laatbloeiers

Genieten van de nazomertuin

null Beeld Gap photos, Getty Images
Beeld Gap photos, Getty Images

Lang leve de najaarsbloeiers! Dankzij die mooie, warme kleuren kunnen we nóg langer doorzomeren in eigen tuin Met een beetje geluk tot diep in de herfst.

null Beeld
  1. Astilbe
  2. Aster divaricatus

Aan het eind van de zomer lijkt de tuin zijn pracht te hebben verloren. Alle frisheid en bloei zijn eruit en er kan zelfs sprake zijn van een kleine wildernis. Schijn bedriegt, want wie vooruitdenkt, ontdekt dat de nazomer en herfst minstens zo veel moois te bieden hebben als de lente en zomer.

Het prachtige naseizoen

Er zit veel schoonheid in de september-oktobertuin. Denk aan vlinders op een afgevallen peer en het lage zonlicht dat de bloeiaren van de siergrassen laat schitteren. De ‘snelheid’ is uit de tuin, het groeiseizoen is voorbij, maar er is nog steeds veel om van te genieten. De meester van de nazomer-herfsttuin is Piet Oudolf. Hij ontwerpt tuinen die het hele jaar door aantrekkelijk zijn, maar het naseizoen is duidelijk zijn favoriete periode. Oudolf-tuinen zijn dan op hun best: dromerig en weelderig met bloeiende siergrassen, vaste planten in warme kleuren en zaadhoofden van uitgebloeide soorten. Oké, Oudolf is een plantenkunstenaar, maar met een paar basisprincipes kan iedereen een heel eind komen.

Vorm en bloei

Voor wie het hele jaar een mooie tuin wil, zijn twee dingen belangrijk om te onthouden: vorm en bloei. Vorm gaat over planten die er een groot deel van het jaar goed uitzien, ook als ze zijn uitgebloeid. Ze waaien niet snel om, hebben een sterk gestel en geven structuur aan de borders. Denk aan heesters en struiken, maar ook veel siergrassen, bamboe en sommige vaste planten hebben veel structuur. Als er voldoende structuurplanten in de tuin staan, blijft de basis altijd overeind. Structuurplanten zijn de rustpunten tussen al dat weelderige groen, ze zorgen voor balans. Kies planten die in de nazomer en herfst bloeien voor een kleurexplosie in het naseizoen. Kleur heeft vaak met bloemen te maken, en bloemen bloeien relatief kort. Vandaar dat de combinatie vorm én bloei heel goed werkt.

Naseizoen = topseizoen

Geen betere tijd om te planten en verplanten dan het najaar, dat begint vanaf september. De bodem is nog lekker warm, er valt regelmatig een buitje en de planten gaan langzaam in ruststand. Er is nog voldoende tijd om te wortelen voordat de winter begint en de planten hoeven geen energie te steken in het vormen van nieuw blad en bloemknoppen. Zo starten ze het komende voorjaar met een enorme voorsprong.

null Beeld
  1. Sedum spectabile
  2. Pennisetum alopecuroides ‘Reborn’
null Beeld

• Herfstaster

Vlinders en insecten zijn er dol op. Hij is er in wit, lila en zachtroze. A. frikartii is de bekendste en bloeit lilapaars. Allemaal een goede keuze, maar de sneeuwsteraster (Aster divaricatus) behoudt zijn vorm het langst, maar liefst negen maanden. Zit vol met witte stervormige bloemetjes. Bloeitijd: augustus-oktober

• Pluimspirea (Astilbe) A. ‘Maggie Daley’

Opvallende verschijning met grote licht paarsroze pluimen. Bloeitijd: augustus-september

• Koninginnekruid (Eupatorium maculatum)

Prachtige tuinreus met bloemschermen in oudroze, die in de herfst iets verkleuren. Heeft ook een mooi wintersilhouet. Bloeitijd: juli-oktober

• Zonnekruid (Helenium)

Ouderwetse plant die weer helemaal terug is! Terecht, want de warme tinten (oranjerood en geel) doen het erg goed in de nazomertuin. Bloeitijd: juli-september

• Zonnehoed (Rudbeckia)

De makkelijkste is Rudbeckia fulgida, het zonnetje in de border met zijn gele margrieten en donkere hartjes. Bloeitijd: augustus-oktober

• Hemelsleutel (Sedum spectabile)

Van deze plant kunnen we gewoon negen maanden per jaar genieten. Bloeit rozerood. Bloeitijd: augustus-oktober

• Lampenpoetsergras (Pennisetum alopecuroides) ‘Reborn’

Krijgt decoratieve bruine borstelpluimen. Bloeitijd: augustus-november

null Beeld
  1. Knautia macedonica
  2. Helenium
Helenium Beeld
Helenium

Wat zijn wevers?

Zet zogenoemde ‘wevers’ tussen de stevige planten. Dat zijn planten die weinig of geen vorm behouden, maar zich heel goed kunnen aanpassen aan elke situatie. Ze vullen de open plekken tussen structuurplanten en geven extra kleur aan de tuin. Daarmee verbinden ze alles tot een geheel.
Een voorbeeld van een weefplant is de langbloeiende IJzerhard Verbena bonariensis. Een ijle tweejarige plant die zichzelf graag uitzaait. Hij piept tussen andere planten door zonder ze lastig te vallen. IJzerhard is de ultieme nazomer-herfstplant, hij bloeit vanaf augustus tot ver in november. Niet echt winterhard, maar hij zaait zich meestal uit.
Let bij het combineren met andere planten ook op contrast in blad- en bloemvorm en in bloemkleur. Kies voor afwijkende vormen en kleuren. Daarnaast kunnen ook combinaties worden gemaakt op basis van de bloeiperiode. Liever meerdere bloeimomenten in een groep? Selecteer dan op verschillende bloeitijden.

Persicaria amplexicaulis Beeld
Persicaria amplexicaulis

Kleurrijke wevers

Prachtkaars (Gaura lindheimeri) ‘Whirling Butterflies’
Vaste plant met frêle witte bloempjes. De slappe stengels steunen op omliggende planten.
Bloeitijd: juni-september

Kattenkruid (Nepeta grandiflora) ‘Dawn to Dusk’
Lichtroze bloeiend, met geurend grijsgroen blad. Heeft graag steun van andere planten.
Bloeitijd: juni-september

Beemdkroon (Knautia macedonica)
Bossige plant met kleine donkerrode bloemen. Trekt massa’s bijen en vlinders.
Bloeitijd: juli-september

Geranium ‘Ann Folkard’
Heeft geelgroen blad met ranken tot wel 120 cm en paarsroze bloemen met een zwart hart.
Bloeitijd: juli-oktober

null Beeld
  1. Gaura lindheimeri ‘Whirling Butterflies’
  2. Eupatorium maculatum
null Beeld

• Herfstanemoon (of Japanse anemoon)

Anemone ‘Honorine Jobert’ heeft parelwitte bloemen. Anemone hupehensis ‘September Charm’ wordt nog iets hoger en bloeit lichtroze.
Bloeitijd: augustus-oktober

• Zilverkaars (Cimicifuga, ook wel Actaea)

Kan een (half)schaduwplek oplichten met zijn witte ‘kaarsen’. Geurt naar vanille en trekt daarmee veel insecten. Er zijn ook variëteiten met donkerrood blad.
Bloeitijd: september-oktober

• Vuurpijl (Kniphofia) K. ‘Percy’s Pride’

Heeft lichtgele cilindervormige bloemtrossen.
Bloeitijd: juli-oktober

• Leliegras (Liriope muscari)

De variëteit ‘Ingwersen’ is fijnbladig en heeft lichtpaarse bloemen. Goede bodembedekker.
Bloeitijd: juli-oktober

• Duizendknoop (Persicaria amplexicaulis)

Onverwoestbare plant, die superlang bloeit. Bloemkleuren zijn er van witroze naar rood, donkerrood en mauve. Er zijn veel nieuwe soorten verkrijgbaar.
Bloeitijd: juni tot aan de eerste vorst

• Muurbloem of Steenraket (Erysimum) E. ‘Bowles Mauve’

Heeft smal, blauwgrijs blad en bloeit lila.
Bloeitijd: maart-oktober (soms langer)

• Japanse wasbloem (Kirengeshoma palmata)

Prachtige (half)schaduwplant met esdoornachtig blad. Kogelronde bloemknoppen, de knikkende bloemen zijn botergeel.
Bloeitijd: augustus–september

null Beeld
  1. Liriope muscari
  2. Rudbeckia
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden