een MRI-scan gemaakt. Meteen wordt ze doorgestuurd naar een academisch ziekenhuis, waar meer onderzoeken volgen. Susan: “Dat was natuurlijk enorm schrikken, maar de arts was redelijk geruststellend. Ja, ik had baarmoederhalskanker, maar de tumor leek op het eerste gezicht kleiner dan twee centimeter. Dat betekende dat deze via een vaginale ingreep zou worden verwijderd. Onze kans om ooit een kindje te krijgen na een gezonde, uitgedragen zwangerschap zou daarna zo’n zestig procent zijn.”
Na een onderzoek onder narcose in het Radboudumc, gespecialiseerd in baarmoederhalskanker, heeft de gynaecoloog slecht nieuws: de tumor blijkt groter dan twee centimeter, dus een vaginale ingreep is niet meer aan de orde. Susan en Lex krijgen drie opties voorgelegd.
Susan: “Drie onmogelijke keuzes. De eerste optie: radicale verwijdering van de baarmoeder, zodat je zeker weet dat de kanker uit je lijf verdwijnt. De tweede optie was om met chemotherapie de tumor te laten slinken en deze alsnog via de vagina te verwijderen, waarna de kans op ooit een voldragen zwangerschap weer zestig procent zou zijn. De derde optie was om de tumor weg te halen via een buikoperatie. Daarna zouden we nog twintig tot dertig procent kans hebben om een kind te krijgen op natuurlijke wijze.”

null Beeld

Lex, ik begreep uit jullie podcast De Tumor Tapes dat jij niet wilde zeggen wat jouw voorkeur had?

Susan: “Lex vond het lastig om zijn mening uit te spreken, omdat hij wist dat ik daar rekening mee zou houden. Maar ik wist natuurlijk wel wat hij wilde.”
Lex: “Ik was voor chemotherapie, zodat de kans op een gezond kindje het grootst zou zijn. Maar ik wilde me inderdaad niet uitspreken. Weet je, het is Susans lichaam. Ik vond dat het háár keuze moest zijn. Ik was bang dat ze zich door mijn voorkeur zou laten beïnvloeden.”
Susan: “Mijn eerste ingeving was baarmoederverwijdering; hier zit iets, dat klopt niet, dat moet eruit. Maar al snel dacht ik: dat is wel heel radicaal. Toen bleven de twee andere opties over. Chemo… weet je, als ik met chemotherapie honderd procent kans had gehad op een succesvolle zwangerschap, of als dat mij helemaal beter had kunnen maken, dan had ik daar zeker voor gekozen. Maar chemo geeft geen garanties. We maakten een afspraak met een bevriende oncoloog en zij heeft ons de risico’s uitgelegd. Ze vertelde dat ik aan chemo dode vingers zou kunnen overhouden, dat ik misschien niet meer de knoopjes van mijn bloesje zou kunnen dichtdoen of de luier van mijn baby niet zou kunnen verschonen. Dat ik misschien de rest van mijn leven vermoeid zou blijven, dat chemo de kans op leukemie vergroot. Zo veel risico’s... Wat zou er overblijven van mijn kwaliteit van leven? Ik vond het ook zo moeilijk om gif in mijn verder gezonde lichaam te stoppen. Waar ik ook voor terugschrok was dat ik dan een echte kankerpatiënt zou worden. Mijn haar zou uitvallen, het zou zichtbaar worden voor de buitenwereld. Wilde ik dat wel?”
Lex: “Dan had je er nu echt heel anders bij gezeten. Dan was misschien net je haar weer gaan groeien.”

Je ziet er stralend uit

Susan: “Ik voel me ook hartstikke goed.”

Lex, was het voor jou slikken dat ze uiteindelijk voor de buikoperatie koos?

Lex: “Nee, na het gesprek met de oncoloog was duidelijk dat je de kwaliteit van je eigen leven moet afwegen tegen de kans op mógelijk leven.”
Susan: “Zo’n buikoperatie klinkt misschien als de makkelijkste optie, maar ik vond hem behoorlijk heftig. Ik heb een litteken van mijn schaambeen tot mijn navel, ze hebben mijn spieren doorgesneden. Er is een stukje van de baarmoederhals verwijderd en de baarmoederhalsmond. Daar zit nu een ringetje. Ik heb lang met een katheter rondgelopen, want mijn blaas was aangetast. Inmiddels kan ik weer zelfstandig plassen, maar aandrang voel ik niet meer. Ik moet plassen op de klok.”

null Beeld
null Beeld

De kans dat je een zwangerschap kunt uitdragen is nu twintig à dertig procent.

Susan: “Als ik zwanger word, komt er druk te staan op dat ringetje. De kans op een miskraam is daardoor groter en ik zal dus eerder moeten bevallen met een keizersnede. Binnenkort hebben we een gesprek met een arts over de risico’s van een vroeggeboorte. Tot nu toe heb ik dat afgehouden. Afgelopen jaar moest ik herstellen, die angst en hoop kon ik er niet bij hebben. Gelukkig hebben we nog wel even, ik ben eenendertig. Ik blijf er vooralsnog kalm onder.”

Hebben jullie ook besproken hoe jullie leven zonder kinderen zal zijn?

Susan: “We zeggen vaak tegen elkaar dat we ook met z’n tweeën een mooi en fijn leven kunnen hebben, als een kindje ons niet is gegeven. Maar we hopen nog steeds op dat wonder.”

Is zo’n heftige gebeurtenis ook niet een aanslag op je relatie?

“Deze periode was zo intens en je leert elkaar en jezelf zo goed kennen. Ik vind juist dat het iets is wat je voor altijd verbindt.”
Lex: “We zijn wel meer gaan kibbelen, Suus. Pas toen je helemaal beter was, durfde ik een beetje mijn gevoel toe te laten. We hebben nu toch een hoger stressniveau.”
Susan: ‘We leven nog steeds ons lekkere leventje hoor, maar er is verdorie wel wat gebeurd, zeg. Lex heeft mijn katheter verschoond, mijn billen gewassen onder de douche. Dat tilt het leven en je relatie naar een ander niveau.”
Lex: “Ons leven was tot dan toe rimpelloos. Ik nam het leven voor lief. Mijn ouders leven nog, mijn oma is tweeënnegentig, ik heb leuke familie, goeie vrienden, we kenden weinig dood en verderf.”
Susan: “Zondagskinderen waren we, letterlijk, we zijn allebei op zondag geboren. Ze noemden mij altijd Guus Geluk, ik kwam overal mee weg.”
Lex: “Misschien komt het ooit wel weer, dat zorgeloze gevoel van vroeger.”

null Beeld

Misschien is dit wat je het leven noemt.

Susan: “Die krassen op je ziel. Bij mij kwam de klap eerder. Ik praatte al in het ziekenhuis met een maatschappelijk werkster. Daarna nam ik de tijd om op te knappen. Op mijn werk gaven ze me alle ruimte, dus gunde ik mezelf een dagje strand of andere leuke dingen. Terwijl Lex misschien nog wel harder is gaan werken.”
Lex: “Niet om iets weg te duwen, hoor. Het is gewoon die irritante ambitie van mij. Ik kon zes weken RTL Boulevard presenteren, nou, dat wilde ik wel. Ik zei op alles ja en was zeven dagen per week aan het rammen. Ondertussen was ik thuis bezig om onze podcast te monteren. Elk detail, elk telefoongesprek, elke scène – je gaat er weer helemaal doorheen. Dat was soms loodzwaar. Zat ik voordat ik naar de redactie ging weer in die donkere sfeer van vorig jaar, jankte ik om een gesprek dat ik terugluisterde.”
Susan: “Om ’s avonds weer te shinen op tv.”

null Beeld

Laat dat uitstrijkje doen!

Elk jaar krijgen zo’n 700-800 vrouwen baarmoederhalskanker. De ziekte is in een vroeg stadium op te sporen via een uitstrijkje, daarom worden alle vrouwen tussen de 30 en 60 om de vijf jaar opgeroepen mee te doen aan het bevolkingsonderzoek. Met hun podcast willen Susan en Lex laten zien hoe levensreddend een uitstrijkje kan zijn.

De Tumor Tapes: dat was jouw idee, Susan

Susan: “Toen ik hoorde dat maar vierenveertig procent van de jonge vrouwen een uitstrijkje laat maken, zei ik tegen Lex: ‘Moeten we hier niet iets mee, iets maatschappelijks? Moeten we niet ons verhaal vertellen?’ We zaten toen nog in het begin van het proces, hadden tot dan toe alle doktersbezoekjes opgenomen, zodat we die thuis nog eens rustig konden afluisteren. Toen kreeg ik het idee van een podcast. Vanaf dat moment hebben we alles getapet, ook de telefoontjes met onze ouders en vrienden en onze gesprekken met elkaar.”
Lex: “Ik vond die podcast het slechtste én het beste idee ooit. Prachtig, want je kunt iets voor een ander betekenen. Maar ook een slecht idee, want wil je wel met zoiets intiems naar buiten treden? Maar goed, Susans intentie was zo zuiver, zij heeft helemaal geen baat bij media-aandacht. Dus ik zei: ‘Als jij dit echt wil, ga ik erin mee.’ Ik vind het ook mooi om dingen te maken die je persoonlijk raken. Bij BNNVARA heb ik een paar jaar geleden een persoonlijke documentaire gemaakt over hoe wij in het zuiden carnaval beleven: Nao ’t Zuuje. Daar heb ik zo veel reacties op gehad.”
Susan: “Via social media krijg ik veel reacties van vrouwen die zelf zoiets hebben meegemaakt of die een onvervulde kinderwens hebben. Ik beantwoord elk berichtje. Als mensen zo open zijn, verdienen ze een antwoord. Maar verder hou ik er niet zo van om in de spotlights te staan. Daarom is een podcast zo fijn, dat is alleen je stem.”
Lex: “Daardoor is het ook heel intiem… intiemer dan als je iemand erbij ziet.”

null Beeld

Dat Susan kanker had, vertelden jullie pas vlak voor haar operatie aan jullie vrienden.

Susan: “We hadden het wel aan een paar intimi verteld, maar inderdaad niet aan de rest. Hoe meer mensen, hoe meer meningen.”
Lex: “Anders ben je alleen maar bezig je verhaal te doen. Soms ben je ook anderen aan het troosten, terwijl je zelf in de shit zit, zo raar: ‘Het valt mee en het komt goed’. Dat hoor je ook in de tapes. Sommige vriendinnen waren zo overstuur dat Suus ze letterlijk aan het geruststellen is.”

Heb je een tip voor de meelevende omstanders?

Lex: “Heel vaak bellen of appen, dat is best irritant. Want wat moet je zeggen? Met de kennis van nu adviseer ik om het alleen aan een paar belangrijke mensen te vertellen. En houd tegen de rest je mond, tot je op een bepaald moment die stroom van medeleven en steun aankunt.”
Susan: “En zoek vooral de mensen uit die je écht tot steun zijn, niet de mensen die alleen maar energie kosten.”

Wat heb jullie geleerd van deze periode?

Lex: ‘Dat Suus geen zeur is wist ik al, maar ze is nog veel dapperder dan ik altijd had gedacht.”
Susan: “Ik ben echt voor mezelf gegaan, ik heb naar mijn gevoel geluisterd. We zijn ook meer op zoek gegaan naar waar het nu om gaat, op dit moment. Ik heb een nieuwe baan, we hebben een nieuw huis. En Lex heeft De Tumor Tapes gemaakt over ons verhaal. Dat betekent heel veel voor me.” ■

null Beeld

Extra aflevering

In een extra zesde aflevering van De Tumor Tapes blikken Lex en Susan terug op de afgelopen periode en beantwoorden ze samen met een oncologisch gynaecoloog vragen van luisteraars. Deze aflevering is vanaf half februari te beluisteren op alle podcastkanalen.

Styling: Nancy Steeman. | Haar en make-up: Bianca Fabrie. | Lex m.m.v.: Flippa K (overhemd, broek, colbert), Hotel Arena (badjas). | Susan m.m.v.: De Bijenkorf (panty), Zara (jurkje), & Other Stories (jurkje), Hotel Arena (badjas)

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden