null Beeld

Jelka van Houten over haar vader: “Door er niet meer te zijn, is hij er nu op een bepaalde manier altijd”

Keihard zingen op de fiets doet actrice Jelka van Houten (38) niet meer, die uitlaatklep heeft ze nu als ze repeteert voor de musical 'De Marathon' (zie video). En obsessief zilversmeden in de keuken helpt ook. Bijvoorbeeld bij het verwerken van het overlijden van haar vader.

Interview: Els Quaegebeur.

Zag je je vader veel?

“Niet zo vaak. Aan het einde van zijn leven wel; de laatste weken, dagen. Dat was tijdens de opnames van Het Verlangen. Een rare tijd. Er zitten scenes in die zijn opgenomen tussen het overlijden en de crematie van mijn vader, night shoots die al lang waren gepland, het kon niet anders dan dat ik ze deed. De nachten ervoor had ik gewaakt bij mijn vader. Make-up kan veel verbergen, maar je ziet toch hoe ik eraan toe was. Althans: ík zie het. Sommige producties zijn zo gelinkt aan heftige periodes in je leven, dat blijft gek. Kruisingen van werk en privé overkomen natuurlijk iedereen met een baan, maar als het op beeld staat, is het toch anders. Ik vind dat niet prettig om terug te kijken, ook omdat ik het graag goed wil doen en er niet als een zombie bij wil staan tijdens opnames, repetities of voorstellingen.”

Ze draait aan de ring met een grote, lichtroze steen aan haar ringvinger. “Kijk, deze heb ik gemaakt toen mijn vader net was overleden. Tussen zijn spullen vond ik een doosje met edelstenen. ’s Avonds zat ik een beetje voor me uit te turen en ineens wilde ik iets om deze steen heen maken. Een paar uur later had ik een ring. Nog wel op mijn flanzige manier, maar het is toch wat. Ik ben er wel fanatiek in. Als ik om elf uur besluit om iets te smeden, kan ik niet stoppen voordat het af is. Ik had het laatst ook met planken voor familiefoto’s. Voor elke generatie wilde ik een plank maken, te beginnen met mijn overgrootouders op de bovenste. Zij leefden in een tijd waarvan ik geen flauw benul heb, maar ik heb wel iets van ze, ergens, en mijn kinderen ook. Ik vond dat ik ze moest eren met een plank. De hele nacht ben ik ermee bezig geweest.”

Had deze creatiedrang te maken met het overlijden van je vader?

“Ook wel, misschien. Hoewel ik eigenlijk juist het gevoel heb dat mijn vader geboren werd toen hij doodging. Door er niet meer te zijn, is hij er nu op een bepaalde manier altijd. Bij leven was hij niet erg aanwezig, al helemaal niet als vaderfiguur. Hij was meer een soort kind, een onaangepast wezen met een raar bestaan, gescheiden van mijn moeder. Zijn eigen jeugd was ook vreemd. Als kind kreeg hij te horen dat hij niet ouder zou worden dan acht. Mijn theorie is dat hij daardoor geestelijk nooit ouder is geworden. Als hij zijn zin niet kreeg, stond hij te stampvoeten. Hij at geen groente, alleen pannenkoeken. Wij, de vrouwen om hem heen, zorgden voor hem als voor een kind. Pas op zijn sterfbed zag ik hem voor het eerst als man. Ineens had ik een vader.”

Waarom zeiden mensen tegen hem dat hij niet ouder zou worden dan acht?

“Hij had een ernstige aangeboren hartafwijking waar destijds geen oplossing voor was. Sinds hij het wist, leefde hij in doodsangst. Hij was overal bang voor en heeft nooit aan een toekomst gewerkt. 'Ik word niet oud', zei hij vaak. En toen werd hij toch best oud. Tien jaar geleden is hij alsnog geopereerd. Zijn hart was gefikst, maar hij kon het niet verkroppen. Het was te laat. Eigenlijk werd hij alleen nog maar angstiger.”

En jij?

“Ik heb een tegenreactie. Angst voor de dood heb ik niet zo. Wel ben ik altijd bang dat anderen iets zal overkomen. Voor de kinderen wil ik graag stokoud worden, maar ik hoop niet dat ik later al die kisten van vrienden af moet. Op mijn vaders dood was ik voorbereid, daar hebben we samen met hem altijd op gewacht. Het effect ervan, die malle gewaarwording van onsterfelijkheid, zag ik niet aankomen. De goede herinneringen blijven over en dat is heel gezellig. In de band die ik met hem had, is het mooi zo. Maar om de dag erna nou een night shoot te doen… Tik-kel-tje overdreven.”

Meer Jelka

Je leest het hele interview in Libelle 13, vrijdag 17 maart in de winkel. Jelka is vanaf 23 maart te zien in de film Het Verlangen.

LEES OOK:

Beeld: Rossi & Blake. Illustratie: Deborah van der Schaaf.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden