null Beeld Sylvia Witteman
Beeld Sylvia Witteman

COLUMN

Sylvia Witteman: “In luttele seconden draaide ik een keurig recht sjekkie”

Sylvia Witteman (55) is getrouwd, heeft een dochter (23), twee zoons (19 en 17) en katten Lola en Siepie. Iedere week schrijft ze in Libelle wat haar bezighoudt.

Het pakje shag is aan het verdwijnen, las ik in de krant. Vrijwel niemand koopt dat spul meer. Een van de redenen: zo’n pakje kost inmiddels rond de 15 euro. Er ging een luikje open in mijn herinnering. Toen ik in 1980 begon met roken was ik 15 en kostte een pakje shag 2 gulden 55. Als je dunne sjekkies draaide, en dat deed ik, kreeg je er wel vijftig of zestig uit zo’n pakje.

Vloeitjes

Indertijd was het voor je rang in de pikorde op school van belang wát je precies rookte. De ‘kakkers’ rookten ‘gewone’ sigaretten, Marlboro of Camel (met bijgaand de hardnekkige mythe dat er een naakte vrouw te zien is in de linker voorzijde van de kameel, die trouwens geen kameel is, maar een dromedaris). De ‘alto’s’ rookten Samson of Drum. De Drum-rokers vonden Samson helemaal niks en vice versa.

Ook over de vloeitjes werd eeuwig geredetwist. De een verkoos Mascotte, de ander rode Rizla (met bijgaand de anekdote dat de naam van die rijstpapiertjes eigenlijk op zijn Frans riz la croix luidde. Een enkele tienersnob die aldus zijn bestelling bij de sigarenboer plaatste, kreeg uiteraard slechts een verbaasde blik retour).

Aardappelschil

Een kleine 10% van de school rookte Javaanse Jongens; die tabak zat in een papieren zakje met een mooi plaatje erop en het gold als cool. Het nadeel was dat de tabak in dat papieren zakje snel uitdroogde. Liefhebbers van Javaanse Jongens stopten er een aardappelschil bij om de boel vochtig te houden. Een aardappelschil! Ik geloof niet dat mijn kinderen ooit een aardappelschil van dichtbij hebben gezien, maar ze roken gelukkig ook niet. Van Nelle was meer iets voor stratenmakers en andere mensen met zware beroepen. En er bestonden ook machientjes waarmee je met behulp van filterhulzen en shag je eigen ‘echte’ sigaretten kon draaien. Wij jongeren moesten daar niets van hebben. Zo’n machientje was het summum van burgertruttigheid, vonden we.

Met één hand

Het allerdiepst keken we neer op brave meisjes die thuis zelf filtersigaretten maakten en die dan in een leeg doosje van ‘echte’ sigaretten mee naar school namen. We lieten wat hoongelach op het slachtoffer los en draaiden nog een sjekkie op dat winderige schoolplein. Want dat was eigenlijk het ware plezier van het roken: je deed iets met je handen en je gaf jezelf een houding. Dat draaien moest dan natuurlijk wel achteloos en snel plaatsvinden, met een strak resultaat. Echte helden (één jongen per klas) konden het ook met één hand.

Een keurig recht sjekkie

Laatst was er een vriend van mijn jongens op bezoek met een pakje shag. Dat geldt tegenwoordig als extreem retro-bohemién gedrag. Zoiets als absint drinken. Die jongen rolde een sjekkie om dat netjes op ons balkon te gaan oproken. Met medelijden keek ik toe op het slordige worstje dat hij uiterst omslachtig had gedraaid. “Laat mij eens even”, zei ik. Ik had het in geen vijfendertig jaar gedaan, maar in luttele seconden draaide ik een keurig recht sjekkie. Met open mond van ontzag keek die knaap toe. Eindelijk krijg ik op mijn oude dag het respect waar ik recht op heb.

Fotografie: Ester Gebuis

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden