Yvette kreeg vruchtbaarheidsproblemen door groeiremmers Beeld Getty Images
Yvette kreeg vruchtbaarheidsproblemen door groeiremmersBeeld Getty Images

PREMIUM

Yvette (52) kampt met de gevolgen van groeiremmers: “Als ze me serieus hadden genomen, had ik dan wél dat grote gezin gehad?”

Als het Yvette (52) maar niet lukt om zwanger te worden, vraagt ze zich af of het iets te maken heeft met de hormonale groeiremmers die zij als tiener slikte. Artsen ontkennen stellig. Fertiliteitstrajecten, miskramen en vele jaren verder krijgt Yvette toch gelijk. Nu strijdt ze voor meer onderzoek naar de gevolgen van de behandeling met groeiremmers.

Eva BredaGetty Images

“Anderhalf jaar geleden belde mijn moeder me op: ‘Zet snel de televisie aan. Radar heeft een uitzending over de groeiremmers die jij als kind slikte.’ In de uitzending vertelde Annelies Blok, de voorzitter van Stichting Effecten Groeiremming, dat zij als kind groeiremmers slikte en later in haar leven baarmoederkanker kreeg. Artsen zeiden dat de twee niets met elkaar te maken hadden. Maar Annelies’ verhaal bleek er een van velen. Ook andere vrouwen die dezelfde hormoonbehandelingen ondergingen, deelden in de uitzending hun ervaringen: verminderde vruchtbaarheid, baarmoederhalskanker, vervroegde overgang. Met open mond staarde ik naar de televisie. Ik was niet alleen. Ik hoefde niet meer aan mezelf te twijfelen. Tegelijkertijd dacht ik ook: wáárom hadden artsen mijn zorgen zo lang niet serieus genomen? Als iemand had geluisterd, had ik nu misschien wél dat gezin gehad waar ik van droomde.”

Vruchtbaarheidsproblemen

Vanaf mijn dertigste probeerden mijn man Rogier en ik kinderen te krijgen. Tests, teleurstellingen, tranen passeerden, maar een zwangerschap bleef uit. Iedere arts die ik sprak, vertelde ik over de groeiremmers die ik in mijn tienerjaren had geslikt. ‘Kan dat het probleem zijn?’ Allemaal wuifden ze mijn zorgen weg. Als iemand toen had geluisterd, was het me dan bespaard gebleven? De miskramen die volgden, het verdriet. De ‘bemoedigende’ opmerkingen dat we ‘het gewoon moesten blijven proberen’ en we het allemaal ‘wat meer los moesten laten’. Na een aantal jaar aandringen mochten we een fertiliteitstraject in. We waren dolgelukkig toen we op mijn 36e toch een dochter kregen. Wat een cadeau! Maar de vele kinderen die ik altijd graag had gehad, kwamen er niet. Ik bleek een afwijking in mijn baarmoeder te hebben en mijn eicellen waren zo goed als op, waardoor ik vervroegd in de overgang zou komen. Ondanks dat probeerden we het nog een paar keer. Maar nieuwe hoop en nieuwe IVF pogingen werden opgevolgd door teleurstellingen en miskramen. Onze tweede dochter verloren we tot ons grote verdriet na 20 weken zwangerschap.”

Groeiremmers

“Op mijn elfde was ik al 1,80 meter lang en nog steeds niet ongesteld. Dat betekende dat ik nog wel even door zou groeien. In de jaren ‘80 heerste het idee dat lang zijn niet meisjesachtig was. Mijn ouders, die ook heel lang zijn, besloten op aanraden van de huisarts om mij groeiremmers te geven. Anderhalf jaar lang slikte ik dagelijks oestrogeenpillen om mijn groeispurt af te remmen en eens per maand een week lang een blauwe pil die kunstmatig mijn ongesteldheid opwekte.

Het is toch logisch dat ik dacht dat zulke enorme hoeveelheden hormonen mijn vruchtbaarheid konden beïnvloeden? Waarom wilden artsen niet luisteren als ik mijn zorgen uitsprak? Diep in mijn hart heb ik altijd geweten dat mijn vruchtbaarheidsproblemen iets te maken hadden met de groeiremmers. Op internet zocht ik naar onderzoeken die konden bevestigen dat ik niet gek was, maar behalve een strohalm her en der kreeg ik lange tijd nergens een sluitend antwoord. Ik accepteerde dat ons gezin niet meer zou groeien. Maar voelde naast blijdschap ook een steek als wéér een vriendin vrolijk vertelde dat ze zwanger was.”

Boosheid en schuldgevoel

“Toen ik bij Radar zag dat mijn gevoel al die tijd goed had gezeten, kwam na opluchting vooral boosheid. Boosheid om al het leed dat me bespaard had kunnen blijven als de artsen mijn zorgen serieus hadden genomen. Hoe veel eerder had ik met IVF kunnen beginnen? Hoe veel extra vruchtbare jaren had ik dan gehad? Dat verweet ik ook mezelf. Had ik met mijn vuist op tafel moeten slaan en harder moeten vechten om serieus genomen te worden? Mijn ouders voelen zich op hun beurt ook schuldig. Om mijn vruchtbaarheidsproblemen én omdat ik - door een rekenfout van een arts - alsnog 1,92 meter lang ben geworden. Maar ik neem mijn ouders hierin niets kwalijk. Op basis van de informatie die in de jaren ‘80 bekend was, hebben zij een weloverwogen beslissing gemaakt. Zij hebben altijd het beste met me voor gehad.”

Meer onderzoek naar groeiremmers

“Helaas zijn in Nederland vanaf de jaren ‘70 tot ongeveer 2011 - ja, zo recent nog - duizenden vrouwen behandeld met groeiremmers. De mensen die in 2011 groeiremmers hebben gekregen zijn nu in de twintig. Voor hen heb ik me aangemeld bij Stichting Effecten Groeiremming. Ik hoop dat zij door mijn verhaal en dat van anderen op tijd aan de bel kunnen trekken bij klachten en dat ze niet tegen dezelfde muren aanlopen als ik. Gelukkig heeft het Medisch Centrum Kinderwens zich naar aanleiding van de Radar-uitzending bij de stichting gemeld. Bij hen kun je aankloppen als je groeiremmers hebt gehad en een kinderwens hebt. Zo hoef je niet steeds weer je verhaal te doen en tegen ongeloof en onbegrip aan te lopen, maar krijg je direct de juiste ondersteuning.

Ook spreek ik me uit in de hoop dat er meer onderzoek komt naar de effecten van groeiremmers. Want hoewel we verhalen genoeg hebben, zijn enkel de vruchtbaarheidsproblemen op dit moment een bewezen gevolg. Maar welke risico’s loop ik nog meer? Ik heb een preventief uitstrijkje laten maken vanwege de vele verhalen over baarmoederhalskanker en houd mijn lichaam veel meer in de gaten dan voorheen. Maar meer onderzoek moet uitwijzen welke gevolgen ik, de andere vrouwen en generaties na ons lopen door groeiremmers. Ik hoop dat mensen mijn zorgen nu wel serieus genoeg nemen om samen te zoeken naar antwoorden.”

Hormonale groeiremmers werden in Nederland vanaf de jaren ‘70 tot ongeveer 2011 gebruikt. Naar schatting hebben 7500 tot 10.000 vrouwen deze behandeling gekregen. De medicatie werd vooral voorgeschreven aan vrouwen die naar verwachting langer dan 1,85 meter zouden worden. Oestrogeen is een veelgebruikte groeiremmer, maar in de jaren ‘70 werd ook het hormoon DES (diëthylstilbestrol, tevens voorgeschreven aan zwangere vrouwen in een poging miskramen te voorkomen) regelmatig als groeiremmer gebruikt. DES kwam in dezelfde periode in opspraak omdat dochters van DES-gebruikers een verhoogde kans hebben op onder andere vagina-, borst- en baarmoederhalskanker.

Inmiddels laten ook vrouwen die andere groeiremmers gebruikten van zich horen. Verminderde vruchtbaarheid, onvruchtbaarheid, herhaalde miskramen en vervroegde overgang zijn veelgehoorde klachten en zijn sinds 2012 tevens bewezen gevolgen van het gebruik van groeiremmers. Ook darmkanker en baarmoederhalskanker zijn veelgehoorde klachten. Daarbij geven mensen aan na groeiremmers last te hebben gekregen van onder andere psychische klachten, overgewicht, haaruitval, chronische hoofdpijn en gewrichtsklachten. Om vast te stellen welke klachten daadwerkelijk een gevolg van groeiremmers zijn, is meer onderzoek nodig. Hetzelfde geldt voor de effecten van groeiremmers op mannen. Stichting Effecten Groeiremmers maakt zich hier hard voor.

null Beeld

Hoera, Libelle is genomineerd voor Website van het jaar. Winnen kan alleen met jouw hulp! Vind jij Libelle ook zo fijn? Stem dan snel. Je maakt dan ook nog eens kans op hele mooie prijzen.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden