null Beeld ANP, Getty Images
Beeld ANP, Getty Images

Zo vind je de Pippi Langkous in jezelf in 7 stappen

Iedereen die haar vroeger op tv zag, wilde net als Pippi Langkous zijn: stoer, creatief en eigenwijs. Toch gedragen de meeste vrouwen zich als haar brave vriendinnetje Annika. Hoe komen we van onze faalangst en onzekerheid af?

Durven = doen

Twee maal drie is vier, wiede wiede wie en twee is negen. ’k Richt de wereld in, wiede wiede naar mijn eigen zin. Pippi Langkous, het stoere meisje uit de kinderboeken van de Zweedse schrijfster Astrid Lindgren, trekt zich van niets en niemand wat aan. Ze gaat haar eigen gang, niet gehinderd door faalangst en onzekerheid. Er zijn maar weinig vrouwelijke rolmodellen die dat doen. Misschien spreekt Pippi daarom zo tot de verbeelding met haar bekende uitspraak: ‘Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan.’ Hoewel Pippi dat in de boeken van Lindgren niet zo heeft gezegd (zie het kader ‘Foutje!’) is het een geliefd citaat, vooral onder vrouwen.

Brigitte Ars (56): “Als kind was ik al fan van Pippi Langkous. Ze had een vader die ik ook wel had gewild, eentje die haar vrij liet en mee op reis nam. Mijn eigen jeugd was niet zo avontuurlijk, ik groeide op in een Limburgs dorp. Maar ik zocht het avontuur wel op, door uren in m’n eentje door het bos te dwalen. Na mijn opleiding vertrok ik naar het buitenland. Jarenlang heb ik rondgereisd en onder meer gewerkt als buitenlandcorrespondent. Ik ontmoette een Indiase man met wie ik twee dochters kreeg. Om de kinderen wortels te geven, keerden we terug naar Nederland. Opeens leidde ik een geregeld leven met een gezin, een huis met een hypotheek en de drie R’en: Rust, Reinheid en Regelmaat.

Hoe gelukkig ik ook was, het benauwde me soms ook. Ik miste de vrijheid, de onafhankelijkheid. Toen ben ik een online platform begonnen voor avontuurlijke vrouwen. Ik noemde het Alice goes wild, naar het tweede voorbeeld uit mijn jeugd: Alice in Wonderland. Binnen mijn mogelijkheden ging ik op zoek naar avontuur. Maanden naar het buitenland zat er niet meer in, maar ik kon wel kortere reizen maken. Zo heb ik in mijn eentje een van de gevaarlijkste voettochten van Groot-Brittannië gelopen, The Helvellyn, en ik ging met een groep ijszwemmen in IJsland. Ik zoek het ook in kleinere dingen, dicht bij huis, zoals kamperen in de achtertuin of dwalen door de bossen. Avontuurlijk leven is een mindset, dat is wat ik wil uitdragen: wees niet bang en doe het gewoon. Zo ben ik, zonder enige ervaring, een podcast begonnen. Het is heel vrouwelijk om eerst tien cursussen te volgen en dan pas iets te durven ondernemen. Dat hoeft niet. Je kunt ook al doende leren.” alicegoeswild.nl

Meer een Annika

Veel vrouwen willen zo stoer en origineel als Pippi Langkous zijn. Toch lijken de meeste vrouwen in werkelijkheid meer op Pippi’s brave vriendinnetje Annika. Ze kampen met faalangst en onzekerheid en maken zich druk om wat de buitenwereld van ze vindt. Psychologisch onderzoek toont aan dat meisjes op de basisschoolleeftijd al risicomijdender zijn dan jongens. Jongens storten zich overal in, meisjes denken: dat lukt me vast niet. Hoogleraar klinische neuropsychologie Margriet Sitskoorn legt uit hoe dat komt: “Op zich is er weinig verschil tussen vrouwen- en mannenhersenen. De verschillen in gedrag ontstaan onder meer door de interactie tussen genen en omgeving. Wat wij als voorbeelden, kansen en mogelijkheden aanbieden aan meisjes en vrouwen, beïnvloedt hun ontwikkeling en daarmee hun denken, voelen en doen. Zo ontstaan stereotypen die mede-bepalen hoe vrouwen zichzelf zien. Kijk maar eens wat er gebeurde toen meisjes ineens wél mochten voetballen en andere rolmodellen kregen.”

Vergeleken met vroeger zijn we dus al op de goede weg, maar het kan beter. Sitskoorn juicht het daarom toe als vrouwen wat vaker uit hun comfortzone stappen, net als Pippi Langkous. “Uit onderzoek blijkt dat mensen die nieuwe dingen blijven leren, gezonder oud worden. Het is dus van levensbelang om je mentaal te blijven ontwikkelen.” Ook is het volgens haar goed voor de volgende generatie als er nieuwe, vrouwelijke rolmodellen opstaan. Er moeten dus meer Pippi’s komen en minder Annika’s. Niet alleen voor onszelf, ook voor onze (klein)dochters, nichtjes en buurmeisjes.

null Beeld

Pippi-plan: In 7 stappen een stoerder leven

1. Wees open en nieuwsgierig. Kijk net als Pippi naar de wereld als een kind. Verwonder je, stel vragen en verwelkom nieuwe ervaringen.

2. Durf te falen. Neem die faalangst niet zo serieus. Denk: het is mijn brein maar, en spring in het diepe. Of maak eens expres een fout en kijk wat er gebeurt.

3. Wees creatief, gebruik verbeeldingskracht. Als de vloer vies is, bindt Pippi borstels onder haar voeten. Zie de dingen wat vaker als een spel en durf buiten de lijntjes te kleuren.

4. Spiegel je niet aan anderen. Wees net als Pippi volkomen authentiek: ik ben ik, en ik ben uniek. Oordeel ook niet over anderen.

5. Durf eigen keuzes te maken. Pippi doet uitsluitend wat ze zelf wil. Denk eens niet aan ‘hoe het hoort’ of wat anderen ervan vinden.

6. Vergroot je zelfvertrouwen. Pippi laat zich niet uit het veld slaan door gebrek aan kennis of ervaring. Eerst tien cursussen volgen is niet altijd nodig, al doende leren kan ook.

7. Wees positief. Maak korte metten met negatieve gedachten en strenge overtuigingen zoals ‘ik ben dom’ en ‘het lukt niet’. Stel daar positieve, helpende gedachten tegenover: ‘ik heb heel wat in mijn mars’ en ‘het gaat vast lukken’.

Gewoon dóen

Hoe vinden we de Pippi in onszelf? Volgens Margriet Sitskoorn is het daarvoor allereerst nodig om nieuwsgieriger te worden. “Leef je in een ander in en veroordeel afwijkende meningen niet zo gauw. Blijf flexibel in je denken.” Haar tweede advies: laat je niet weerhouden door faalangst. “Dat is vaak de angst om voor gek te staan en dan buiten de groep te vallen. Maar wat is nu eigenlijk het ergste dat je kan overkomen? De kunst is om die angst niet zo serieus te nemen. Te denken: o, het zijn mijn hersenen maar. En vervolgens gewoon te doen wat je graag wil doen.”

Monique Ruesink (37): “Toen ik negen jaar was, vond mijn moeder het een goed idee dat ik op judo zou gaan: ‘Goed voor je weerbaarheid’, zei ze. Maar mijn oudere broer zat op karate en dat wilde ik ook. ‘Dat kun jij nooit’, zei mijn broer. ‘Als je één trap krijgt, ga je al huilen!’ Dat zullen we nog weleens zien, dacht ik. Ik vroeg mijn ouders om me in te schrijven voor karate bij de sportschool. Al snel gaf mijn trainer me op voor het Nederlands Kampioenschap, dat ik prompt won. Een halfjaar later vlogen we naar het Europese Kampioenschap in Schotland. Ook dit won ik met de instelling: ik heb hier nog nooit aan meegedaan, maar ik denk dat ik het wel kan. Weer een jaar later vlogen we naar het Wereldkampioenschap in Los Angeles. Bij aankomst keek ik de zaal in. Ik dacht: nu ik hier tóch ben, kan ik net zo goed winnen. Dat deed ik. Tot twee keer toe won ik goud op het WK Karate. Nu geef ik online lessen zelfverdediging aan vrouwen. Ik leer ze mijn motto: niet bang zijn, gewoon bedenken wat jij nodig hebt om je zeker te voelen. Dat werkt, ze voelen zich sterker. Laatst durfde een 75-jarige weduwe dankzij mij weer alleen over straat. Dat is toch fantastisch?”

Faalangst-coach Maike Thönissen weet uit eigen ervaring hoe dat werkt. Zij leed jarenlang onder faalangst, maar kwam er vanaf. “Dat ging niet vanzelf, het vergt heel veel oefenen. Wat mij heeft geholpen, is het besef dat we allemaal zijn geboren zonder faalangst. Er is geen kind dat is blijven kruipen omdat het steeds viel bij het lopen. Jonge mensen zijn open, leergierig en veerkrachtig, zij denken dat allesmogelijk is. Die positieve mindset verliezen we vaak als volwassenen. Zonde, want bijna alle fouten zijn te herstellen en alles wat is aangeleerd kun je ook weer afleren. Zo heb ik mijn brein als het ware geherprogrammeerd met helpende gedachten.”

Daarnaast gelooft Thönissen heilig in de kracht van de verbeelding. Zo gaat ze ook creatief aan de slag met haar cliënten. “We maken bijvoorbeeld een amulet die herinnert aan een fantastische ervaring. Als je die bij je draagt op een spannend moment, kan dat enorm helpen. Einstein zei al: ‘Verbeelding is belangrijker dan kennis.’ Kennis brengt je van A naar B, maar verbeeldingskracht brengt je overal.”

Foutje!

“Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan.” Bijna iedereen kent deze gevleugelde woorden van Pippi Langkous. Alleen: in de hele Pippi-boekenreeks van Astrid Lindgren én alle afleveringen van de tv-serie is deze uitspraak nergens terug te vinden. Wel zegt Pippi iets wat erop lijkt. In Pippi’s Kerstfeest, als ze een trompet cadeau krijgt, vraagt een meisje haar: “Kan je werkelijk trompetspelen?” Pippi antwoordt: “Dat weet ik niet, maar het zal wel lukken, want nu heb ik een trompet!” Bron: kjoek.nl

null Beeld

Pippa Pinuppins (48): “Mijn leven lang heb ik al het gevoel dat ik Pippi Langkous bén. Als kind ging ik in mijn eentje de zee op in de zeilboot van mijn vader met een piratenlapje over mijn oog. Ik had altijd twee vlechten en werd op school regelmatig uitgelachen om mijn aparte kleding. Sport, avontuur, spel en creativiteit waren bij ons thuis dagelijkse kost. Op zolder hadden we een soort apenkooi met gymnastiektoestellen. Als ik bang was voor het donker, ging ik met mijn zaklantaarn het bos in, samen met mijn vader of alleen.

Toen ik volwassen werd, bleef ik avontuurlijk. Ik was dol op gevaarlijke sporten, survivalkampen, bergklimmen en wildwaterkajakken. Ik woonde steeds op andere plekken en heb veel gereisd, ook buiten Europa. Mijn beroepskeuzes waren ook niet alledaags, van rondrijden in een gepimpte mini-vrachtwagen om jongeren voor te lichten over intimiteit en geweldloze relaties tot manager in een jeugdgevangenis, docent, danseres en cabaretier. Ik leer altijd weer iets nieuws en ga ervan uit dat ik alles wat creatief en origineel is onder de knie kan krijgen. Door cursussen te volgen en gewoon te proberen en te ontdekken. Mensen denken vaak dat ik veel talenten heb, maar eerlijk gezegd heb ik vooral het talent om te stralen en te falen. Ik heb niets met perfectie. Mijn missie is: mensen van alle leeftijden bevrijden van beknellingen, opgelegde ideeën en overtuigingen, zodat ze gaan doen wat ze leuk vinden en zichzelf zijn. Leven met passie, originaliteit, creativiteit en avontuur; dat is alles voor mij. Elke dag opnieuw.”

Meer lezen?

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden