Van bloem naar bloem

11x vlinders spotten in Nederland

null Beeld

Koolwitjes, dagpauwogen, icarusblauwtjes, kleine vossen... Op zwoele zomerdagen fladderen deze gevleugelde kunstwerkjes gewoon met je mee. Elf plekken om te daten met vlinders.

1. De Kruidhof

Buitenpost

Haal een flinke teug adem in de vlindertuin van botanische tuin De Kruidhof en snuif de geur van rozemarijn op. Het kruid is niet alleen een goede smaakmaker in de keuken, vlinders zijn er ook dol op. Om vlinders te lokken is voedsel voor de rupsen nodig: venkel, pastinaak en bevernel. De vlindertuin is slechts een van de 17 thematuinen van De Kruidhof. Sla ook de kloostertuin niet over. Deze tuin is samengesteld aan de hand van een plantenlijst uit 812 na Christus, de Capitulare de villis, opgetekend door een monnik op bevel van Karel de Grote.

2. Noordhollands Duinreservaat

Heemskerk

In het Noordhollands Duinreservaat vliegen verschillende soorten vlinders, waaronder enkele zeer zeldzame. Er zijn vele wandelingen door het gebied mogelijk. Start bijvoorbeeld in Heemskerk, bij ingang Kraaiennest. Wandel vervolgens een tocht van bijna 12 km door bos, over duinvlaktes heuvels en zandvlaktes en langs grazende Schotse hooglanders. Onderweg zie je de keizermantel, een vlindersoort die in de jaren 80 uitgestorven was in Nederland, maar weer is teruggekomen. De duinparelmoervlinder staat te boek als bedreigde soort, maar wie weet heb je geluk.

3. Voornes Duin

Rockanje

Het gebied met natte duinvalleien, bloemenweiden en een waterbos is niet alleen geliefd bij vlinders, maar ook bij libellen en vogels. Bijna twee derde van de Nederlandse broedvogels nestelt in natuurgebied Voornes Duin. Een kolonie lepelaars heeft het zelfs verkozen tot vaste stek. De weilanden staan vol bloemen en kruiden waar vlinders op afkomen, zoals de parnassia en slanke gentiaan. Langs de paden zijn de distels, hondstong en het koninginnenkruid goede nectarbronnen voor de insecten. Je ziet hier naast gewone soorten, zoals de dagpauwoog en het bont zandoogje, ook zeldzame vlinders als het koevinkje en de kleine parelmoervlinder. Houd rekening met zowel natte voeten als wandelen door het mulle zand.

null Beeld

4. Heemtuin Muntendam

Muntendam

Kies bij de ingang voor het Mammoetpad en maak, via de wandelpaden door de Heemtuin, een reis door de tijd. Loop door het regionale landschap van de ijstijd tot nu. Met historische bomen, zandvlakten en water, omringd door riet. Leuk voor kinderen: in de tuin is te zien hoe mensen vroeger woonden en welke invloed dit had op planten en dieren. Ook de bruggetjes, uitkijkheuvel en de ruïne met vogels en vleermuizen zijn een avontuur voor de kleintjes. Bij de vijver krioelt het van de groene en bruine kikkers en zoemen waterjuffers en libellen boven de waterlelies. Het ruikt er heerlijk naar eucalyptus. De steile wanden en zanderige plekken zijn een paradijs voor insecten, zoals bijen en vlinders. Nog niet uitgewandeld? De Heemtuin grenst aan natuurgebied Tussen de Venen, dus flink doorstappen is een optie.

null Beeld

5. Nationaal Park Dwingelderveld

Havelte

Nationaal Park Dwingelderveld is het grootste natte heidegebied van West-Europa. Tijdens een fietstocht door de Drentse natuur kun je heel wat vlinders langs zien fladderen, van bloem naar bloem, zoekend naar nectar. De beste tijd is ‘s ochtends, op een zonnige dag. Vlinders zijn het actiefst als de zon schijnt en het lekker warm is. Geen vlinders gezien? Stap dan af bij vlinderparadijs Papiliorama in Havelte, een ruig aangelegde tuin in een kas van 900 m2. Neem de tijd om de vlinders te ontdekken, er zijn er hónderden, maar ze willen zich nog wel eens verstoppen.

VLINDER FEITEN

• Vroeger werd gedacht dat rupsen en vlinders verschillende dieren waren. Het heeft duizenden jaren geduurd voordat mensen erachter kwamen dat de rups zich ontpopt tot vlinder.

• Het is nog steeds niet bekend hóe rupsen transformeren in een vlinders. Waarschijnlijk worden alle lichaamsdelen afgebroken en wordt uit deze stoffen de vlinder opgebouwd.

• Hoe lang het duurt voor een rups zich ontpopt tot vlinder, verschilt per soort en varieert van enkele weken tot maanden.

• In Nederland leven meer dan 2400 soorten vlinders. Een groot deel daarvan zijn nachtvlinders of microvlinders. Er leven 53 soorten dagvlinders in ons land.

• De meest voorkomende dagvlinders in Nederland: het klein koolwitje, de dagpauwoog, kleine vos, atalanta en het bruin zandoogje.

• De ideale omstandigheden om vlinders te spotten zijn lekker warm, zonnig weer en niet te harde wind.

• Help vlinders door planten in de tuin of op het balkon te zetten, die lang bloeien en veel nectar geven. De top-5 van De Vlinderstichting: winterheide, sneeuwbal, wilde hyacint, judaspenning en pinksterbloem.

6. Oostvaarders-plassen

Almere

Vlinders zijn onmisbaar geworden in het ecosysteem van de Oostvaardersplassen. Hongerige rupsen helpen de woekerende planten onder controle te houden en kuikens eten weer de eiwitrijke rupsen op. Staatsbosbeheer zette een korte vlinderwandeling – van een kilometer – uit in het Oostvaardersbos en de Oostvaardersplassen. In de zomer is de kleine vos en het klein koolwitje veelvuldig te zien in het natuurgebied. In het najaar en de winter kun je dagpauwogen zien overwinteren vanuit vogelkijkhutten. Ze hangen met gesloten vleugels, doodstil, en kunnen zelfs vrieskou overleven. In het voorjaar ontwaken ze. Hun enige doel is dan nog het vinden van een partner en de volgende generatie veiligstellen.

null Beeld

7. Landgoed Schothorst

Amersfoort

Slingerende paden, siervijvers met golvende oeverranden en doorkijkjes. Prominent aanwezig in het park: de witte villa en de bijbehorende gebouwen, zoals het koetshuis en de oranjerie. Van mei tot en met september zijn hier vlinders te zien in alle soorten, maten en kleuren. Voor kinderen is een vlinder-doe-boekje ontwikkeld, af te halen bij de ingang van bezoekerscentrum Groene Huis. De spelletjes en opdrachten zorgen ervoor dat je extra goed oplet tijdens de wandeling.

8. Passiflorahoeve

Harskamp

Piet Moerman werkte als loodgieter toen hij een burn-out kreeg. Hij krabbelde op en gooide het roer om. De kleinschalige kwekerij die hij startte, groeide uit tot een gigantische vlindertuin van 2500 m2. Hier leven meer dan 90 vlindersoorten. Van kleintjes als het icarusblauwtje tot de allergrootste, de atlasvlinder. En van tropische vlinders – als pop geïmporteerd uit Costa Rica, de Filipijnen, Maleisië, Ecuador, Zuid-Amerika en Afrika – tot Europese soorten, zoals de rouwmantel, kleine vos, dagpauwoog en citroenvlinder. De Passiflorahoeve heeft als enige in Europa een tropische vlinderkwekerij waar de levensloop van vlinders wordt getoond. Wie geluk heeft, kan zelfs zien hoe een vlinder uit een cocon kruipt!

null Beeld

9. Natuurgebied Schuitwater

Lottum

Natuurgebied het Schuitwater is een overblijfsel van verschillende oude armen van de Maas, waarover destijds schepen met veen voeren. In het waterrijke bosgebied leven behalve vlinders en vogels, ook bevers, dassen, wilde runderen en paarden. Vergeet niet een bezoek te brengen aan hét rozendorp van Nederland, Lottum. Hier ruikt het heel zoet en fris! Puf uit bij Door & Roos met een speciale koffie, Lottumse koffie bijvoorbeeld of een Rozengeur en Maneschijn. Lekker met Limburgse vlaai.

null Beeld

10. IVN-tuin

Rheden

De tuin van het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid, gelegen naast het bezoekers-centrum Veluwezoom van Natuurmonumenten, is een mooi vertrekpunt voor een wandeling door het bos en over de heide. In de zomer zie je veel libellen, haften, kikkervisjes en salamanders bij de vijver, die is gemaakt in een oude silo. De nectarplanten en waardplanten nodigen vlinders uit hun eitjes te leggen. Spot fladderende koninginnenpages en pluk bramen onderweg. Breng ook zeker een bezoek aan uitkijkpunt De Posbank, een monument uit 1918. Op een heldere dag zijn vanaf de stenen bank zelfs de heuvels van Montferland te zien.

11. Natuurgebied Zuidpolder

Rotterdam

In de verte: de skyline van Rotterdam. Dichterbij: de gele plomp, waterlelie, zwaluwen op zoek naar voedsel en vlinders, talloze vlinders. In de stad leven minder vlinders dan op het platteland, maar net buiten Rotterdam, aan de noordrand met oer-Hollandse weides en polders, laten de insecten zich geregeld zien. De dagpauwoog, kleine vos en icarusblauwtje vliegen hier vrolijk door de lucht. Bijen en aardhommels zoemen van bloem naar bloem. Zet de auto bij de Melkschuur Zuidpolder en geniet van het Rotterdams platteland. In de wilde bloementuin kun bezoekers – ook als de Melkschuur gesloten is – zelf op zoek gaan naar wilde bloemen, vlinders en vogels. ■

  • Fotografie: ANP/Hollandse Hoogte, De Kruidhof, Getty Images, Groene Huis, NAMO, Stocksy.
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden