PREMIUMTeam haas of team schildpad?

Zo bereik je je doel in een rustig tempo

null Beeld Dewie Drolenga
Beeld Dewie Drolenga

Een belangrijke functie, dat felbegeerde diploma of je eigen zaak beginnen: het liefst bereiken we ons doel zo snel mogelijk. Maar dat succes behalen ook – en misschien zelfs beter – op een langzame, weloverwogen manier kan, leren we van de schildpad.

Nienke PleysierDewie Drolenga

We kennen allemaal wel het gevoel dat alles en iedereen je voorbij lijkt te snellen. Dat zij wel stappen maken, successen boeken en jij er als enige maar een beetje achteraan sukkelt. Ongeveer die indruk moet de schildpad uit de beroemde fabel van de Griekse schrijver Aesopus hebben gehad, toen hij besloot een wedstrijdje aan te gaan met de snelle haas. Die er natuurlijk als een speer vandoor ging. Toch loopt dit verhaal anders dan we zouden verwachten. Want de haas, die ervan uitgaat toch wel te winnen, raakt al snel zijn focus kwijt en eindigt uiteindelijk later bij de finish dan de doelgerichte en hardwerkende schildpad. De moraal van het verhaal: geduld en doorzettingsvermogen worden beloond.

null Beeld

Toch lijken we in onze samenleving de waarde van ‘de tijd nemen’ een beetje te zijn verloren. Terwijl er voorbeelden genoeg zijn van succesvolle mensen bij wie het even duurde voordat ze hun doel bereikten. Alleenstaande bijstandsmoeder J.K. Rowling begon pas met schrijven toen ze in de dertig was. Vervolgens heeft ze eindeloos geleurd om haar Harry Potter-boeken gepubliceerd te krijgen. Ook Annie M.G. Schmidt werkte jarenlang als bibliotheeksecretaresse voordat ze op haar eenenveertigste bekendheid kreeg als schrijfster. Hoog tijd dus om eens stil te staan bij de ‘langzame weg’ naar succes en wat we van die doelgerichte schildpad kunnen leren.

null Beeld

Geen paniek

Een goed voorbeeld van iemand die succesvol is in zijn werk, maar daar ruim de tijd voor nam, is toptrainer en coach Matt Little. Hij hielp de grootste tennisser die Engeland ooit heeft gekend, Sir Andy Murray, te winnen op Wimbledon en de Olympische Spelen. Naar eigen zeggen deed hij er zeker tien jaar over om te leren hoe hij zijn werk moest doen, en daarna nog tien jaar om op de plek terecht te komen waar hij graag wilde werken. Een rustige, vastberaden aanpak is de sleutel tot langetermijnsucces, stelt Little in zijn boek The way of the tortoise waarin hij een lans breekt voor de ‘weg van schildpad’. Een schildpad is volgens hem iemand die de tijd neemt, niet in paniek raakt als dingen langer duren in vergelijking met meer ‘haasachtige’ types om zich heen. Hij schrijft: ‘Schildpadden waarderen het gegeven dat hoe langer het duurt, hoe beter ze zullen zijn als ze hun doel bereiken. In tegenstelling tot hazen die vooruit sprinten, maar wel een deel van de route afsnijden op hun weg naar de top.’ Nu is er natuurlijk helemaal niks mis met de hazen onder ons; de snelle presteerders en de types die worden voortgedreven door een vurige ambitie. ‘Als je je er maar van bewust bent dat als je snel omhoog klimt, het misschien moeilijker is om die toppositie vast te houden, omdat je fundering wankel is’, stelt de topcoach.

Lange adem voor je doel

Ook arbeidspsycholoog Ilse Reijs is voorstander van het ‘langzame’ carrièrepad. “Want niet iedereen is natuurlijk een sprinter; veel mensen zijn marathonlopers. En langer de tijd nemen heeft absoluut voordelen”, aldus Reijs. “Het is dan makkelijker om je doel helder te krijgen, om te weten wat je interne motivatie is. Wat is belangrijk voor je, welke functie ambieer je echt en welke aspecten van jezelf moet je hiervoor nog ontwikkelen? Grote vragen, die we vaak niet in een keer helder hebben. Wie zichzelf beter kent, weet ook waar hij of zij kostbare tijd in wil investeren.” En als je dat goed voor ogen hebt, is het volgens Reijs ook weer makkelijker om volhardend te zijn, een echte schildpadkwaliteit. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat precies deze kwaliteit de belangrijkste voorspeller is van succes. Niet talent of IQ, maar grit, zoals het in het Engels wordt genoemd; de passie en het doorzettingsvermogen om langetermijndoelen te realiseren. Reijs legt uit hoe dat zit: “Volhardende mensen hebben een lange adem, ze hebben uithoudingsvermogen en zetten kleine stappen om een doel te bereiken. Ze gaan door bij falen of tegenslag totdat het gelukt is. Zo groei je. Edison zei voordat hij de gloeilamp uitvond: ‘genialiteit bestaat voor één procent uit inspiratie en 99 procent uit transpiratie’. Volharding gaat uit van het idee dat tienduizend uur doelbewuste oefening nodig zijn om ergens heel goed in te worden.”

Afleiding

Wijze woorden, maar lang niet altijd makkelijk om zo vastberaden bij je doel te blijven. Zeker als je links en rechts wordt ingehaald door collega’s die wél die managementfunctie krijgen of die kennis die opeens een eigen zaak opent, terwijl jij al jaren op je plan zit te broeden. Matt Little erkent dat dit de grootste uitdaging is voor schildpadden: zich niet uit het veld te laten slaan door de hazen om hen heen. ‘Het is in deze prestatiemaatschappij en tijd van sociale media soms echt een uitdaging om je niet te laten afleiden door het pad van anderen. Het enige wat je kunt doen, is je blijven focussen op je eigen doel en het succes van anderen als motivatie gebruiken.’ En als de twijfel dan toch toeslaat, helpt het volgens hem om jezelf met jezelf te vergelijken in plaats van met anderen. ‘Neem bijvoorbeeld een moment een halfjaar geleden of twee jaar geleden of misschien zelfs wel vijf, afhankelijk van hoe lang je al bezig bent. Vergelijk jezelf nu eens met waar je toen stond en je zult zien dat je toen echt nog niet zo goed was als dat je nu bent.’

Vlieguren

Ilse Reijs vult haar Britse collega aan: “Ik zie weleens dat mensen hun leeftijd als excuus gebruiken om geen nieuwe loopbaanstappen te zetten. Of zich daardoor laten demotiveren als ze jonge mensen om zich heen zien die hen ‘inhalen’. Maar vijftig of zestig is niet te oud om je droom na te streven. Want je kunt altijd succesvol worden in iets, ongeacht je leeftijd, als je maar bereid bent om energie te investeren en vlieguren te maken.’ Of zoals coach Mark Little in zijn boek adviseert: het helpt om de tijd niet als een vijand, maar als vriend te zien. Een vriend die ervoor zorgt dat je beter wordt, jezelf ontwikkelt en jou een goede basis geeft om je doel of droom te bereiken. Of dat nu die hogere functie is, het behalen van je lesbevoegdheid, een eigen zaak of het schrijven van een boek. Daar wil arbeidsdeskundige Ilse Reijs graag nog iets aan toevoegen: “Het is nu eenmaal zo dat in sommige fases ook andere dingen je aandacht opeisen. Kinderen die je nodig hebben, ouders die om zorg vragen. Het is oké om te zeggen: deze periode is het even mijn prioriteit om te focussen op wat nu mijn aandacht vraagt. En ga daar dan ook niet over lopen piekeren, want dat mag je jezelf gewoon toestaan. Je kunt je doel ook even parkeren en het later, op een geschikter moment, weer van de plank halen. Je droom loopt niet weg, als je ’m maar niet vergeet.”

null Beeld
  • Passie
    Om aan je doel of droom vast te blijven houden, hoe hobbelig en onbegaanbaar de weg soms ook lijkt, moet je passie voelen bij wat je wil bereiken. Het vuur dat brandt vanbinnen zorgt ervoor dat je je weg blijft vervolgen, want de schildpad weet heel goed waar hij het voor doet en wat zijn stip op de horizon is.
  • Geduld
    Een schildpad heeft niet voor niks een schild: hij moet kunnen incasseren. Je zult hoe dan ook worden ingehaald door anderen. Het is de kunst je niet van de wijs te laten brengen. Een schildpad is geduldig en richt de aandacht op langetermijnsucces.
  • Positiviteit
    De weg van de schildpad is niet altijd de makkelijkste. Een positieve instelling en de blik richten op wat goed gaat, zorgen ervoor dat je niet opgeeft. Positiviteit is heel aan­stekelijk: je zult zien dat mensen om je heen ervan mee­profiteren.
  • Loyaliteit
    Een schildpad steunt zijn team of bedrijf door dik en dun. Best zeldzaam in onze competitieve maatschappij om je voor langere tijd ergens aan te verbinden, ook al heb je de wens om te te ontwikkelen. Door op dezelfde (juiste) plek te blijven, is er alle ruimte om je fundering te verstevigen.

Bron: The way of the tortoise, Matt Little € 15,99 (Michael O’Mara Books)

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden