reizen

Vogels kieken: 6x de mooiste vogelspotplekken in Nederland

null Beeld

Verrekijker mee, opperste concentratie en wachten maar. Vogels kijken is rustgevend en spannend tegelijkertijd. Met deze tips kun je vandaag nog beginnen als vogelaar.

Het geluid van brekend riet klinkt. In de verte is het gefluit van vogels te horen, de wind ruist. Welke vogel is dit? Niet te hard praten, want van onverwachte bewegingen en luide stemmen zijn de meeste vogels niet gediend. “Vogels kijken lijkt een beetje op mediteren”, zegt vogelaar Camilla Dreef (31). “Je moet extreem geconcentreerd door de verrekijker turen, scherp zijn op elke beweging en elk geluid. Geen bezoek is hetzelfde. Soms word ik verrast met een bijzonder exemplaar, dan heb ik de hele dag een lach op mijn gezicht.”
Camilla begon zo’n tien jaar geleden met vogelen, toen ze haar eerste verrekijker kocht. Nu kan ze niet meer zonder. Naast vogelaar is ze ook ecoloog. Ze schreef het boek Kwie kwie kwie kwie kwie. Een boek vol vogelverhalen (2018) en presenteert voor het tv-programma Binnenstebuiten items over vogels in Nederland.

null Beeld

Klein beginnen

Haar eerste momenten als vogelaar kan Camilla zich nog goed herinneren. “Ik fietste op Schiermonnikoog over de dijk. Het werd vloed en alle steltlopers die op het drooggevallen wad naar voedsel zochten stoven op, terug naar het eiland. Het waren er zó veel, het leken wel wolken. Ik zag toen ook voor het eerst van mijn leven rosse grutto’s. Heel bijzonder.”
Nog altijd vindt ze de Waddenzee een van de meest speciale plekken om vogels te kijken.
Toch adviseert ze beginners om dicht bij huis te starten. In de achtertuin, op het balkon of in een stadspark. Raak vertrouwd met de vogels die je dagelijks kunt tegenkomen: merel, koolmees, pimpelmees, roodborstje en huismus. “Natuurlijk is het leuk om de bijzonderste vogels op te zoeken, maar leer eerst de basis. Dan is het ook veel makkelijker om de echt speciale exemplaren te herkennen”, zegt Camilla.
In het broedseizoen speur je het best ’s ochtends vroeg naar vogels, dan hoor je ze zingen en kwetteren om elkaars aandacht. “Vogels zingen vooral omdat ze een partner zoeken en om hun territorium te claimen. In deze tijd van het jaar zijn ze meer met zichzelf bezig, dus dan zingen ze ook een stuk minder”, vertelt Camilla. Aan het einde van de zomer en in het najaar maakt het tijdstip waarop je vogels gaat kijken daarom minder uit.

null Beeld

Rugzak op en gaan

Neem in elk geval een verrekijker mee als je op pad gaat, daar wordt vogels kijken een stuk leuker door. Echt dichtbij komen lukt meestal niet en zo zijn de vogels toch goed te observeren. Verrekijkers zijn er in alle soorten, maten en prijsklassen.
Zorg ook voor een vogelboekje, of zet een app op je telefoon die helpt om vogels te herkennen. En dan: op naar buiten. Let geconcentreerd op bewegingen, luister goed en observeer alle kenmerken. “Vogels kijken is eigenlijk determineren”, legt Camilla uit. Dat betekent alle kenmerken van een vogel in je opnemen en uiteindelijk kunnen achterhalen wat voor soort het is. “Let op het formaat, de snavel en het verenkleed. Als je er niet uitkomt, maak dan een foto en vraag het andere vogelaars. Op internet zijn tal van fora over vogels te vinden.”

Overal en altijd

Leren over vogels kost tijd. “Geef jezelf ook de tijd”, adviseert Camilla. “En leg jezelf niet meteen de druk op om naar heel zeldzame exemplaren te zoeken. Het fijne van vogels kijken is juist dat je het overal kunt doen, in elk jaargetijde. Geniet ervan dat je in de natuur bent. Het allerbelangrijkst is het plezier dat de vogels geven.”

null Beeld

4 tips voor beginners

Via mijnvogelvinder.nl van de Vogelbescherming is per vogelsoort te vinden in welke gebieden die vaak voorkomt. Andersom is ook te zien welke vogelsoorten voorkomen in het bos of park in de buurt.

Vogelaars Camilla Dreef en Nico de Haan maakten voor de Vogelbescherming gratis online vogellessen. In tien lessen leer je veel vogels en hun geluiden kennen. Kijk op vogelbescherming.nl onder het kopje ‘online vogelcursussen’.

Luister de podcast De Vogelspotcast van Arjan Dwarshuis en Gisbert van Baalen. De een is wereldrecordhouder vogels kijken, de ander kan nog geen kraai van een ekster onderscheiden. Samen ontdekken ze vogelsoorten, beantwoorden ze beginnersvragen en vertellen ze amusante anekdotes.

Vind via vogelkijkhut.nl een uitkijkpunt in je favoriete wandelgebied.

null Beeld

6x vogels spotten in nederland

Nationaal park de Biesbosch
Als alle vogels opeens de lucht in schieten, is het zeker dat het niet lang meer duurt voordat de zeearend zich laat zien. Vaak wacht hij in een grote boom, waar hij goed uitzicht heeft op zijn prooi. Het bijzondere aan deze vogel is zijn grootte, de zeearend heeft een spanwijdte van 2 tot 2,5 meter! Daarmee is hij de grootste roofvogel van West-Europa. De Biesbosch is een goede plek om ’m te spotten. Let ook op lepelaars, grote zilverreigers en ruiende eenden.

Texel
Op Texel zijn heel veel vogelkijkhutten. Niet gek, want er komen zo’n vierhonderd vogelsoorten voor. Het is een belangrijke pleisterplek voor trekvogels op weg naar Afrika. Leen bij de mooiste vogelgebieden gratis (€ 50,- borg) een verrekijker van de Vogelbescherming Nederland. Beginner? Ga dan mee op vogelexcursie, begeleid door een ervaren gids. vogelinformatiecentrum.nl

De Groene Jonker bij de Nieuwkoopse plassen
Een jong natuurgebied, aangelegd in 2007. Het verbindt de Nieuwkoopse Plassen met de Vinkeveense Plassen en is populair bij vogelaars. Neem de tijd om te luisteren naar alle vogelgeluiden en het wuivende riet. Steltkluten, geoorde futen en zelfs de schuwe porseleinhoen zijn hier gespot. Ook kieviten, futen, zwarte sterns en smienten komen graag in het veelzijdige natuur- gebied met zowel water, grasland als riet. Bijzonder: de vogels zijn redelijk gewend aan mensen en vinden het prima om te poseren. Vergeet de camera dus niet.

null Beeld

Marker Wadden
Op de boot vanaf Lelystad is de roep van de meeuwen al te horen. In totaal wonen zo’n 180 soorten vogels op de eilandengroep in het Markermeer. De futuristisch ogende, 12 meter hoge vogeluitkijktoren biedt het beste uitzicht. Aan het einde van de zomer verzamelen duizenden oever-zwaluwen en zwarte sterns zich hier voor een laatste maaltijd voor ze zuidwaarts trekken. Zodra de wind goed staat, zijn ze vertrokken. Sla Vogelkijkhut Duikeend niet over. Vanaf ooghoogte zijn de watervogels en eenden goed te zien. Een kijkje onder water kan ook.

Goeree Overflakkee
Vogelobservatorium Tij aan het Haringvliet is alleen vanwege het prijswinnende ontwerp – een reuzenei – al een bezoek waard. Tijdens de wandeling vanaf de parkeerplaats zie je grote rietvelden, vlakke zandeilanden en héél veel vogels zoals de oeverzwaluw, visdief en lepelaar. Het gebied is ook populair bij de grote stern. Om de vogels niet te storen is het laatste deel van de route een tunnel, aan de buitenkant bedekt met zand. Neem bij hoogwater laarzen mee. De telescoop kan thuisblijven, want die is gratis te gebruiken.

Friesland
Een perfecte uitvalsbasis om vogels te spotten tijdens een weekendje weg is de Meentehoeve. De voornmalige boerderij ligt in Scherpenzeel aan de rand van Friesland, op de grens met Drenthe en Overijssel. Pak een van de kano’s uit de achtertuin en peddel natuurgebied de Rottige Meente in, het leefgebied van de bruine kiekendief en de vuurvlinder. Wandelen of fietsen kan ook. Ooievaars en kerkuilen zijn de buren: buiten te zien vanuit de tuinstoel, binnen via Kerkuil TV. IJsvogel, specht en putter bezoeken de tuin geregeld. Op een kwartiertje fietsen ligt Nationaal Park Weerribben/Wieden, een paradijs voor vogelaars met acht vogelkijkhutten. Een goede plek om kolonievogels te zien, zoals de lepelaar, purperreiger en roerdomp, is vogelkijkhut de Auken tussen Giethoorn en Steenwijk. Ook bij Giethoorn ligt de Beulakerpolder waar baardmannetjes en snorren vaak neer­strijken. Bijzonder is de aalscholver­kolonie bij Wanneperveen, alleen toegankelijk tijdens excursies van Natuurmonumenten. Neem de verrekijker en camera dus mee. natuurhuisje.nl

  • Tekst: Yasmine Esser Fotografie: iStock, Getty Images, NAMO
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden