Koninklijke Kiekjes: dit schandaal(tje) kwam Willem-Alexander nooit helemaal te boven Beeld ANP / Capital Photos
Koninklijke Kiekjes: dit schandaal(tje) kwam Willem-Alexander nooit helemaal te bovenBeeld ANP / Capital Photos

PREMIUM

Koninklijke Kiekjes: dit schandaal(tje) kwam Willem-Alexander nooit helemaal te boven

Elke week duiken we in de royal archieven voor koninklijke kiekjes met een goed verhaal. Vandaag is het St. Patrick’s Day, de nationale feestdag van Ierland, en duiken we dieper in Willem-Alexanders eerste schandaal.

Claudia WitteveenANP / Capital Photos

Nederlandse pers, oprotten!” Het zijn zonder twijfel de beruchtste woorden die Willem-Alexander óóit sprak tegen de Nederlandse pers. En ja: het is ook welbekend dat hij het héél irritant vindt als dat moment weer ter sprake komt. Valt het woord ‘Ierland’ ergens in relatie tot de Oranjes, dan komt het steevast weer bovendrijven. Dat momentje, een split second eigenlijk, dat het elfjarige prinsje in 1978 even een grote mond had. Terwijl er nog een microfoon openstond.

Videostil: Hét moment waar Willem-Alexander nog altijd mee wordt geconfronteerd. Beeld TROS
Videostil: Hét moment waar Willem-Alexander nog altijd mee wordt geconfronteerd.Beeld TROS

Willem-Alexander legt uit

En ja: wij doen hier natuurlijk precies hetzelfde. We grijpen een Ierse gelegenheid aan om het hele debacle weer op te rakelen. Maar wel met een beetje extra uitleg. Want hoewel je vast wel wist dat Willem-Alexander de Nederlandse pers op zijn elfde maande om ‘op te rotten’, wist je waarschijnlijk niet dat hij dat volgens eigen zeggen deed met de beste bedoelingen.

Zo vertelde hij althans aan Renate Rubinstein, die in 1985 een boekje mocht maken voor de 18e verjaardag van Willem-Alexander. Dat boekje kreeg vorig jaar een nieuwe druk nadat Claudia de Breij’s boek over Amalia zo’n enorme hit werd. En er blijkt verheldering over dat Ierland-incident in te staan.

Zomervakantie in het Ierse Sneem. Vlnr. Johan Friso, prins Claus, Carlos (zoon van prinses Irene), prinses Beatrix, Constantijn en Willem Alexander.  Beeld ANP /  ANP
Zomervakantie in het Ierse Sneem. Vlnr. Johan Friso, prins Claus, Carlos (zoon van prinses Irene), prinses Beatrix, Constantijn en Willem Alexander.Beeld ANP / ANP

Een standje van Beatrix

Eerst natuurlijk even de details achter deze beroemde foto, genomen in de plaats Sneem aan de zuidwestkust van Ierland. Normaal zomerden Beatrix, Claus en de prinsen altijd in hun eigen villa in het Italiaanse Porto Ercole, maar dat zat er in 1978 even niet in. Eerder dat jaar was een Italiaanse ex-premier ontvoerd en vermoord door de communistische Rode Brigade en de angst was dat Beatrix en haar gezin er niet veilig zouden zijn.

Er werd uitgeweken naar Ierland en daar werd de Nederlandse en internationale pers uitgenodigd voor een kort fotomoment aan de Atlantische Oceaan. Wind, visnetjes, waterpistolen, dat werk (o, en mocht je vier prinsjes tellen: Carlos, de zoon van prinses Irene, was er ook bij, net als zijn broertje en zusjes en koningin Juliana). Niks aan de hand. Tot de toekomstige kroonprins (prinses Beatrix was toen nog nét geen koningin) na een cameraklik teveel zei: “De Nederlandse pers, oprotten.” Dat stond de volgende dag in de kranten en was ook op televisie te zien en te horen omdat er nog nét een microfoon van een cameraploeg van TROS Aktua open stond. Beatrix gaf haar oudste zoon een standje en daarmee leek het klaar.

Prins Willem-Alexander is met de zomervakantie in het Ierse Sneem. De fotosessie werd bekend omdat de prins tegen de verzamelde pers zei: “Nederlandse pers oprotten.” Beeld ANP /  ANP
Prins Willem-Alexander is met de zomervakantie in het Ierse Sneem. De fotosessie werd bekend omdat de prins tegen de verzamelde pers zei: “Nederlandse pers oprotten.”Beeld ANP / ANP

Roodgloeiend van verontwaardiging

De weken erna stonden de kranten er vol van, met alles van ingezonden brieven tot verontwaardigde journalisten. Of, zoals Renate Rubinstein het zeven jaar later zo mooi zou omschrijven: “De pers was roodgloeiend van verontwaardiging.”

‘Worden ze niet regelrecht opgevoed tot playboys?’, schreef De Telegraaf op 6 juli 1978. Het AD wilde daar niet voor onderdoen en kwam op 15 juli met een hele pagina over het ‘schandelijke gedrag’ van de toekomstige kroonprins. Zelfs zijn 10- en 11-jarige klasgenoten in Baarn werden, met foto en al, geïnterviewd en gaven opzienbarende commentaren als: “Hij is voor mij niet aardig, maar ook niet vervelend” en “Hij durft wel veel.”

Toontje lager

Pas jaren later zou duidelijk worden dat de eerste mediastorm rondom Willem-Alexander zijn oorsprong vond op een heel ander moment. Dat hij in de maanden vóór Ierland al een keer een bal op een fotograaf afschoot, was het begin. Dat hij met zijn broertjes tijdens het defilé op Koninginnedag propjes naar journalisten schoot, hielp ook niet. Dat brutale prinsje mocht wel een toontje lager zingen, leek de tendens. Wie weet was die opmerking zónder deze twee momenten vooraf wel helemaal geen ding geworden.

Zelf zei de prins tijdens interviews met Rubinstein op zijn school in Wales overigens écht de beste bedoelingen te hebben gehad. Rubinstein: “Zoals bij rellen gebruikelijk, zette binnen een week al een tegenstroom in en begon althans een deel van de serieuze pers de draak te steken met de onheilige verontwaardiging van de anderen. Tevens kwamen in één krant fotografen aan het woord die de zaak verduidelijkten: Er was ook Ierse pers geweest en die waren nu aan de beurt, vandaar dat het prinsje gezegd had: ‘De Nederlandse pers, oprotten’.”

Rubinstein vervolgt: “Het is haast niet te geloven, maar in werkelijkheid was het jongetje nog braver. Alexander vertelt: ‘Er stond een vliegtuig naar Amsterdam te vertrekken, dat moesten ze halen.’ Hij had dus behulpzaam willen zijn.”

Koningin Juliana met kleinkinderen vlnr Jaime, Marguerita, Willem Alexander en Carolina op vliegveld Corke, ierland, 21-7-1978. Beeld ANP /  ANP
Koningin Juliana met kleinkinderen vlnr Jaime, Marguerita, Willem Alexander en Carolina op vliegveld Corke, ierland, 21-7-1978.Beeld ANP / ANP
Beatrix en Claus in Sneem, Ierland. Beeld ANP / Nationaal Fotopersbureau
Beatrix en Claus in Sneem, Ierland.Beeld ANP / Nationaal Fotopersbureau

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden