eropuit

In De Peel kun je eindeloos fietsen & wandelen

null Beeld Caroline Coehorst
Beeld Caroline Coehorst

Op de grens van Brabant en Limburg ligt een gebied dat al vaak lyrisch is bezongen: De Peel. Wie er is ­geweest, begrijpt wel waarom deze streek zo geliefd is bij fietsers én wandelaars.

Chris MuyresCaroline Coehorst

‘Het goud van De Peel’ werd turf uit dit uitgestrekte hoogveengebied op de grens van Brabant en Limburg vroeger genoemd. Al in de middeleeuwen hielden de streekbewoners er hun huizen mee warm. In de achttiende en negentiende eeuw groeide de turfwinning uit tot een grootschalige onderneming. De turfwinning in De Peel was praktisch helemaal in handen van zakenman Jan van de Griendt (1804-1882). Hij stichtte de dorpen Helenaveen en Griendtsveen om de turfstekers en opzichters te huisvesten, terwijl kanalen en vaarten werden aangelegd om de turf af te voeren. De voormalige veenkolonie Helenaveen is vernoemd naar Van de Griendts tweede vrouw, en Griendtsveen naar zijn twee zoons, die hem opvolgden.
In de jaren vijftig van de vorige eeuw verdween de familie weer uit de turf. Helenaveen werd beschermd dorpsgezicht, net als Griendtsveen – dat stiekem nóg mooier en specialer is. Het ontgonnen landschap eromheen veranderde langzaam weer in een natuurgebied.

null Beeld

Zanger Jack Poels en de andere bandleden van Rowwen Hèze komen uit het Peeldorp America. Al van jongs af aan zagen zij de schoonheid van hun streek en maakten er liedjes over. De mooiste ode aan hun streek is waarschijnlijk De Peel in brand.

En ’s oaves laat de hoar nog naat
(En ’s avonds laat de haren nog nat)
Nog efkes en nar bed
(Nog eventjes en naar bed)
De raam wiet oap genne sloap
(Het raam wijd open geen slaap)
En d’n hemel waas veurroej
(En de hemel was vuurrood)
Mist hing op ’t land
(Mist hing op ’t land)
’s oaves laat da stong de piel in brand
(’s avonds laat daar stond De Peel in brand)

De bezongen vuurrode zonsondergang boven een nevelige landschap is te bewonderen door iedereen die naar De Peel afreist om te genieten van de rust en de ruigte van dit prachtige en unieke gebied.

null Beeld

Het beschermde natuurgebied De Pelen bestaat uit drie delen: de Groote Peel, de Deurnese Peel en de Mariapeel. Die laatste twee liggen aan elkaar vast, aan weerszijden van de grens tussen Noord-Brabant en Limburg. De drie Pelen vormen een feeëriek landschap dat bestaat uit veenmoeras, heidevelden, zandruggen, berkenbossen en weidse vlaktes met de wuivende grashalmen. Talloze diersoorten verschuilen zich in dit stille, ondoordringbare gebied, dat gelukkig voor natuurliefhebbers deels toegankelijk is gemaakt met wandelpaden en knuppelbruggen.
Beschutte vogelhutten en uitkijkposten maken het mogelijk om dieren te spotten en het magische landschap te overzien. In de lente bouwen meer dan honderd soorten broedvogels hier hun nest, van blauwborsten tot roodborsttapuiten en geelgorsjes. In de zomer scheren felgekleurde libellen over het water en vrolijken vlinders als het spiegeldikkopje, het heideblauwtje en de dagpauwoog de boel op. In het najaar verblijven rietganzen en kraanvogels er graag tijdens de vogeltrek. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de bijzondere flora, met onder meer veenmos, waterlepeltje en de insecten verslindende zonnedauw.

null Beeld

De Drie Pelen

De Groote Peel is een natuurgebied van 1500 hectare. Een van de mooiste plekken hier is misschien wel de Meerbaansblaak, ook wel de ‘Nachtwacht van De Peel’ genoemd, omdat deze plas schilderachtig mooi is. Net een spiegel die de lucht reflecteert in een omlijsting van rietpluimen en berkenbomen. Met een beetje geluk verschijnen de mooiste watervogels in dat perfecte plaatje.
De beste toegang tot de Groote Peel is Buitencentrum De Pelen in Ospel. Er is een parkeerplaats en bezoekers kunnen er terecht voor wandel- en fietsroutes en er wat eten en drinken.
De Deurnese Peel en de Mariapeel zijn samen zo’n 3000 hectare groot. Er is een parkeerplaats zonder verdere faciliteiten op Koolweg 36a bij Helenaveen. Daar is het startpunt van vier wandelroutes om het gebied te ontdekken. De routes zijn trouwens ook gemakkelijk te combineren.
Natuurpoort De Peel is het vertrekpunt van een paar andere wandel- en fietsroutes. Of begin bij het mooie Toon Kortooms Park, rond het voormalige woonhuis van de schrijver van streekromans over De Peel, zoals het verfilmde Help de dokter verzuipt (met Martine Bijl). Daar is ook een restaurant, proeflokaal en museum en er is de mogelijkheid om fietsarrangementen te boeken. In het natuurgebied is fietsen niet overal toegestaan, maar via mooie omwegen kun je bijvoorbeeld naar Deurne of naar Museum Klok & Peel in Asten, waar de geschiedenis van De Peel en de turfwinning mooi in beeld is gebracht.

null Beeld

De drie dorpen

Deurne ligt op acht kilometer van het Limburgse Griendtsveen. De mooiste plek daar is het Kasteelpark, waar het riviertje de Vlier doorheen stroomt. De ruïne van het kasteel ligt in een gracht, tussen grote treurwilgen. Pal ernaast staat het Dinghuis uit de zestiende eeuw, ooit de dorpsrechtbank. Nu zit er een sfeervol restaurant met een groot terras en uitstekend eten.
Niet ver van het kasteelpark verkoopt ’t Streeckhuys lokale lekkernijen voor onderweg of om mee te nemen naar huis. Ga voor verse, natuurlijk verbouwde producten naar boer Henk, van Bijzonder Brabants (wel vooraf even bestellen). Zijn boerderij De Breemortel ligt op het platteland onder Deurne, precies op de Peelrandbreuk. De geologisch breuklijn – de oorzaak dat het grondwater in De Peel hoog staat – is in fraaie tuinen zichtbaar gemaakt. Reserveer een kaartje om de tuinen te kunnen bezoeken. Voor groepen is een rondleiding te combineren met lunch of diner op de boerderij.

null Beeld


In Helenaveen ga je voor streekproducten en toeristische informatie naar De Peelbascule. Een heerlijke plek om even bij te komen met wat lekkers is het terras van Hotel Eetcafé In d’Ouwe Peel, met fraai uitzicht op een kruispunt van straten en kanalen. Er zijn genoeg fietsers en wandelaars die alle richtingen uit zwerven om De Peel en het idyllische platteland eromheen te verkennen. Bijvoorbeeld langs de Helenavaart naar Griendtsveen, een uniek Nederlands dorp, dat bestaat uit schaduwrijke lanen en vredige kanalen met kleine ophaalbruggen. Ergens ertussenin, aan het eind van een lange oprijlaan, ligt Villa Sphaghnum, gebouwd door de stichter van Griendtsveen. De lanen langs de kanalen eromheen zijn – heel wonderlijk – nog altijd onverhard, terwijl ze toch echt deel uitmaken van het dorp. Er staan vooral charmante woningen uit de turfstekerstijd.
Voor wandelaars en fietsers is Herberg De Morgenstond midden in het dorp aan de Helenavaart al sinds 1890 een heerlijke plek om neer te strijken om wat te eten en te drinken. Er is een fijn terras en binnen is het een sfeervolle bruine kroeg, waar je elk besef van tijd verliest. Eigenlijk geldt dat voor het hele dorp. Wie op een ophaalbrug staat en over een verstilde vaart uitkijkt, waar de bomen een groen gewelf boven het water vormen, en waar hagelwitte zwanen sierlijk door het eendenkroos glijden, waant zich in een sprookjeswereld uit een ver verleden bent. ‘De hemel kan niet mooier zijn’, zingt Jack Poels over deze streek. Hij heeft helemaal gelijk. ■

null Beeld
null Beeld

Dinghuis
Sfeervol restaurant met groot terras op de binnenplaats van een oud kasteel.
Haageind 39, Deurne
dinghuis.nl

’t Streeckhuys
Mooie winkel met verse streekproducten, ook jam en biertjes.
Haageind 24, Deurne
streekhuys.nl

Bijzonder ­Brabants
Boer Henk kweekt hier ­(vergeten) groenten en leidt bezoekers graag rond door zijn tuinen.
Boerderij De Breemortel, Breemortelweg 21, Deurne
bijzonderbrabants.nl

Natuurpoort De Peel
Informatiepunt en ­vertrekpunt van fiets- en wandelroutes met horeca.
Leegveld 8a, Deurne
natuurpoortdepeel.nl

Herberg de Morgenstond
Historisch café en restaurant met terras aan de pittoreske Helenavaart.
Sint Barbarastraat 35, Griendtsveen
herbergdemorgenstond.nl

Toon Kortooms Park
Museum rond schrijver Toon Kortooms, restaurant, ­vertrekpunt van wandel- en fietsroutes en meer.
Griendtsveenseweg 80, Deurne
toonkortoomspark.nl

Hotel Eetcafé In d’Ouwe Peel
Schilderachtig gelegen hotel en restaurant.
Oude Peelstraat 2, Helenaveen
indouwepeel.nl

De Peelbascule
Toeristisch informatie­centrum en winkel met streek­producten.
Oude Peelstraat 3, Helenaveen
depeelbascule.nl

Buitencentrum De Pelen
Hoofdingang van de Groote Peel met parkeergelegenheid, horeca, informatie en een winkel met wandelkaarten.
Moostdijk 15, 6035 RB Ospel

Museum Klok & Peel Asten
Museum over de geschiedenis van De Peel als turfwinningsgebied en over het gieten van klokken.
Ostaderstraat 23, Asten
museumklokenpeel.nl

Kijk ook eens op:
staatsbosbeheer.nl/Natuurgebieden/de-pelen, natuurparkenlimburg.nl/np/de-groote-peel en landvandepeel.nl

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden