null Beeld Libelle
Beeld Libelle

Zorgenzoon 58: “Dit kan wel eens helemaal verkeerd aflopen”

Wegens gedragsproblemen wordt Lars op zijn vijftiende uit huis geplaatst en belandt in een instelling. Hij loopt er een paar keer weg, uiteindelijk definitief en keert terug naar zijn geboortestad Amsterdam. Aanvankelijk woont hij in een woongroep voor begeleid wonen, maar als hij achttien wordt, krijgt hij een eigen flatje toegewezen. Met camerabewaking. Tijd om op eigen benen te leren staan, vindt Jeugdzorg. Wanneer hij gearresteerd wordt wegens verboden wapenbezit, wordt hij naar een studio buiten de stad overgeplaatst. Dat vindt hij veel te ver weg van school en van zijn moeder en zusje, dus hij besluit definitief weer thuis te komen wonen.

Het is mei. Mijn lievelingsmaand. De bomen zijn nog zo fris groen, bloesemblaadjes dwarrelen als roze sneeuw door de lucht. Vogels maken nesten, de lucht is stralend blauw. De zomer ligt in het verschiet. Het leven is nog niet mislukt, het kan nog alle kanten op. Aan die gedachte houd ik me vast als ik me op een stralende donderdagochtend klaarmaak om naar de rechtbank te gaan. Lars moet voorkomen vandaag, omdat hij al meermalen is aangehouden wegens rijden op een scooter zonder rijbewijs.

Van tevoren heb ik contact gehad met onze vaste advocaat; die dacht dat het allemaal niet zo’n vaart zou lopen. Hij is er dan ook zelf niet bij vandaag. Ik trek een nette broek en blouse aan, kies eronder laarsjes met een hak. Mijn kind mag dan wel regelmatig buiten de lijntjes kleuren, het betekent niet dat ik er als een slons of vale huisvrouw bij hoef te lopen.

Zwarte toga’s

Het 50 meter hoge gerechtsgebouw is fonkelnieuw. Vijf jaar duurde de bouw maar liefst. Het resultaat mag er wezen. Glazen ramen vanaf de grond tot zowat in de hemel vormen de muren; ze zijn omlijst met chique lichtbruin natuursteen. Je kunt van buiten de diverse etages aan de binnenkant goed zien. Voor het gebouw ligt een plein zo groot als een half voetbalveld. Ervoor staat een gigantisch bronzen beeld van een jongen met rastahaar die zich voorover buigt om het vogelnestje op de grond te zetten, waarin een baby-uiltje, een pijl en een eikel liggen. Respectievelijk de symbolen van wijsheid, volharding en bescherming. Het kunstwerk luistert naar de naam Love or generosity en beeldt een poortwachter van de rechtbank uit: geen bewaker, maar een zachtaardig persoon die even ontspanning en troost biedt.

Onder de indruk stappen we naar binnen. Het interieur is al even imposant als de buitenkant. Overal staan lange houten tafels en banken met bruine leren kussens. Het lijkt wel een designhotel in New York. Alleen de controlepoortjes met alarmsystemen en de strenge tassencontroles verraden dat het hier serious business is. Door de hal snellen advocaten in hun zwarte lange toga’s; hun witte befje fladdert achter hen aan. Her en der zitten raadslieden te overleggen met hun cliënten, laatstgenoemden veelal in trainingspak.

Levenslang

We melden ons bij de receptionist van de derde etage en nemen plaats op een van de door hem aangewezen leren banken. Verderop zit een jongen van dezelfde leeftijd als Lars. Zijn moeder, een verzorgde blondine op leeftijd, goed in de make-up, zit naast hem. Drie banken verderop zit zijn vader, een donkere man met een kaal hoofd en een stem als een bazuin. Vader en zoon hebben het over de naderende zaak. Moeder zwijgt en staart voor zich uit. De deur zwaait open, er komt een gezin uitgewandeld met eveneens een puberjongen. Moeder draagt een hoofddoek. “Zo, levenslang zeker,” bast de vader van verderop tegen de jongen. Om erna keihard in lachen uit te barsten om zijn eigen grap. Dan staat hij op en dirigeert zijn gezin de zaal in. Lars en ik kijken elkaar even aan.

Omdat ik al vermoedde dat het even zou duren, heb ik een boek meegenomen. Ik sla het open en begin te lezen. De zon valt door de grote glazen ramen en verwarmt mijn over elkaar geslagen benen. Lars kijkt op zijn telefoon.

Een tribunaal

“Ja, komt u maar,” zegt een vrouwelijke bode terwijl ze de deur naar de rechtszaal voor ons openhoudt. We staan op en lopen naar binnen. De muren binnen zijn net zo torenhoog als erbuiten. Ze zijn eveneens bekleed met leer. Links en rechts langs de muren lopen in een halvemaanvorm zachte banken. Er staat een rolstoel naast met erin een jonge vrouw. Ze knikt ons toe. Voor ons staan twee stoelen klaar met ervoor twee microfoons op een standaard. We gaan zitten en kijken tegen een verhoogde tribune aan, waarop vier mensen in toga met serieuze gezichten op ons neerkijken. Een licht gevoel van paniek overvalt me. Wat is dit heftig!

Totaal anders dan de kleine zaaltjes in het tijdelijke oude gerechtsgebouw verderop, waar vriendelijke jeugdrechters zich bekommerden om het lot van Lars. Ik voel me ineens heel nietig. De rechter, een vrouw op leeftijd met een elegante bril, neemt het woord. Haar stem is beschaafd en rustig. Ze stelt alle aanwezigen aan elkaar voor: “Rechts van mij zit de officier van justitie, links van mij zit de griffier en daarnaast zit de bode.” Ze introduceert ook de vrouw in de rolstoel; een stagiair van het Openbaar Ministerie. Vervolgens legt ze uit wat Lars ten laste wordt gelegd.

Andere maatregelen

“Ik zie dat het niet de eerste keer is dat jij bent aangehouden voor het rijden zonder rijbewijs. Blijkbaar helpen de boetes jou niet. Waarom doe je dat eigenlijk?”

“Nou gewoon, ik wilde heel erg graag een scooter.”

“En dat je daarmee andere mensen in gevaar brengt, interesseert je blijkbaar niet,” zegt de vrouw terwijl ze Lars streng aankijkt vanachter haar bril. “Ik denk dat het tijd wordt voor andere maatregelen,” besluit ze haar betoog. Waarop ze het woord geeft aan de Officier van Justitie aan haar rechterzijde. Die kijkt Lars boos en indringend aan. De schrik slaat me om het hart. Dit kon wel eens helemaal verkeerd aflopen. Waarom had de advocaat ons niet beter voorbereid?

Volgende week: Een taakstraf voor Lars

Over Zorgenzoon:
Lars (18) is een jongen met ADHD en licht autisme. Zijn gedragsstoornis brengt hem regelmatig in de problemen. Zijn moeder, Febe van Otterlo, is freelance journalist. Om privacyredenen zijn de namen in deze column gefingeerd. De naam Febe van Otterlo is een pseudoniem.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden