PREMIUMwandelen

5x wandelroutes: Stevig stappen door het Drentsche Aa

null Beeld Annemarie Bergfeld
Beeld Annemarie Bergfeld

Drentenaars zijn maar bofkonten dat ze elke dag een ommetje kunnen maken door de bossen en weilanden van de Drentsche Aa. Wandelfan Annemarie Bergfeld dwaalt door het oeroude landschap – en geeft tips voor wie er níet woont.

Annemarie BergfeldAnnemarie Bergfeld

Het is niet de eerste keer dat ik in Drenthe kom. Een viersterrenwandelgebied vind ik het, met zijn knusse dorpen en afwisselende landschappen. Ook in het Drentsche Aa-gebied was ik al vaker. Maar het boswachterspad Oudemolense Diep kende ik nog niet. Het woord ‘boswachterspad’ intrigeerde me, die routes zijn de aanraders van de boswachters zelf. En die weten waar het mooi lopen is. Dik zeven kilometer is dit rondje. En zo simpel als het kan: ik hoef alleen de lichtblauwe paaltjes te volgen. Ik ben blij dat ik vroeg aan de start sta. De zon is nog niet eens boven de bomen, de weilanden liggen onder een deken van dauw. De vroege ochtend is wat mij betreft het mooiste deel van de dag – ik mis die helaas te vaak. Maar niet vandaag. Eerst loop ik een paar honderd meter naar het bruggetje over het Oudemolense Diep. Even in alle rust het beekje bekijken waar de wandelroute naar genoemd is.

null Beeld
null Beeld

Overal beekjes

Wie de kaart van Noord-Drenthe op tafel legt, ziet beekjes die als twijgen uit een grillig gevormde tak lopen. Het is bijna een wonder dat ze nog bestaan sinds de tijd dat alle waterlopen in ons land zo recht als een liniaal werden getrokken. Ze zijn zelfs uniek. Samen vormen de beekjes het enige overgebleven gave beekdallandschap van West-Europa. Allemaal bij elkaar heten ze Drentsche Aa. Maar bordjes met dat opschrift zul je langs de oevers niet vinden. De beken dragen de namen van de dorpen waar ze langs stromen. Zodra een nieuw dorp in zicht komt, neemt het water een andere naam aan. Zo verandert het Deurzerdiep in Looner Diep en vervolgens in Taarlosche Diep. Nadat het Gasterense Diep zich heeft aangesloten, heet de stroom Zeegserloopje.
Als ik het bruggetje heb verlaten, loop ik langs een handvol boerderijen en een molen zo een zandpad op. Zodra ik het zand onder m’n zolen hoor knisperen, voel ik me écht in Drenthe. De beek is niet steeds in zicht, waar ik hem wel zie, stroomt hij kalmpjes met me mee. Ik loop door een volmaakt stil landschap van weilanden, bosjes en plukjes heide. Kettingen van kleine druppeltjes lijken de spinnenwebben in het hoge gras bijeen te houden. Ik zie hoe libellen zich losmaken van de beekoevers en op stoom komen voor de nieuwe dag. Een icarusblauwtje slaapt nog, ondersteboven hangend aan een grasspriet. Daar kan het niks aan doen, zo slaapt dit vlindertje nu eenmaal. Ik kan wel juichen, zo mooi is het. Gelukkig kan ik heel goed in stilte blij zijn, zo verstoor ik die heerlijke rust tussen de bomen niet.

null Beeld

Slingerend

Voor ik aan de wandel ging, belde ik met boswachter Kees van Son. De route die ik nu loop, is zijn favoriet. Hij vertelt: “Toen ik voor de eerste keer in de Drentsche Aa kwam, dacht ik: als ik nu m’n ogen een beetje dichtknijp, zie ik zo meteen een diligence of een boer met paard-en-wagen over het zandpad komen aanrijden. Doordat de boeren hier altijd kleinschalig werkten, is het landschap sinds begin twintigste eeuw niet ingrijpend veranderd. Het mooie is dat de beek met rust is gelaten. De Drentsche Aa mag nog altijd onbekommerd kronkelen. Soms maakt hij opeens een slinger van honderdtachtig graden. Dat zie je echt nergens anders.”

null Beeld

Een boswachter wordt natuurlijk ingehuurd om zijn gebied te promoten, dat snap ik, maar ik ben het met Kees eens... De Drentsche Aa verdient van mij vijf sterren. Inmiddels gaat het zandpad van breed naar smal, en nog smaller tot het niet meer dan één voet breed is. Soms ligt er een vlonderpad boven het gras om de voeten droog te houden. In natte tijden mag de beek de weilanden overstromen, het kan er lekker drassig zijn. Een paar keer kruis ik het Oudemolense Diep over hoge bruggetjes, verderop loop ik onder een groene hemel van eikenbladeren. En natuurlijk pak ik zo nu en dan een bankje, want deze wandeling kan mij niet lang genoeg duren.

null Beeld

Terwijl ik wat voor me uit zit te mijmeren, herinner ik me een krantenartikel van een paar jaar geleden over een onderzoek van de Universiteit Utrecht. De inwoners van Noord-Drenthe kwamen als de gelukkigste van Nederland uit de bus. Het is hier vast niet allemaal halleluja, maar dat deze omgeving blij maakt, daarvoor hoef je niet eens veel te lopen. Wat een bofkont ben je als je hier woont en elke dag zo’n ommetje kunt maken. En dan de dorpen. Ze hebben een kerk, een brink en minstens één café, vaak aan de brink en meestal zonder al te veel hippe fratsen. Het is Drents, het is degelijk en ik ben er dol op.

null Beeld
  1. Wandelroute Oudemolense Diep (7 km, lichtblauwe paaltjes)
    Start: parkeerplaats Molensteeg, Oudemolen. Geen horeca op de route, wel fijne bankjes. Op 500 meter van het beginpunt ligt Herberg De Fazant. Na veel regen kan de route nat zijn, dus goede wandelschoenen zijn een aanrader. Meer weten? staatsbos­beheer.nl/routes/drentsche-aa/boswachterspad-oudemolense-diep
  2. Wandelroute ­Onlanden (6,5 km)
    Start: De Onlanderij, Madijk 1 (navigatie: Borchsingel 41), Eelder-wolde; deonlanderij.nl. Op startpunt rechtsaf, linksaf Drentsedijk, linksaf Het Beeld, na het ­bruggetje linksaf over de graskade terug naar De Onlanderij. Meer weten? natuurmonumenten.nl/natuurgebieden/de-onlanden
  3. Wandelroute Strubben-Kniphorstbosch (5 of 9 km, ­groene paaltjes)
    Start: informatiecentrum Homanshof, Lunsenhof 20, Anloo. Voert langs één (5 km-route) of twee (9 km-route) hunebedden. Meer weten? staatsbosbeheer.nl/routes/drentsche-aa/wandelroute-strubben-kniphorstbosch
  4. Wandelroute ­Ballooërveld (4, 6 of 9 km, paarse paaltjes)
    Start: schaapskooi/infocentrum/wolatelier, Crabbeweg 2, Balloo. Meer weten? herdersvanballoo.nl en staatsbosbeheer.nl/routes/drentsche-aa/boswachterspadballooerveld
  5. Extra wandelroute ­Gasterse Duinen (5 km, paarse­ ­paaltjes)
    Start: parkeerplaats Oudemolenseweg tussen Oudemolen en Gasteren. Meer weten? eindjeomindrenthe.nl/gasterseduinen.html

Op al deze routes mogen honden aangelijnd mee, behalve in de Gasterse Duinen, waar kuddes Drentse heideschapen en Schotse hooglanders lopen (er is een alternatieve route om het gebied heen). Meer wandelingen en uitgebreide informatie over het gebied is te vinden op de wandelkaart Drentsche Aa (Staatsbosbeheer-Falk, nr 09, € 7,99, falk.nl).

null Beeld
null Beeld

Daar ligt Groningen al

Natuurlijk is de wandeling eerder voorbij dan mijn lust om te lopen. Gelukkig ligt op nog geen halfuur rijden – en langs het Paterswoldsemeer – De Onlanden. Nét geen Drenthe meer, want Groningen, en totaal anders en juist daarom zo leuk voor een tweede wandeling. Dwars door De Onlanden loopt het Eelderdiep, ook zo’n beek die in natte tijden buiten zijn oevers treedt. Waar de beken van de Drentsche Aa beschut tussen bossen en houtwallen liggen, is natuurgebied De Onlanden open en ruig. Erg oud is dit landschap ook niet. Twintig jaar geleden liepen hier nog koeien op strak boerenland. Nu zie je er wandelaars langs bosjes, houtwallen, hobbelig grasland vol distels en kruiden en een moeras met dode bomen als rustpunt voor de vogels. Ik beklim de uitkijktoren, die is geïnspireerd op de haagwinde, een plant van de natte grond die zich – altijd rechtsom – rond ander groen slingert. Aan de voet van de toren drentelt een kleine kudde pony’s. Gave beestjes, leuk om naar te kijken. Maar ik ben nog meer verrast door de nabijheid van Groningen. De skyline van de stad lijkt vanaf de toren binnen handbereik. Of het de moeite waard is om helemaal naar boven te klimmen, vraagt een man die ik op mijn weg naar beneden tegenkom. “Zéker, het uitzicht is prachtig, tot aan Groningen toe”, antwoord ik. Zodra ik weer op de grond sta, voelt het concept ‘stad’ opeens als iets van een andere wereld. Ik besluit door het groen verder te lopen. Terug naar het beginpunt, dan nog een derde wandelingetje? Dat is het voordeel van vroeg beginnen én van deze streek. Hier valt nog een wereld aan wondermooie wandelingen te ontdekken.

null Beeld
null Beeld
null Beeld
  1. Herberg De Fazant, Hoofdweg 118, Oudemolen. herbergdefazant.nl
  2. Café De Rietschans, met enorm terras aan het Paterswoldsemeer, Meerweg 221, Haren. derietschans.nl
  3. De Onlanderij, lunchcafé met winkel en ‘het schuurtje van boswachter Bart’, Madijk 1 (navigatie: Borchsingel 41), Eelderwolde. deonlanderij.nl
  4. Landhuishotel-­Restaurant Rikus, met eigen groentetuin en uitzicht op bos en wei, Hoofdstraat 10, Eext. rikusindrenthe.nl
  5. Schaapskooi ­Balloo, met koffie/thee/taart en Wolatelier met items van de wol van de eigen Drentse heideschapen, ­Crabbeweg 2, Balloo. herdersvanballoo.nl
  6. Loods 66, ­industriële woonwinkel, Kruisakkers 1, Annen. loods66.nl
  7. Villa Kakelbont, woon- en tuindecoratie, bloemen, sieraden, tassen, Hoofdweg 161, Paterswolde. villakakelbont-­paterswolde.nl
  8. De Maolderij, woonitems, cadeau-artikelen en eerlijk weidevlees, Annerweg 35, Anloo. abz-anloo.nl/de-maolderij

Meer weten?

Informatiecentrum (onbemand) Homanshof van Staatsbosbeheer, Lunsenhof 20, Anloo. drentscheaa.nl, staatsbosbeheer.nl/natuurgebieden/drentsche-aa

null Beeld

Fotografie: ANP, Annemarie Bergfeld, Drenthe.nl, Getty Images, NAMO. | Illustraties: Floor Rehbach

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden